Australië en zijn voormalige kolonie Papoea-Nieuw-Guinea sluiten een verregaand defensieakkoord, waarin ze onder andere overeenkomen elkaar te hulp te schieten in het geval van een aanval op een van beide landen. Het historische akkoord komt er op een moment dat ook China zijn diplomatieke en militaire invloed in de Stille Oceaan probeert uit te breiden.
Australië en Papoea-Nieuw-Guinea sluiten "historisch" veiligheidsverdrag: "Reactie op dreiging van China"
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Australië en Papoea-Nieuw-Guinea hebben een historisch defensieverdrag gesloten, met nauwe militaire samenwerking en wederzijdse bijstand bij aanvallen.
Australië zal 10.000 Papoease soldaten opleiden, staatsburgerschap aanbieden en 110 miljoen euro investeren in de Papoease politiemacht.
Het akkoord wordt gezien als een reactie op de groeiende invloed van China in de Stille Oceaan, hoewel de Papoease regering dat ontkent.
Het verdrag lijkt op het bekende artikel 5 van de NAVO: beide landen beloven elkaar te hulp zullen schieten indien een van hen wordt aangevallen. Het akkoord is voor de landen naar eigen zeggen historisch: voor Papoea-Nieuw-Guinea is het het eerste in zijn soort, terwijl het voor Australië - dat geen NAVO-lid is - een van de meest verregaande veiligheidsakkoorden ooit is.
De krijgsmachten van de landen zullen nauw samenwerken en krijgen toegang tot elkaars infrastructuur. Australië, dat zelf met een rekruteringsprobleem zit, maar meer middelen heeft dan zijn partner, zal 10.000 Papoease soldaten opleiden en hen het staatsburgerschap aanbieden. Het investeert bovendien 110 miljoen euro in de politiemacht en veiligheidsdiensten van Papoea-Nieuw-Guinea.
De voormalige kolonie van Australië vierde dit jaar vijftig jaar onafhankelijkheid en was zelf vragende partij voor het akkoord. Anna Powles, universitair hoofddocent veiligheidsstudies aan de Massey University in Nieuw-Zeeland, zegt aan de BBC dat “de overeenkomst zou bijdragen aan de modernisering van het verouderde leger van Papoea-Nieuw-Guinea.”
Dreiging uit China
"Onze alliantie is gebaseerd op generaties van wederzijds vertrouwen en toont onze toewijding voor een vreedzame, stabiele en welvarende Stille Oceaan”, zegt de Australische premier Anthony Albanese over het akkoord.
Volgens experts is dat een niet al te subtiele verwijzing naar China. De Chinese overheid sloot in 2022 zelf nog een veiligheidsakkoord af met de Salomonseilanden, een eilandengroep in dezelfde regio.
Naast Australië en Nieuw-Zeeland zijn Papoea-Nieuw-Guinea, Fiji en Tonga de enige eilandstaten in de Stille Oceaan met legers.
Australië is momenteel bezig met een bilateraal defensiepact te onderhandelen met Fiji. China daarentegen aast op een breed veiligheidsakkoord met Fiji, Vanuatu, Samoa, Tonga en Kiribati.
De Chinese overheid is al langer een strategische dreiging voor Australië. China heeft de afgelopen zijn invloed en aanwezigheid in de Stille Oceaan aanzienlijk uitgebreid. Het land houdt steeds vaker militaire oefeningen op zee en wordt regelmatig beschuldigd van spionage door Australië.
Belangrijk detail: China heeft momenteel het grootste aantal marineschepen ter wereld. Met 234 actieve oorlogsschepen heeft China de Verenigde Staten, die 219 oorlogsschepen hebben, ingehaald. De Amerikaanse marine beschikt echter nog steeds over de modernste vliegdekschepen en torpedobootjagers, waardoor de machtsverhoudingen tussen beide landen nog steeds zeer gelijk zijn.
Neutraal Papoea-Nieuw-Guinea
Voor Papoea-Nieuw-Guinea speelt de dreiging van China minder hard door. De premier van Papoea-Nieuw-Guinea, James Marape, zegt aan Australische openbare omroep ABC dat zijn land “waarschijnlijk niet betrokken zou raken bij een mogelijk conflict tussen Australië en China”, ook ondanks het nieuwe defensieverdrag.
Beluister hier de nieuwste aflevering van de podcast: Ontpopt China zich tot de dominante macht op zee?
De kans op een conflict in de regio is althans niet klein. De spanningen tussen China en Taiwan, dat China beschouwt als de facto deel van het Chinese rijk, blijven oplopen. Toch drijven Papoe-Nieuw-Guinea en China heel wat handel. Het verdrag is voor de Papoease regering dan ook een moeilijke evenwichtsoefening.
