Israëlische regering stemt in met akkoord over gijzelaars en staakt-het-vuren: wat staat er nu te gebeuren?

De Israëlische regering heeft vannacht de eerste fase van het vredesakkoord met Hamas goedgekeurd. Het kantoor van premier Benjamin Netanyahu vermeldt in een kort bericht op X alleen de goedkeuring voor "de vrijlating van alle gijzelaars". 

"De regering heeft zojuist het kader goedgekeurd voor de vrijlating van alle gijzelaars - de levenden en de overledenen", aldus de verklaring.

Nu het Israëlische kabinet akkoord gaat, kan de eerste fase van het vredesakkoord worden uitgevoerd. Dat houdt onder meer in dat er meer humanitaire hulp Gaza zal binnen kunnen.

De eerste fase van het vredesakkoord houdt een staakt-het-vuren in, maar het is voorlopig onduidelijk of het Israëlische leger al het bevel gekregen heeft om de wapens neer te leggen. 

De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken had gezegd dat het staakt-het-vuren onmiddellijk zou ingaan na de goedkeuring van het akkoord, maar het Palestijnse Informatiecentrum zegt dat er recent nog rookbommen zijn afgevuurd en luchtaanvallen zijn uitgevoerd in Gaza. 

"Er doen verschillende versies de ronde over het akkoord", vertelt Inge Vrancken, Midden-Oostenexpert bij VRT NWS. "De meest gehoorde versie is dat een staakt-het-vuren moet ingaan binnen de 24 uur na de goedkeuring van de deal door de Israëlische regering. Dat is afgelopen nacht gebeurd: het staakt-het-vuren is dus nog niet ingegaan, maar dat zou elk moment moeten gaan gebeuren."

In een volgende fase moet het Israëlisch leger zich volgens het akkoord terugtrekken. "Binnen de 24 uur die volgen op het staakt-het-vuren moeten de Israëlische troepen zich terugtrekken tot de afgesproken 'gele lijn'. Daarmee zullen zij nog altijd meer dan de helft van het grondgebied van Gaza bezetten."

Nog eens 24 uur later zouden volgens Vrancken de eerste gijzelaars worden vrijgelaten. "In eerste instantie zullen het de levende gijzelaars zijn." De Amerikaanse president Trump liet eerder verstaan dat ze wellicht vanaf maandag weer naar huis kunnen.

Israël gaat ook op zijn beurt bijna 2.000 Palestijnse gevangenen vrijlaten. "Dat zijn vooral mensen die in Gaza zijn opgepakt, maar eigenlijk helemaal niets met het geweld te maken hebben", weet Vrancken. "Dat gaat dan bijvoorbeeld over leraren, ambtenaren of journalisten."

Maar er zou ook een 250-tal gevangen worden vrijgelaten die "op een of andere manier al veroordeeld zijn" voor hun aandeel in het geweld. De vrijlating van die gevangen ligt bij uiterst-rechtse Israëlische ministers zoals Itamar Ben-Gvir, Bezalel Smotrich en Orit Strok heel moeilijk.

"Ik las in de Israëlische pers vanmorgen dat Ben-Gvir tegen de Amerikaanse Gezant Steve Witkoff heeft gezegd dat een deal sluiten met Hamas hetzelfde is als een deal sluiten met Hitler. Ja, dan weet je wel hoe die man daar tegenover staat."

Over latere fases van het vredesakkoord, onder meer over de toekomst van de Gazastrook en de ontwapening van Hamas, moet nog verder onderhandeld worden. 

Het persbureau AP meldt dat de Verenigde Staten 200 militairen naar Israël sturen om toe te zien op de uitvoering van het akkoord over een staakt-het-vuren in de Gazastrook. 

De militairen moeten zorgen dat er geen schendingen of invallen plaatsvinden, en zullen waarschijnlijk samenwerken met troepen uit Egypte, Qatar, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten. De Amerikaanse militairen zouden wel niet in Gaza zelf opereren.