Brussel verliest kredietlijn van 500 miljoen bij Belfius: "Groot risico op termijn"

Gatz zegt dat hij vorige week een brief ontvangen heeft van Belfius Bank, waarin wordt meegedeeld dat de bank vanaf 1 januari 2026 de kredietlijn van 500 miljoen euro voor het Brussels Gewest zal stopzetten.

"Dergelijke kredieten zijn bedoeld om bijvoorbeeld tijdelijke liquiditeitsbehoeften op te vangen. In het verleden werden deze kredietlijnen zelden aangewend door de Brusselse regering. Op termijn vormt dit wel een groot risico omdat tijdelijke tekorten door een onevenwicht tussen inkomsten en uitgaven steeds moeilijker te overbruggen zullen zijn", waarschuwt de minister.

Brussel zit al langer in slechte financiële papieren, maar waarom Belfius deze beslissing nu heeft genomen, is niet meteen duidelijk. In februari dit jaar verlaagde de bank de kredietlijn al eens van 500 miljoen naar 200 miljoen. Ruim een maand later werd dat teruggedraaid. Gatz sprak toen van een duidelijk signaal richting de moeizame regeringsvorming in Brussel.

Professor openbare financiën Herman Matthijs verwijst naar de gedeeltelijke privatisering van de staatsbank Belfius die eraan zit te komen. "Dan is zo'n dossier als Brussel een blok aan je been. Dat schrikt investeerders af."

Het Brussels Gewest heeft wel nog een kredietlijn van 500 miljoen euro bij ING. "De cruciale vraag is wat zij gaan doen, zegt Matthijs. "Als ING blijft, kan Brussel daarmee wel verder. Als dat niet zo is, wordt het moeilijk."

Ongezien is het niet dat banken (deels) weigeren om steden of gewesten te financieren, Matthijs verwijst naar Luik, Bergen en Charleroi die vorig jaar een 'neen' kregen van ING en Belfius. 

Door de torenhoge schuldenberg moet het Brussels Gewest veel uitgeven aan rentebetalingen. Vorige maand bleek dat het begrotingstekort voor 2025 zal afkloppen op 1,55 miljard euro, op totale uitgaven van bijna 8 miljard euro.

Bovendien brachten De Tijd en The Brussels Times vorige week naar buiten dat de Brusselse regering de begroting jarenlang te rooskleurig zou hebben voorgesteld. 

Beter nieuws kwam er gisteren van het ratingbureau Standard & Poor's, dat de kredietrating van het Brussels Gewest behoudt op 'A met een negatief vooruitzicht'. Eerder dit jaar werd de rating wel verlaagd van A+ naar A, en er werd gevreesd dat er een nieuwe verlaging zou komen. 

Zo'n kredietrating geeft aan hoe groot de kans is dat bedrijven of overheden hun schulden zullen kunnen terugbetalen. Een lagere score betekent hogere rentes, omdat kredietgevers meer risico nemen. 

"De financiële markten hebben nog vertrouwen in de capaciteit van het Gewest om zijn verplichtingen na te komen, maar de begrotingssituatie blijft zorgwekkend. Het waarschuwingslicht op het dashboard blijft branden", stelt minister Gatz. Hij benadrukt dat het dringend noodzakelijk is om de schuld van het Gewest af te bouwen, zodat de rentelasten op termijn verminderen.

"Een geloofwaardig toekomstperspectief vergt een volwaardige nieuwe regering met structurele hervormingen en een realistisch traject naar een begrotingsevenwicht."

Professor Matthijs is verrast dat de rating van Brussel niet verlaagd is. "Ze moeten goed gelobbyd hebben, want dat is eigenlijk niet in verhouding met de realiteit", zegt hij. "Rond nieuwjaar gaat het probleem zich opnieuw stellen en de volgende keer gaan ze eraan hangen."

Het lijkt volgens hem dus enkel uitstel van executie. Kan Brussel de negatieve spiraal nog stoppen? "Het is eenvoudig", antwoordt Matthijs. "Er moet een nieuwe begroting komen met een duidelijke sanering. En dan was een verlaging van de kredietrating misschien beter geweest om de sense of urgency te vergroten."

Brussel wacht intussen al bijna 500 dagen op die nieuwe regering. Een maand geleden leek er vooruitgang, toen 6 partijen samen rond de tafel kwamen om te praten over de begroting. Maar of die gesprekken echt zullen leiden tot een uitweg uit de politieke impasse blijft een open vraag.