Op online fora circuleren minstens honderden foto's van veelal vrouwen, die stiekem gemaakt zijn. Creepshots heten ze, vaak met focus op borsten en billen. Een klant die boodschappen doet of een winkelmedewerker die schappen vult, kan ongemerkt het doelwit worden van een verborgen camera. Onderzoek van het Nederlandse onderzoeksplatform Pointer identificeerde slachtoffers en bracht aan het licht dat zelfs minderjarigen slachtoffer zijn. Ook Belgische vrouwen duiken online op, het gaat om een internationaal fenomeen.
Honderden stiekem gemaakte beelden circuleren op online fora, ook Belgische vrouwen en meisjes slachtoffer van 'creepshots'
Anna Petrosyan
Gepubliceerd:
"Creepshots zijn seksueel getinte foto’s en video’s, stiekem gemaakt, van vrouwen die gewoon hun dag proberen te leven”, vertelt Jan van Lieshout van Pointer in de VRT NWS-podcast 'Het Uur van de Waarheid'. Vaak wordt er ingezoomd op billen, borsten, of zelfs onder rokken.
De kick zit hem echt in het gluren, in het stiekem doen. Het is echt een soort van voyeurisme.
Jan van Lieshout, Pointer
De beelden worden gemaakt in winkels, winkelstraten of fitnesszalen en belanden vervolgens in besloten chatgroepen en op internationale fora.
Slachtoffers in beeld
Het onderzoek toonde aan dat honderden foto’s en video’s van nietsvermoedende vrouwen, onder wie minderjarigen, in Nederlandse winkels zijn gemaakt en inmiddels online circuleren. Pointer identificeerde 24 vrouwen: 16 in Albert Heijn-filialen, 3 bij Jumbo, 3 bij Action, 1 bij Lidl en 1 bij Kruidvat.
Het gaat zowel om klanten die boodschappen deden als om medewerkers die tijdens hun werk ongemerkt werden vastgelegd. Pointer vond ook foto's die waarschijnlijk in België gemaakt zijn, bijvoorbeeld omdat ze genomen werden op een treinstel van de NMBS.
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het Uur van de Waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Het leidt tot geschokte reacties bij de betrokken ketens. Voor veel bedrijven was het fenomeen onbekend, maar een aantal van hen nam meteen maatregelen. “Ze hebben niet alleen waarschuwingen uitgestuurd aan personeel, aan managers, trainingen voor hun personeel… , ze hebben ook juridische stappen gezet om die beelden offline te krijgen, en dat werkt”, vertelt Jan van Lieshout. Sommige creepshots werden al verwijderd door de eigenaar van zo’n forum.
Strafbaarheid
In Nederland is het maken van zulke beelden strafbaar, al wordt het volgens Pointer niet vaak vervolgd. Volgens Catherine Van de Heyning, professor Fundamentele Rechten aan de UAntwerpen met specialisatie in cybergeweld, kan het maken van creepshots in België strafbaar zijn. Al valt het niet altijd onder dezelfde juridische categorie.
Wanneer iemand onder een rok of kledingstuk fotografeert en zo naakt in beeld brengt dat normaal niet zichtbaar is, gaat het duidelijk om voyeurisme en dat is strafbaar.
Beluister onze podcast
Gepubliceerd:
De situatie is anders wanneer er alleen wordt ingezoomd op borsten of billen die wél bedekt zijn, dan is de juridische kwalificatie minder evident. In dat geval kan het gedrag volgens professor Van de Heyning nog steeds strafbaar zijn en worden beschouwd als elektronische belaging, wanneer de beelden online worden gedeeld op fora waar vrouwen ook becommentarieerd worden. “Op dat moment wordt de rust van het slachtoffer verstoord”, legt Van de Heyning uit.
Waar kan je terecht?
Als je zou merken dat iemand creepshots van jou heeft gepubliceerd, kan je in België terecht bij het Instituut voor Gelijkheid tussen Vrouwen en Mannen. Voor minderjarige slachtoffers kan je ook terecht bij Child Focus.
