Roken en koersen? Geen gezonde combinatie, zou je denken, maar in de vorige eeuw was dat wel anders. In het Tabaksmuseum van Wervik kan je er vanaf vandaag een bijzondere tentoonstelling over bezoeken. "Tabaksmerken maakten dankbaar gebruik van het imago van wielrenners."
Vandaag denken we bij topsporters aan gezond leven, maar in de jaren 1920 waren tabaksmerken net heel geïnteresseerd in de koerswereld. "Dat was toen nog een uitgesproken mannenwereld", weet coördinator Bo Decramer, die de tentoonstelling speciaal voor het Tabaksmuseum ontwikkelde. "Tabaksproducenten wilden zich maar wat graag associëren met dat stoere imago. Zo begonnen legendarische merken als Boule d'Or en Belga de koersen te kapen: ze maakten affiches of folders en ontwierpen fantastische overwinningsbekers."
Gratis reclame op tv
De komst van de televisie in de jaren 1950 maakte de banden tussen de tabaksindustrie en het wielrennen nog inniger. Fiorenzo Magni, die 3 keer de Ronde van Vlaanderen won, was net voor huidverzorgingsmerk Nivea beginnen te rijden. Niet meer voor een fietsmerk, wat toen de gewoonte was. "Tabaksmerken zagen dat en begrepen de enorme kans: zomaar in beeld komen, gratis reclame, voor een breed publiek", zegt Decramer. "De Nederlanders waren daar voorlopers in, maar Belgische merken volgden snel. Zo kwam bijvoorbeeld Boule d'Or, dat al tientallen jaren langs de weg te zien was, in het hart van het peloton terecht."
Zelfs toen de samenleving steeds kritischer naar tabaksconsumptie ging kijken, bleven de tabaksmerken inventief. In 1983 mocht Boule d'Or eerst niet meer deelnemen aan de Tour de France omdat de Franse wetgeving over genotsmiddelen was verstrengd. "Maar ploegleider Lomme Driessens vond er iets op: halsoverkop vond hij een kaasboertje dat voor een Boule d'Or-kaas zorgde. 'We komen naar de Tour met onze kaas', zei Driessens, maar iedereen wist dat het over het sigarettenmerk ging. Met de strenge wetten van vandaag zou je een leger advocaten moeten inschakelen om zo'n verhaal verkocht te krijgen", aldus Decramer.
Sluwe lobby
Omdat roken vandaag meer vijand dan vriend is van gezond leven, wou het Tabaksmuseum ook dat aspect in zijn tentoonstelling. Het werkte daarvoor samen met longartsen van AZ Delta. "We leggen de link tussen roken en topsport vandaag en zoomen in op de impact van tabak op je gezondheid. Wat we doen, is geen reclame voor roken. We willen net tonen dat de tabakslobby verdomd handig en sluw de sport is binnengedrongen. Niet enkel de koers, maar later ook het voetbal en de autosport", besluit Decramer.
Je kan 'Van filter tot finish' nog gaan bekijken tot 27 november.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
