"Hij staat vrijwel zeker op de lijst", maar hoeveel kans maakt Trump echt op de Nobelprijs voor de Vrede?

Straks wordt de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede bekendgemaakt, de officiële uitreiking volgt op 10 december. Eerder deze week werden de andere Nobelprijzen al uitgereikt. 

Dat de Amerikaanse president Donald Trump de Nobelprijs voor de Vrede wil winnen, is al langer bekend. Nu er een akkoord is over een staakt-het-vuren in Gaza, rijst de vraag of Trump meer kans maakt op de prijs.

"Waarschijnlijk niet", zei Nils Duquet van het Vlaamse Vredesinstituut maandag in De Ochtend op Radio 1. "Begin oktober legt het Nobelcomité de winnaar vast, dus die beslissing is naar alle waarschijnlijkheid al genomen."

Trump vindt nochtans al langer dat hij recht heeft op de prijs. Hij zou naar eigen zeggen immers al 7 oorlogen hebben beëindigd. Maakt hij dan niet een beetje kans? Volgens Duquet is de kans er altijd, maar hij twijfelt of die groot is.

"Trump lijkt ervan uit te gaan dat hij meer kans maakt naargelang hij meer staakt-het-vurens onderhandelt. Maar het comité dat de prijs uitreikt heeft vaak een bredere definitie van vrede", legde Duquet uit. "In het verleden wonnen vaker mensen die zich bijvoorbeeld jaren hebben ingezet voor mensenrechten, of tegen etnisch geweld of voor het behoud van de persvrijheid."

Sterker nog, bij de edities waar de prijs werd uitgereikt naar aanleiding van een vredesakkoord, waren het meestal de leiders van de betrokken landen die wonnen. "En dus niet de onderhandelaars van die akkoorden, zoals Trump er een is."

In 1994 ontvingen zo de Palestijnse leider Yasser Arafat en de Israëlische politici Shimon Peres (geboren in 1923) en Yitzhak Rabin de Nobelprijs voor de Vrede voor hun inspanningen om vrede te creëren in het Midden-Oosten.

Wie kan er eigenlijk iemand nomineren voor een Nobelprijs? "Eigenlijk heel veel mensen", vertelde Duquet. "Denk onder meer aan politici, academici of mensenrechtenorganisaties."

Trump is zo onder meer genomineerd door een lid van zijn eigen partij en door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Ook organisaties en landen kunnen worden genomineerd. Het Internationale Gerechtshof in Den Haag is bijvoorbeeld genomineerd.

De deadline voor die nominaties lag op 1 februari 2025. In totaal zijn 338 mensen en organisaties genomineerd. Een speciaal comité distilleerde uit al die nominaties een shortlist. "En uit die shortlist is begin deze maand een winnaar verkozen", wist Duquet.

Naast Trump zijn er nog andere, uiteenlopende prominente namen op de lijst. Denk bijvoorbeeld aan VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden Francesca Albanese, die naam maakte met haar rapporten over Israëls genocidale geweld in Gaza, en de miljardair en voormalige Trump-adviseur Elon Musk.

Opvallend: het speciale comité bestaat uit een groep van 5 Noren. "Tot op heden zijn het dus altijd Noren geweest die de prijs uitreiken, het is geen internationaal comité."

Ook het Vlaams Vredesinstituut zelf kon een nominatie doen. "Net als in andere jaren kozen we ervoor om een groep scholieren daarover te laten nadenken. Dit jaar koos een school uit Geraardsbergen voor de wereldvoedselhulporganisatie World Central Kitchen, omwille van hun inzet in conflictgebieden en de onpartijdige hulp die ze bieden aan eender wie in nood verkeert."