De lokale politiek is aan een verjongingskuur bezig, dat blijkt uit een nieuw rapport van Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V). Voor het eerst zijn 15 Vlaamse burgemeesters jonger dan 35. Maar die verjonging gaat niet meteen gepaard met meer vrouwen aan de top: slechts 1 op de 5 burgemeesters is een vrouw.
Vlaamse burgemeesters zijn jonger dan ooit, maar aantal vrouwen met een sjerp blijft laag
Fien Tondeleir
Gepubliceerd:
Wat hebben Anzegem, Deerlijk, Pelt, Ternat, Zwalm, Hamme en nog 9 andere gemeenten met elkaar gemeen? Niet veel, zou je denken. Tot je naar hun burgemeesters kijkt: allemaal zijn ze jonger dan 35.
Pauline Van Marcke uit Anzegem werd vorig jaar op haar 25e officieel de jongste burgemeester van Vlaanderen. Ze werd meteen ook de eerste vrouwelijke burgemeester van de gemeente. Het West-Vlaamse dorp met iets meer dan 15.000 inwoners scoort daarmee hoog op het vlak van vernieuwing.
Net als Anzegem worden nog 14 andere gemeenten in Vlaanderen door een jonge burgemeester - lees: jonger dan 35 - bestuurd. Enkele kilometers verder, net over de gemeentegrens van Anzegem, verkoos ook Deerlijk in oktober vorig jaar een erg jonge burgemeester: Louis Vanderbeken (28).
Vlaanderen telt zo voor het eerst 15 burgemeesters jonger dan 35 en dat zijn er dubbel zoveel als in de vorige legislatuur. West-Vlaanderen heeft zo 2 'jongeren' die een sjerp dragen, net als Limburg. Oost-Vlaanderen en Antwerpen tellen er 3, in Vlaams-Brabant zijn 5 burgemeesters jonger dan 35.
"Nieuwe dynamiek"
Een en ander blijkt uit het nieuwe mandatenrapport van Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits (CD&V). Zij toont zich tevreden met die verjongingskuur: "Het publiek heeft duidelijk meer en meer vertrouwen in jonge mensen. Heel wat jonge burgemeesters werden door de nieuwe regelgeving rechtstreeks aangeduid door de kiezer (de populairste verkozene van de grootste coalitiefractie wordt automatisch burgemeester, red.) Dat brengt een nieuwe dynamiek in onze besturen."
De minister hoopt die trend op termijn door te zetten, door het statuut van lokale mandatarissen te versterken. "We kijken onder andere naar oplossingen om meer tijd te kunnen vrijmaken via het politiek verlof", zegt ze.
Oudste gemeenteraadslid: 87 jaar
Niet alleen de burgemeesters, ook de leeftijd van de andere bestuursleden daalt trouwens: Limburg staat bovenaan de lijst met 17% gemeenteraadsleden jonger dan 35, gevolgd door Antwerpen (15%). De jongste gemeenteraadsleden zijn 19. Oost-Vlaanderen en Limburg hebben dan weer het oudste gemeenteraadslid: 87 jaar.
De gemiddelde leeftijd van de lokale mandatarissen ligt op net geen 50 jaar. Tijdens de vorige legislatuur bedroeg de gemiddelde leeftijd nog bijna 54 jaar. De burgemeesters zijn gemiddeld 52 jaar oud, of 4 jaar jonger dan voorheen. 29 Vlaamse burgemeesters zijn dan weer ouder dan 65 jaar. De provincie Antwerpen telt de meeste 55-plussers.
De Vlaamse burgemeester is gemiddeld 52 jaar oud, of 4 jaar jonger dan voorheen. Antwerpen telt de meeste burgemeesters die ouder zijn dan 55
Linkebeek en Wemmel
Ondanks de verjonging blijft de lokale politiek wel sterk door mannen gedomineerd, zo blijkt nog uit het rapport. Slechts 1 op de 5 burgemeesters is een vrouw. Bij de gemeenteraadsleden is die kloof kleiner: 41% zijn vrouwen, maar 79 colleges van burgemeester en schepenen tellen nog altijd slechts één vrouw. In Linkebeek en Wemmel zit zelfs geen vrouw in het bestuur.
De provincieraden geven wel het goede voorbeeld: voor het eerst zijn iets meer vrouwen dan mannen er actief (51% vrouwen versus 49% mannen). Vorige bestuursperiode ging het nog om 40% vrouwen.
Ook in het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst, dat onder meer beslist over leeflonen en maatschappelijke steun, zijn vrouwen in de meerderheid (57%). Zij worden niet rechtstreeks verkozen, maar aangeduid door de gemeenteraad.
Pieter De Crem
Laatste opvallende detail dat nog naar boven komt: een jaar na de lokale verkiezingen van 2024 hebben 97 gemeenteraadsleden hun mandaat neergelegd (47 mannen en 50 vrouwen).
Ook stapten 12 schepenen en 3 burgemeesters voortijdig op. De bekendste is misschien wel Pieter De Crem (CD&V) die in september stopte als burgemeester van Aalter na een vernietigend rapport van Audit Vlaanderen. Daaruit bleek dat de gemeente bij inschrijvingen discriminerend te werk ging tegenover niet-Belgen.
