"Ik werd vernederd op alle mogelijke manieren": zwemster Florine Gaspard doet verhaal over toxische ex-coach

Tegenwoordig kennen we ze met een grote glimlach, maar die was topzwemster Florine Gaspard  bijna verloren. Ze is vandaag een van de vaandeldraagsters van het Belgische zwemmen en haalde afgelopen zomer in Singapore nog de finale van de 100 meter schoolslag met een Belgisch record.

Maar achter die sportieve successen gaat een verhaal schuil dat veel minder fraai is. In de podcast Au-delà des masques heeft de 23-jarige zwemster voor het eerst uitgebreid verteld hoe een voormalige coach haar jarenlang kleineerde – tot op het punt dat ze het zwemmen niet meer kon uitstaan.

Het gaat over haar beginperiode in Luik, waar Gaspard als jonge belofte haar eerste stappen zette in de topsport. Daar kwam ze onder de vleugels van de desbetreffende trainer, die ze niet bij naam wil noemen.

"In het begin vonden mijn ouders en ik dat normaal: de coach stond bovenaan in de hiërarchie, de zwemmers moesten luisteren en doen wat hij oplegde", vertelt Gaspard. "Maar na verloop van tijd zagen ze dat ik niet meer mezelf was. Ik verloor mijn levensvreugde en ik ging met steeds minder zin naar training."

Al snel bleek dat die manier van werken een grote impact had. "Ik werd vernederd op alle mogelijke manieren: over wat ik at - ik werd ook "te dik" genoemd, hoe ik sliep, hoe ik trainde. Het ging nooit over mijn prestaties op zich, maar over hoe ik mij gedroeg. En dat liet hij elke keer verbaal sterk weten."

"Hij zei bijvoorbeeld dat ik te veel lachte. Overwinningen of kwalificaties mocht ik niet vieren. Er werden zelfs vergaderingen gehouden waarin stond dat ik mij "anders" moest gedragen. Zelfs mijn ouders mochten me niet aanmoedigen vanuit de tribune. Dat was zo pijnlijk dat ik gedegouteerd raakte van de sport. Ik heb het echt gehaat." De gevolgen bleven niet uit. De altijd energieke Gaspard voelde zich steeds leger worden. "Ik vroeg mij een half jaar lang af of ik nog wel wilde doorgaan. Als ik mezelf moest verloochenen, niet mocht genieten en niet trots mocht zijn op wat ik deed, dan zag ik er het nut niet meer van in. Ik was het helemaal beu. Mentaal zat ik er compleet door. En ik was trouwens niet de enige die dat zo ervaarde."

In 2021 koos Gaspard resoluut voor zichzelf en maakte ze komaf met die toxische samenwerking. "Mijn ouders en ik hebben het toen aangekaart bij de federatie. Later hoorde ik dat ook andere meisjes zich bevrijd voelden en hun verhaal deden. Daar ben ik trots op."

Ze zocht hulp bij een psycholoog en een mental coach, verhuisde naar Marseille en vond later in Antwerpen een nieuwe thuisbasis in het olympisch centrum Wezenberg.

"Ik ben sterker geworden door wat er gebeurd is. Ik heb geleerd sneller te herkennen wat wel en niet oké is. Het is belangrijk dat jonge atleten weten: dit mag je niet normaal vinden. Het is nooit aanvaardbaar dat een coach zegt dat je iets niet mag eten omdat je "te dik" zou zijn of dat je je op een bepaalde manier moet gedragen om zogezegd beter te presteren. Topsport draait om respect en dat moet altijd van beide kanten komen."

De moeilijke periode ligt ondertussen achter haar. "Ik heb deze sport een tijdlang gehaat. Maar nu geniet ik er weer van", besluit Gaspard. "Ik wil gebruikmaken van de kansen die ik krijg. En ik wil vooral tonen dat ik het ook op mijn manier kan."