Wie een afspraak wilt maken voor een praktisch rijexamen moet soms maandenlang wachten op een gaatje in de agenda van het examencentrum. Via een erkende rijschool krijg je vaak sneller een afspraak te pakken, maar dat kost extra geld. De Vlaamse ombudsvrouw ontvangt regelmatig klachten over de lange wachttijden bij examencentra en reikt een aantal oplossingen aan.
Soms maandenlang wachten op afspraak voor praktisch rijexamen: "Wie geld heeft voor rijschool wordt sneller geholpen"
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
'WinWin' is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Wie met een eigen begeleider leert autorijden en een afspraak wilt maken in een examencentrum moet daar vaak erg lang op wachten. Een wachttijd van een half jaar is vandaag geen uitzondering. "We horen soms zelfs over uitschieters tot 8 maanden. Het aantal mensen dat een rijbewijs wilt halen, is al een tijdje opnieuw aan het stijgen", weet Vlaamse ombudsvrouw Myriam Parys.
Daar ziet ze verschillende verklaringen voor. "Voor de coronacrisis was er een dalende trend onder jongeren. Zij wilden niet per se een rijbewijs hebben, maar de laatste jaren zien we ook bij de jongere generatie opnieuw een stijging van de populariteit van het rijbewijs."
Ook migratie zorgt voor een toename van aanvragen. "Nieuwkomers die zich in België vestigen, moeten soms hun rijexamen opnieuw afleggen omdat hun rijbewijs uit het land van oorsprong hier niet geldig is. Of als die mensen nog geen rijbewijs hebben, maar hier komen wonen, willen ze aan de slag kunnen en vaak hebben ze daarvoor een rijbewijs nodig."
Elke dag kunnen er 18 rijexamens niet doorgaan omdat mensen niet in orde zijn met hun wagen of documenten.
Myriam Parys, Vlaamse ombudsvrouw
Examinator is knelpuntberoep
Daarnaast zitten de examencentra ook al een tijdlang op hun tandvlees. "Er is een tekort aan examinatoren. Dat examen is heel zwaar en heeft een laag slagingspercentage. Veel mensen voelen zich geroepen om die job uit te oefenen, maar slechts weinig mensen slagen in het toelatingsexamen."
De ombudsvrouw vindt dat mensen die het examen willen afleggen ook hun verantwoordelijkheid moeten opnemen. "Per dag zijn er gemiddeld 18 examens die niet kunnen doorgaan omdat een wagen niet in orde is of omdat de kandidaat niet alle juiste papieren bij zich heeft. Het profiel van de banden dat niet correct is, een L op de achterruit die ontbreekt of een verzekeringsbewijs dat niet kan worden voorgelegd. Die mensen zijn nonchalant en nemen de plaats in van mensen die wel in orde zijn."
Als je leert autorijden met een eigen begeleider (zonder rijschool), dan moet je er ook voor zorgen dat je alle regels daarvoor naleeft. Zo moet je minstens 5 maanden tijd laten tussen het verplichte vormingsmoment voor de begeleider en je rijexamen. Op de website van koepelorganisatie GOCA vind je een checklist van alles wat je moet voorbereiden voor een praktisch rijexamen.
Sneller via de rijschool
Een van de manieren om sneller aan een afspraak in een examencentrum te geraken, is samenwerken met een erkende rijschool. De helft van alle vrije examenmomenten mogen immers enkel worden ingenomen door de rijscholen. De andere helft wordt verdeeld onder alle bestuurders met een vrije begeleider.
Daardoor kiezen mensen er soms voor om nog snel een paar uur rijles te betalen en aansluitend het rijexamen af te leggen. Dat kan ervoor zorgen dat je soms maanden sneller aan een rijbewijs geraakt. Met andere woorden: wie het zich kan veroorloven om een paar honderd euro extra te betalen, komt sneller aan de beurt. Een pijnlijke evolutie. "Sommige rijscholen spelen daar handig op in door speciale pakketten aan te bieden. Een korte opfrissingsles met aansluitend het rijexamen", aldus de ombudsvrouw.
Overweeg om je examen in een ander centrum af te leggen. Je mag overal in Vlaanderen een rijexamen doen, dus een ritje van een uur kan je soms maanden wachttijd besparen.
Myriam Parys, Vlaamse ombudsvrouw
Een herverdeling van die vrije examenmomenten zou een van de mogelijke oplossingen kunnen zijn. In de sector ligt die optie al een tijdje op tafel, maar zonder concrete ambitie om die ook daadwerkelijk aan te pakken. Dat horen we ook bij het kabinet van Vlaamse minister voor Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA). "De verdeling van de tijdslots tussen de rijscholen enerzijds en de vrije begeleiding anderzijds wordt geregeld door de sector zelf. Dat is niet wettelijk geregeld. De minister werkt wel aan een hervorming van de technische keuring en de examencentra. We hebben daarbij ook aandacht voor de wachttijden en het afsprakensysteem."
Een herverdeling zit er dus niet meteen aan te komen. Wat kunnen mensen intussen zelf doen om sneller een afspraak te kunnen maken?
De Vlaamse ombudsvrouw geeft enkele tips: 1. Plan slim rond je oefenperiode
Als je weet wanneer je jouw oefenperiode van 5 maanden zult afronden, boek je examen dan alvast in die periode in.
2. Check dagelijks op annulaties
Examencentra werken met een online reservatiesysteem. Soms zeggen mensen hun afspraak op het laatste moment af. Bijvoorbeeld omdat ze merken dat hun termijn toch verlopen is of omdat ze er toch nog niet klaar voor zijn. Kijk dagelijks op de website van het examencentrum in jouw buurt of er momenten zijn vrijgekomen.
3. Overweeg een ander examencentrum
Sommige centra hebben kortere wachttijden dan andere. Je mag overal in Vlaanderen een rijexamen doen, dus een ritje van een uur kan je soms maanden wachttijd besparen. Het nadeel is wel dat je dan een examen aflegt in een buurt die je niet kent.
4. Bel het examencentrum rechtstreeks Soms zijn er interne annulaties die niet online komen. Een vriendelijke vraag via telefoon kan verrassend veel opleveren.
