Aan de Europese buitengrenzen start de politie vanaf vandaag met een digitaal registratiesysteem voor alle niet-EU-burgers. De bedoeling is om meer controle te hebben over migratie. Niet-EU-burgers die de Schengenzone willen inreizen moeten onder meer hun vingerafdrukken en hun gezicht laten scannen. De gegevens worden opgeslagen in een Europese databank.
Registratiesysteem met vingerafdrukken en gezichtsscan aan Europese buitengrenzen om migratie beter te controleren
Marjan Temmerman
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Aan de Europese buitengrenzen start een nieuw digitaal registratiesysteem voor niet-EU-burgers die de Schengenzone binnenkomen.
Biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsherkenning worden voortaan opgeslagen in de Europese databank EES.
Het systeem moet migratie beter controleren en identiteitsfraude tegengaan.
De invoering gebeurt geleidelijk om wachtrijen en technische problemen te vermijden. Vanaf april 2026 moet het systeem volledig operationeel zijn.
Privacy-experten waarschuwen: "Met biometrische gegevens in een databank moet altijd afgewogen worden of de maatregel proportioneel is."
De foto bekijken en vergelijken met de persoon en dan handmatig een stempel in het paspoort. Dat is hoe een controle tot vandaag gebeurt door de grenspolitie bij niet-EU-burgers die de Schengenzone voor een kort verblijf in willen. En dat gaat veranderen.
In een nieuwe Europese databank EES (Entry/Exit System) worden vanaf vandaag de aankomst- en vertrekdata opgeslagen van die niet-EU-burgers. Het systeem wordt ingevoerd in alle landen binnen de Schengenzone. En de politiediensten in alle Schengenlanden kunnen die databank raadplegen.
Wat is de Schengenzone?
Het is een gebied van 29 Europese landen waar vrij verkeer van personen is.
EU-landen: De meeste EU-landen zijn lid, behalve Ierland (dat een opt-out heeft) en Cyprus (dat nog moet toetreden).
Niet-EU-landen: IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland.
De controle gebeurt aan de buitengrenzen. Aan de binnengrenzen zijn er dus geen permanente grenscontroles. Tijdelijke grenscontroles zijn wel mogelijk indien dat nodig is voor de nationale veiligheid.
De politie mag een identiteitscontrole doen op het grondgebied.
Niet-EU-burgers in kortverblijf
Het gaat om toeristen, familiebezoekers, deelnemers van sport- of culturele evenementen en personen op zakenreis. Elk jaar komen naar schatting zo'n 300 miljoen niet-EU-burgers Europa binnen voor een kort verblijf. Dat mag vanuit een aantal landen visumvrij, denk aan Albanië, Brazilië en het Verenigd Koninkrijk. Vanuit heel wat andere derde landen is wel een visum nodig.
Voor België kregen vorig jaar meer dan 150.000 mensen een visum voor kortverblijf. In dat cijfer zitten dus enkel inwoners uit een land met visumplicht. Hoeveel daarvan ook daadwerkelijk de migratiebeweging maakten, is niet geweten. Ook over het aantal mensen dat vanuit een visumvrij land hierheen reizen, tasten we in het duister.
Allemaal mogen ze niet langer dan 90 dagen hier blijven in een periode van 180 dagen. En ook dat is niet zo eenvoudig te controleren op dit moment. Neem een toerist die Europa binnenkomt via Brussels Airport en vanuit Stockholm terug naar huis vliegt. Vermits er tot nu geen Europese databank is, kan niemand met zekerheid weten of die toerist ook weer vertrokken is.
Controles aan buitengrenzen
De grenscontroles zijn op alle buitengrenzen van de Schengenzone. In ons land zijn dat de zeehavens, de luchthavens en het treinstation Brussel-Zuid waar de Eurostar vanuit Londen aankomt en vertrekt.
Om te vermijden dat er nu plots lange wachtrijen zouden zijn, is er een geleidelijke invoering van het systeem. Zo is er ruimte om eventuele technische problemen op te lossen. De komende 180 dagen wordt een stijgend aantal niet-EU-burgers op die manier geregistreerd. Vanaf april 2026 moet het systeem volledig operationeel zijn in de hele EU.
De databank EES zal een bron van informatie zijn over migratiebewegingen. We zullen precies weten wie voor een kortverblijf de EU binnenkomt via de grensposten en wanneer die persoon de EU weer verlaat. Tot nu toe zijn er alleen maar schattingen.
"Het digitaal reissysteem moet alles vlotter, maar ook veiliger maken"
Biometrische gegevens liegen niet
Alle kortverblijvers moeten hun biometrische gegevens laten scannen. De vingerafdrukken worden digitaal afgenomen en ook van het gelaat wordt er een scan gemaakt. Dat zijn unieke persoonsgebonden gegevens.
Identiteitsfraude kan zo makkelijker worden opgespoord, wie eventueel een inreisverbod kreeg van een lidstaat zal niet via een andere lidstaat binnen geraken en wie al meer dan 90 dagen binnen een periode van 180 dagen hier was, zal er in de toekomst snel en efficiënt uitgepikt en tegengehouden worden.
Waarom is niet iedereen hier blij mee?
Met biometrische gegevens in een databank geeft een burger veel persoonlijke informatie uit handen. Er moet dus altijd afgewogen worden of de maatregel proportioneel is, aldus privacy-experten.
Het is nooit volledig uit te sluiten dat er misbruik wordt gemaakt van informatie. Dat kan op overheidsniveau, maar ook door een persoon die toegang heeft tot de databank. De vraag werpt zich dus op of een maatregel proportioneel is. Met een paspoort is er nu ook al controle. Hoe meer informatie bijgehouden wordt en hoe breder die digitaal raadpleegbaar is, hoe kwetsbaarder die gegevens mogelijk zijn.
Bovendien achtervolgt een beslissing die eerder onschuldig leek, iemand mogelijk op een later moment. Regels kunnen veranderen en soms kun je een eerder genomen beslissing niet meer ongedaan maken.
Neem het voorbeeld van een vakantie in Cuba. Wie dat deed en daarna naar de Verenigde Staten moet voor een zakenreis, krijgt geen visum of heeft het toch een pak lastiger om dat visum voor elkaar te krijgen. Je kunt je vragen stellen bij die maatregel. Waarom is de Cuba-vakantieganger een gevaar voor de veiligheid in de VS? Privacy-experten argumenteren dat niemand in de toekomst kan kijken en met zekerheid zeggen wat er wel of niet zal wijzigen aan een beleid.
