Oplichters maken steeds vaker misbruik van bekende gezichten om valse profielen en misleidende advertenties te verspreiden. Ze weten dat we bekende figuren sneller vertrouwen, en gebruiken dat om mensen te verleiden en geld afhandig te maken. En zo proberen ze aan je gegevens en zelfs tot bij je bankrekeningen geraken. 'WinWin' geeft je enkele handvaten om hun lepe truken te doorzien.
Oplichters misbruiken bekende gezichten: zo herken je de valse advertenties en trap je er niet in
Lenne Schoenmakers
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
'WinWin' is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
VRT roept met een campagne op om alert te zijn voor oplichting via valse profielen met VRT-schermgezichten. Dat is nodig, want we lopen er nog al te vaak in. Tim Verheyden is VRT NWS-journalist en lid van team 'WinWin'. Hij verduidelijkt bij 'WinWin' op Radio 2 hoe je valse advertenties herkent aan de hand van 2 duidelijke voorbeelden:
Voorbeeld 1: Valse advertentie met Gert Verhulst
Gert Verhulst is populair bij oplichters. "Bij deze valse post, zijn er enkele zaken die je zouden moeten opvallen", zegt Tim Verheyden.
Wat valt op?
De Facebookadvertentie is uitgestuurd door een gebruiker met de naam 'Chocolate Moon'. Daar kan je al aan zien dat het om een vals account gaat.
De sensationele titel moet een belletje doen rinkelen. Als je leest: "Heel België is in shock na het nieuws van Gert Verhulst", dan moet je weten dat er iets niet klopt.
De headerfoto van het artikel is bewerkt en dus nep.
Ook bij de inhoud van de post kan je je vragen stellen. "Als je dat nieuws niet via een ander kanaal vernam, mag je ervan uitgaan dat het hier dus gaat om fake news", zegt Tim Verheyden.
Onderaan de advertentie zie je de bronvermelding naar de website 'food.be'. "De link die je ziet, heeft totaal niets te maken met de advertentie zelf. Zo proberen oplichters Meta, het moederbedrijf van Facebook, ook te misleiden op een technische manier. Ze zien een website die er echt uitziet, maar als je verder klikt, dan kom je op een pagina met een onbekende en lange naam met heel wat cijfers erachter. Als je dat soort van website ziet, dan moet je weten dat er iets niet klopt."
Voorbeeld 2: Vals interview met premier De Wever
Onlangs verscheen opnieuw een deepfake video van premier Bart De Wever. Het ging om een vals interview met VRT NWS waar hij reclame maakt voor een beleggingsplatform.
Wat valt op?
De inhoud van de boodschap moet je doen twijfelen aan de betrouwbaarheid. Verheyden: "Weet dat een eerste minister nooit reclame zal maken voor een beleggingsplatform. Hier moet je alarmbel dus al gaan rinkelen."
De lippen bewegen in deze video niet gelijk met de woorden van de premier.
De stem komt niet overeen met die van De Wever. Opgelet: oplichters worden hier steeds beter in, en kunnen steeds beter echte stemmen benaderen.
Ook het account dat de video heeft uitgestuurd, is dubieus.
Aan de hand van deze 4 pijlers ontmasker je oplichters:
"Wanneer je online advertenties, artikels, profielen of interessante aanbiedingen ziet, dan is het aan jou om een soort online detective te spelen", benadrukt Tim Verheyden.
1. Onderzoek de afzender
Kijk altijd naar de afzender van een (online) boodschap. Herken je de naam van de afzender of lijkt die geloofwaardig? Zoek de naam op het internet en trek daar je conclusies uit.
2. Sensationele titel
Een sensationele titel is typisch voor berichten van oplichters. Vaak gaat het om een titel als: "Ontdek hier iets wat je niet mocht weten", "Heel het land is in shock na het nieuws" of "Klik hier om meer te weten te komen". Zie je dat soort titels? Blijf er dan ver van weg.
3. Is de boodschap geloofwaardig?
Weet dat bekende personen als Karen Damen, Gert Verhulst of Bart De Wever geen reclame zullen maken voor beleggingsplatformen. Oplichters gaan bewust op zoek naar bekende mensen of bekende merken waarvan ze weten dat die een bepaalde machtsfunctie hebben en dus geloofwaardig zijn.
4. Naar waar leidt de link?
Vanaf het moment dat je een ellenlange link ziet met heel erg veel cijfers, dan kan je ervan uitgaan dat het om een valse site en dus om oplichting gaat. Klik dan ook nooit op die link en laat al zeker geen gegevens achter op zo'n website.
Wat als je slachtoffer wordt van oplichters?
Allereerst dien je best klacht in bij de politie en meld je je voorval bij Consumer Connect van de FOD Economie, al is de kans klein dat je je geld effectief zal terugkrijgen. Als de oplichting via Facebook gebeurde, meld je het best ook bij moederbedrijf Meta.
Soms gebeurt het wel eens dat oplichters inspelen op het feit dat je eerder al opgelicht bent. Ze contacteren je dan met de boodschap dat zij je helpen om je geld terug te krijgen. Zo lopen sommige mensen 2 keer in de val. Ga dus ook op zulke soort berichten nooit in.
Verder kan oplichting ook mentaal een grote impact op je hebben, durf er dus zeker over te praten en zoek psychologische hulp indien nodig. En het is ook belangrijk dat we erover blijven praten: "Hoe meer getuigenissen en verhalen we verzamelen, hoe meer inzicht we krijgen in de technieken en lepe spelletjes die de oplichters spelen", zegt Tim Verheyden. "Zo kunnen we er ons ook beter op voorbereiden."
Kreeg jij al eens te maken met online oplichting? Je getuigenis en ervaringen zijn welkom bij de redactie van WinWin. Je kan je getuigenis bezorgen via winwin@radio2.be
