In Frankrijk heeft premier Sébastien Lecornu na minder dan 1 maand ontslag genomen. "De voorwaarden om te regeren waren niet vervuld", zegt Lecornu. Met zijn vertrek is de politieke impasse compleet. "De positie van Macron staat meer dan ooit onder druk", zegt VRT NWS-Frankrijkkenner Steven Decraene.
Franse premier Sébastien Lecornu neemt na amper 1 maand ontslag: "Positie van Macron meer dan ooit onder druk"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
1. Sinds wanneer was Lecornu premier?
Sébastien Lecornu, een vertrouweling van Macron, was minister van Defensie tot hij op 9 september werd aangewezen als nieuwe premier. Op 10 september legde hij de eed af. Hij volgde François Bayrou op, die een vertrouwensstemming in het parlement had verloren.
Lecornu was de vijfde premier sinds het begin van de tweede ambtstermijn van Macron in 2022, en de derde in een jaar tijd.
Maar zijn ambtstermijn is nóg veel korter geworden dan die van zijn voorgangers. Lecornu is nog geen 4 weken (welgeteld 27 dagen) premier geweest.
Nog maar gisteren presenteerde hij - na 3 weken van overleg - het grootste deel van zijn nieuwe regering.
2. Waarom heeft Lecornu ontslag genomen?
Precies die samenstelling van zijn ploeg leverde Lecornu meteen bakken kritiek op. Het team waarmee hij wilde regeren, bleek vooral te bestaan uit namen van centrumrechtse kopstukken die al de dienst hadden uitgemaakt in de vorige 2 regeringen.
Het kwam Lecornu niet alleen op kritiek te staan van de oppositie, maar ook van een de partijen die hem zou steunen, de conservatieve Les Républicains.
Zij dreigden de regering niet meer te steunen, waardoor hij alleen nog maar zou kunnen rekenen op de centrumpartijen die een nóg kleinere minderheid vormen in het parlement.
"Op dat noodscenario wilde Lecornu niet wachten", zegt Frank Renout, correspondent in Parijs.
Ego's die partijbelangen laten primeren op algemeen belang
Sébastien Lecornu op de persconferentie
Morgen, dinsdag, had Lecornu zijn beleidsverklaring moeten voorstellen in de Assemblée Nationale, het Franse parlement. In de plaats daarvan gaf hij vanochtend een persconferentie om zijn snelle vertrek te verklaren.
"Premier zijn is een moeilijk taak, zeker op dit moment", zei hij. Volgens Lecornu waren "de voorwaarden om te regeren niet meer vervuld".
Hij zei bereid te zijn tot compromissen, maar verweet verschillende partijen partijpolitieke spelletjes te spelen, al met het oog op de presidentsverkiezingen van 2027. Hij haalde uit naar de "ego's" die partijbelangen lieten primeren op het nationale belang.
3. Hoe moet het nu verder?
De keuze van president Macron voor Lecornu was van meet af aan zowel bij rechts als bij links niet in goede aarde gevallen.
Lecornu kwam bovendien na 2 weken al in opspraak. Hij bleek zijn cv te hebben opgesmukt: hij noemde zichzelf master in de rechten, maar blijkt nooit dat diploma te hebben gehaald.
Nu een zoveelste premier vertrekt - sneller dan ooit - zinkt Frankrijk verder weg in een diepe politieke malaise.
Komt het nu tot nieuwe verkiezingen? Uiterst links en uiterst rechts dringen daar al langer op aan.
Jordan Bardella, voorzitter van het Rassemblement National (RN) roept president Macron op om het parlement te ontbinden na het aftreden van Lecornu. "Er kan geen stabiliteit komen zonder nieuwe verkiezingen en zonder de ontbinding van de Assemblee", zegt hij.
Aan de linkerzijde klinkt ook de roep om het aftreden van president Macron zelf, en nieuwe presidentsverkiezingen.
Tot nu toe heeft Macron nieuwe verkiezingen altijd geweigerd. Maar nu met Lecornu alweer een premier is gesneuveld, wordt de politieke impasse steeds groter.
Er zijn niet veel Franse politici die nu premier willen worden
VRT NWS-Frankrijkkenner Steven Decraene
"Het Franse systeem kraakt in al zijn voegen", zegt Steven Decraene, die Frankrijk op de voet volgt voor VRT NWS. "Je zit met een president die liever kijkt naar internationale en geopolitieke vraagstukken dan naar het binnenland. Maar bij een groot politiek probleem kijkt iedereen naar de president. Die moet het nu oplossen."
"De positie van Macron staat meer dan ooit onder druk. Er zijn steeds meer politici, ook van centrumpartijen, die vragen stellen bij de strategie die de president gevolgd heeft door vorig jaar het parlement te ontbinden."
Dat Macron ontslag neemt, lijkt Decraene niet erg waarschijnlijk. "Het ligt niet in zijn karakter, noch in de gebruiken, om dat te doen". Nieuwe verkiezingen uitschrijven zal hem ook niet aantrekkelijk lijken, want volgens de peilingen zou zijn partij zwaar verliezen.
Opniéuw een nieuwe premier aanwijzen dan toch maar? "Misschien iemand van een andere gezindte, van het linkse blok? Hoe dan ook: een goede toverformule is er op dit moment niet. Er zijn ook niet veel Franse politici die nu premier willen worden. Zeker wie ambities heeft voor de presidentsverkiezingen van 2027, wil zich nu niet verbranden door premier te worden onder Macron, die een beetje toxisch is geworden voor veel politici."
"Een goede toverformule is er op dit moment niet"
Frankrijk in politieke én economische crisis
De politieke impasse in Frankrijk is het gevolg van een gok van president Emmanuel Macron.
Hij verraste vriend en vijand met de aankondiging die hij deed op de avond van de Europese verkiezingen in juni 2024. Na de forse winst voor het uiterst rechtse Rassemblement National (RN) deelde de president mee dat hij het parlement ontbond en nieuwe verkiezingen uitriep in Frankrijk.
Maar Macrons gok pakte verkeerd uit. Bij de verkiezingen strandde zijn partij op de derde plaats, na een linkse alliantie die samen naar de kiezer was getrokken, en het RN. Sindsdien is het Franse parlement verdeeld in 3 zowat gelijke blokken - links, centrum en uiterst rechts.
Geen enkel blok heeft de meerderheid. Dat leidt tot een impasse, en verklaart waarom 3 opeenvolgende premiers nu al zijn weggestuurd of opgestapt: Michel Barnier, François Bayrou en Sébastien Lecornu.
De politieke impasse is des te problematischer omdat Frankrijk ook economisch in zwaar weer zit. Het heeft een begrotingstekort van 5 procent van het bruto binnenlands product, het hoogste van de Europese Unie.
Ook de Franse staatsschuld is zeer hoog. Alleen die van Italië en Griekenland is nog hoger. Plannen om fors te besparen hebben de voorbije maanden al tot protest geleid.
