De Beiaardkring wil dat de oudste klok van Gent, een exemplaar uit 1511, een publieke plek krijgt. De klok werd pas vorig zomer teruggevonden na een jarenlange zoektocht. Ze hing verborgen, in het Toreken aan de Vrijdagmarkt. De klok was roestig en zat onder de duivenstront. "Het is belangrijk erfgoed, ze luidde het begin en het einde van de markt in."
Beiaardiers vinden oudste klok van Gent terug na lange zoektocht: "Ze verdient plek waar iedereen ze kan zien én horen"
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
In de middeleeuwen waren klokken voor de gewone bevolking de enige manier om de tijd te kennen. Er bestonden immers nog geen zakhorloges. De luidklokken zorgden er ook voor dat mensen binnenshuis wisten hoe laat het was. In Gent waren er tientallen van die klokken en op een bepaald moment zelfs 9 beiaarden.
De oudste bestaande klok in Gent is niet, zoals verwacht, de Klokke Roeland. Die werd kapotgeslagen en hersmolten. Die titel is wel voor de Waghevensklok, een klok die in 1511 in het Toreken aan de Vrijdagmarkt werd gehangen.
De huidenvettersgilde kocht de klok om het begin en het einde van de markt letterlijk in te luiden. Het gebouw Toreken werd later door de gilde verlaten en raakte in verval. In 1883 kocht Gent het pand, en pas honderd jaar later volgden de renovatie en heropening. Nu zit het Poëziecentrum in het voormalige gildenhuis.
De klok die we er aantroffen klonk eerder als een bloempot dan als een middeleeuwse luidklok
Jakob De Vreese, hulpbeiaardier
De marktklok die er hing, werd jarenlang vergeten. De Gentse Beiaardkring besloot op onderzoek te gaan en merkte op dat de oorspronkelijke klok vervangen was door een ander exemplaar. "De klok die er hing, had een doorsnede van 23 centimeter en niet de verwachte 38. De inscriptie met het jaartal 1511 ontbrak. En, bij de aanslag, klonk het eerder als een bloempot dan als een klok", stelt het verslag van het bezoek.
Het was bekend dat de originele klok bij de restauratie weggehaald was, maar blijkbaar werd er een ander exemplaar in de plaats gehangen. Het bleek een raadsel waar de echte Waghevensklok heen was.
Verborgen onder laagje duivenstront
De Gentse Beiaardkring contacteerde het stadsmuseum STAM. Misschien wisten ze daar wel hoe het zat? Het museum schakelde tal van medewerkers en vrijwilligers in, maar de oudste klok van Gent bleek onvindbaar.
Een tijdje geleden stuurde het museum medewerkers naar de toren voor een visuele check. "Er bleek nog een klok te hangen, niet in het kapelletje aan de voorgevel, maar verborgen in het dakgebinte van de toren."
De Gentse Beiaardkring kon in augustus vorig jaar met een speciale telescopische ladder op inspectie. "Ik heb de ladder met de fietskar vanuit De Pinte naar Gent gebracht", vertelt hulpbeiaardier Jakob De Vreese. "We wisten niet of het veilig genoeg zou zijn, de wind heeft vrij spel." Het lukte toch en helemaal bovenaan hing een oude, verwaarloosde klok, met een laagje duivenstront op. Sommige onderdelen zijn doorgeroest.
"De klok heeft afgezien, maar na wat schoonmaakwerk waren het jaartal en de verwachte inscriptie wel duidelijk te lezen. Ook de doorsnede van 38 centimeter klopte." De Vreese wilde de klok graag ook testen, maar een luidtouw ontbrak. Er tegen tikken leverde wél heldere klank op. De herontdekking raakte nu pas bekend. De beiaardiers bedanken expliciet de stad en het Poëziecentrum voor de steun bij de zoektocht.
"Oudste klok hoor- en zichtbaar maken"
De Beiaardkring wil de Waghevensklok nu ook in eer herstellen. "Het lijkt ons fijn om de klok opnieuw hoor- en zichtbaar te maken. Dat zou in het Toreken kunnen, maar misschien is een andere locatie nog beter". De vereniging vraagt schepen Christophe Peeters (Voor Gent) nu om dat verder te bekijken.
"We vinden het STAM een goede plek", zegt De Vreese. "Het zou goed zijn om ze er buiten te kunnen zetten", klinkt het. Voor de stad is dit een relatief nieuw dossier. Er is onlangs een eerste overleg geweest. Het thema komt op de agenda van de gemeenteraad. Raadslid Liesbet De Weder (Groen) stelt er een vraag over.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
