Meer stalplaatsen weg van de straat én andere mindset bij de fietser: zo wil Gent fietsparkeerdruk aanpakken

In Gent is de fiets alomtegenwoordig. Het is voor veel bewoners, studenten en bezoekers vaak het snelste vervoermiddel. De stad investeerde de voorbije jaren fors in fietsinfrastructuur, de fiets blijft ook aan populariteit winnen. Het aantal stijgt per jaar met 7 procent, volgens prognoses van de stad. Sommige fietstypes (bakfietsen, cargofietsen) zijn fors in opmars en hebben nog meer stalplaats nodig.  

Het succes van de fiets heeft een keerzijde. Niet alle fietsen raken netjes gestald. Zeker in de stadswijken, waar er soms geen ruimte is om de fiets binnen te parkeren. Er zijn buiten, over heel de stad verspreid, stalplaatsen voor ongeveer 30.000 fietsen. De overdekte stallingen zijn goed voor 2.000 plaatsen, aan Gent-Sint-Pieters en de Dampoort zijn er samen nog eens bijna 20.000 plaatsen. Toch volstaat dat niet. 

Overal in Gent is de fietsparkeerdruk groot. Het betekent dat er meer fietsen op de openbare weg geparkeerd worden dan er stalplaatsen zijn. In de binnenstad valt het nog mee, daar is er anderhalve fiets per stalplaats. De stad voorziet onder meer op de Korenmarkt en Groentenmarkt tijdelijke fietsenstallingen om de druk op te vangen, maar op echte piekmomenten volstaan ze niet en duiken fietsen her en der op.

In 2027 opent een overdekte parkeerhal onder het Oude Vleeshuis voor 340 fietsen. Gent heeft 2,5 miljoen euro veil voor een andere overdekte locatie in de stad. De grootste fietsparkeerdruk zit niet daar, blijkt uit voorlopige cijfers. In de stadswijken is het probleem groter. In de Brugse Poort zijn er 2,5 fietsen per stalplaats, in de buurt van het station 2. De fietsparkeerdruk in de stad ligt gemiddeld op 172 procent. 

"We moeten, net als bij de auto, mikken op parkeerplaatsen weg van de straat", zegt schepen Joris Vandenbroucke (Voor Gent) na een vraag van raadslid Bob Cammaert (N-VA). "Het principe is dat fietsen voor korte bezoeken straatstallingen gebruiken. Fietsen die langer gestald moeten worden, moeten elders ondergebracht kunnen worden. Zo komt er meer plaats voor andere weggebruikers en groen." 

De Fietsersbond steunt het idee om meer plaats te maken, onder meer voor voetgangers. "Er is absoluut meer nood aan fietsparkeerplaats. Ook op straat is er echter nog plaats, als er parkeerplaatsen voor auto's verdwijnen. Een autoparkeerplaats is groot genoeg om 6 à 8 fietsen te parkeren", zegt Ivan Feys. De stad lijkt niet voor dat idee gewonnen, zeker niet in wijken waar ook de parkeerdruk voor auto's al erg hoog is. 

Gent zet onder meer in op buurtfietsenstallingen. Er zijn nu een 15-tal locaties waar buurtbewoners hun fiets kunnen stallen weg van de straat. Ze betalen er 65 euro per jaar voor. De plaatsen zijn gegeerd, er zijn lange wachtlijsten. Gent wil elk jaar 4 extra locaties. Het feit dat het betalend is, kan voor sommige Gentenaars een drempel zijn. Voor de stad is het vooral een uitdaging om geschikte locaties te vinden. 

"We denken ook na over andere oplossingen, zoals bedrijfsparkeerplaatsen of parkings van supermarkten die tijdens de daluren niet gebruikt worden", stelt Vandenbroucke. Dat idee geldt in de eerste plaats voor auto's, maar kan ook opengetrokken worden voor fietsers. Concrete plannen zijn er echter nog niet. 

De mindset van de fietser zal wel moeten veranderen, nu is het erg gebruikelijk dat hij zijn fiets kan achterlaten vlak bij zijn bestemming. Dat lijkt, in de plannen van Gent, toch verleden tijd. Het is een shift die de automobilisten eerder al moesten maken. Nu lijkt dus ook de fietser aan de beurt.

Gent roept fietsers nu alvast ook al op om correct te parkeren. Er zijn verschillende acties om fout gestalde fietsen te markeren of zelfs weg te halen. De vraag is echter hoe het moet, als er gewoon geen plaats genoeg is. De stad hinkt hier een beetje op 2 benen. Eén oplossing bestaat er alleszins uit om zogenaamde weesfietsen weg te halen. Dat zijn kapotte exemplaren die een gegeerde fietsparkeerplaats zo bezet houden. 

De stad wil elk jaar 10.000 van die weesfietsen weghalen om plaats te maken. Gent belooft, in het antwoord op een vraag van raadslid Tom De Meester (PVDA), om daar extra middelen voor te voorzien. Het is de Fietsambassade die dat verder zal uitvoeren. Zij voeren nu ook al controles uit op het terrein.