Petitie met 20.000 handtekeningen voor minister Bihet: "Zou fout zijn burgers buitenspel te zetten in offshore windmolenparken"

Het was één van de trofeeën die voormalig federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) binnenhaalde: burgers moeten volwaardige aandeelhouders kunnen worden in de nieuwe windmolenparken op zee. Een KB bekrachtigde dat besluit.

SeaCoop engageerde zich daarop om via zijn 120.000 burgerleden 50 miljoen euro bijeen te halen. Geld om samen met industriële groepen te investeren in de nieuwe offshore parken voor onze westkust. SeaCoop stapte uiteindelijk in zee met het Haddock-consortium. Daarin zitten onder meer Engie en Eneco.

Het binnenhalen van de burgercoöperatie levert Haddock letterlijk extra punten op. De huidige regeling rond de bieding voor de nieuwe parken bestaat namelijk uit een puntensysteem. Wie het meeste scoort op 100, haalt de concessie binnen.

Voor de deelname van de burgers kunnen de consortia tot 10 punten binnenhalen. Hoe meer de burgers kunnen participeren, hoe meer punten een consortium verdient. De overige 90 punten hangen onder meer af van de kostprijs van het project: hoe scherper de prijs, hoe meer punten de kandidaat krijgt. Bij een gelijke score maken de 10 punten van de burgerparticipatie dus effectief het verschil.

Met dat systeem kwam Van der Straeten tegemoet aan een wens van Europa: laat de burgers meer deelnemen aan de energietransitie. Burgercoöperaties zijn daarvoor uitstekend geschikt. Sommige zijn al tientallen jaren actief in hernieuwbare energie, maar dat gaat vooral over projecten op land.

Onze offshore parken op zee waren tot voor kort louter het monopolie van grote industriële spelers of investeringsgroepen. Met de nieuwe parken zou daar verandering in komen.

Maar de regering-De Wever stelde bij haar aantreden meteen vragen bij het systeem-'Van der Straeten'. Mogelijk omdat de concurrenten van Haddock kwamen klagen over de directe burgerparticipatie.

Sommige hadden de grootste moeite om burger-aandeelhouders aan te trekken. Daardoor zouden projecten met goedkopere ontwikkelingskosten toch uit de boot vallen, zo argumenteerden ze. 

Het is vermoedelijk één van de redenen waarom Bihet besliste de lopende veiling voor het eerste windmolenpark stop te zetten. Hij wil alle procedures herbekijken en in het voorjaar een nieuwe ronde opstarten. Of en in welke vorm burgerparticipatie daarin zal zitten, is voorlopig onduidelijk.

"Burgerparticipatie kan een positieve impact hebben'", zo liet Bihet ons weten. "Ik heb recent ook andere coöperaties (dan SeaCoop) ontvangen." Maar hij voegde eraan toe: "Natuurlijk mag dit geen juridische moeilijkheden veroorzaken of een negatieve invloed hebben op de gegarandeerde prijs van de offshore ontwikkelingen."

Toch een bezorgdheid over de prijs, dus. Maar het ziet ernaar uit dat Bihet nog even zijn tijd zal nemen alvorens de knoop door te hakken. "Op dit moment is er nog geen enkele beslissing genomen over de nieuwe aanbesteding van de windparken."  

Intussen hebben ze bij SeaCoop wel verbonden om 50 miljoen te verzamelen, waarvan het nu onduidelijk blijft wat ze ermee zullen kunnen doen. “Burgerparticipatie is geen extra kostenpost, maar een troef", benadrukt Philippe Awouters, bestuurder bij SeaCoop. "Ze zorgt voor stabiele financiering, vermindert de afhankelijkheid van grote buitenlandse spelers en versterkt het maatschappelijk draagvlak.”

SeaCoop zegt dat het de onderhandelingen met minister Bihet op een constructieve manier wil voortzetten. Maar het vraagt wel de burgerdeelname aan de nieuwe windmolenparken verplicht te houden. Het versterkt volgens SeaCoop onze energie-onafhankelijkheid.

"In dat licht zou het een strategische fout zijn om burgers buitenspel te zetten", zo geven ze nog mee. "Hun deelname garandeert dat energie in Belgische handen blijft, en dat de opbrengsten ten goede komen aan onze samenleving – niet enkel aan grote private investeerders." 

SeaCoop vraagt dan ook dat de regering snel bevestigt dat burgers rechtstreeks kunnen blijven investeren in de nieuwe windmolenparken.