Actrice Mona Mina Leon schittert in 'Judit zkt', een scherp portret van Gen Z

Chloë Onyinye speelt Judit, een jonge vrouw die in de knoop zit. Met zichzelf, maar nog meer met de wereld. Haar smartphone helpt niet: soms zit ze aan 6 uur schermtijd per dag, soms aan 10. De eindeloze stroom aan doembeelden laat haar niet los. Ze zweeft tussen klimaatangst en consumptiestress.

Op een dag gooit ze al haar spullen weg en verhuist ze naar een ecoboerderij. Zo draagt ze tenminste zelf niet bij aan al dat onrecht. Maar haar rusteloosheid blijft. Altijd maar de keuze moeten maken om niet weg te kijken is "fucking kutzooi".

Idealistisch zijn is vermoeiend. Niet alleen voor haar, ook voor de mensen om haar heen. Die kijken liever weg en bestellen ongestoord een aluminium bakje afhaaleten. Laat ons gerust met je gezeur over die ecologische voetafdruk. En heel eerlijk? Ik betrap mezelf soms ook op die gedachte.

Judit wordt zo een (anti-)heldin voor Gen Z. Maar 'Judit zkt' is méér dan een generatieportret. Door parallellen te trekken met het Bijbelverhaal van Judith die generaal Holofernes onthoofdt, krijgt ook deze hedendaagse Judit mythische proporties.

Een slimme vondst van scenarist Femke van der Steen (bekend van de jeugdserie 'wtFOCK'). Ze is pas 26, en dat voel je in de tekst die barst van jeugdige weerspannigheid. Poëtische taal en Engelse slang wisselen elkaar af, nu eens wankel, dan weer boenk erop.

De tekst wordt meer verteld dan gespeeld, en gelukkig staan er 4 rasvertellers op het podium. Met een simpele hand door het haar of een jasje over de schouders schakelen ze van personage. Een sterke Matthias Van de brul vuurt aan, maar het is vooral Mona Mina Leon die als bijbelse Judith indruk maakt.

Je zag haar misschien al in '1985', waar ze niet hoefde onder te doen voor een klasbak als Peter Van den Begin. Maar in de recente Streamz-original 'Holy shit' speelt ze voor mij haar sterkste rol tot nu toe: een juf met het syndroom van Gilles de la Tourette. De naturel waarmee ze dat doet, is verfrissend.

Die naturel neemt ze mee naar 'Judit zkt'. Ook al zijn haar groteske scènes als clevere verleidster een feest om naar te kijken, toch zit het 'm voor mij in de kleine momenten. De samenzweerderige blikken die ze met haar tegenspelers uitwisselt, een zuinige glimlach naar het publiek. Stil spel, en toch veelzeggend.

Wie Het nieuwstedelijk zegt, zegt maatschappelijk relevant theater, maar ook livemuziek. Als Sam Gysel op z'n keyboard speelt, waan je je meteen in de tent van generaal Holofernes of in de kille kamer van Judits psycholoog. Kosmisch, nerveus of lichtvoetig - zijn muziek is altijd een welkome aanvulling op de soms zware tekst.

De soundtrack lijmt de scènes aan elkaar, zelfs als de voorstelling met 2 uur wat lang aanvoelt. Al staan mythologische verhalen niet bekend om hun beknoptheid, natuurlijk. En zo krijgen ook Gen Z'ers de tijdloze mythe die ze verdienen. Want nee, hun problemen zijn niet triviaal.