Families van Israëlische gijzelaars tussen hoop en onzekerheid 2 jaar na 7 oktober: "Ons leven staat stil" 

"Dit zijn de zwaarste 2 jaar van mijn leven. En natuurlijk van de ouders en broer en zus van Evyatar ook. Ons leven staat stil sinds het moment dat hij ontvoerd werd, alles is veranderd."

Naama Shueka is de nicht van Evyatar David, een van de gijzelaars die vandaag precies 2 jaar vastzit in Gaza.

Op 7 oktober 2023 is Evyatar met 4 vrienden op het Nova-muziekfestival, wanneer terroristen van Hamas er binnenvallen en willekeurig mensen beginnen doodschieten.  

Twee van zijn vrienden worden gedood. Hij probeert zich samen met zijn andere vriend Guy te verstoppen, maar zij worden uiteindelijk door Hamas meegenomen als gijzelaar. Evyatar is dan 22.

Een eerste teken van leven komt er in februari van dit jaar. Evyatar wordt getoond in een video die verspreid wordt door Hamas.  

Hij en zijn vriend Guy worden gefilmd wanneer ze toekijken hoe andere Israëlische gijzelaars, met wie ze samen zaten opgesloten, worden vrijgelaten. Ze smeken in de camera om zelf ook bevrijd te worden, en terug naar huis te kunnen keren.

Een tweede, nog veel verontrustender beeld, komt er begin augustus. Hamas stuurt dan een video de wereld in van een uitgemergelde Evyatar in een ondergrondse tunnel. Hij beschrijft hoe hij nauwelijks eten of drinken krijgt. Op de beelden is ook te zien hoe hij een put graaft. "Mijn eigen graf", zegt hij.

"Dat ons hart brak, is denk ik een understatement", zegt Evyatars nicht Naama. "We hebben het moeilijk om te eten en te slapen. Eigenlijk voelt alles onmogelijk sinds we weten dat hij in die situatie zit."

"Evyatar is helemaal niet geïnteresseerd in politiek. Hij is een muzikant, hij voert graag diepe gesprekken. Hij wilde graag muziekproducer worden, en de wereld rond reizen. Ik weet niet of die dromen intussen misschien veranderd zijn."

In totaal werden bij de aanslagen van 7 oktober 251 gijzelaars ontvoerd naar de Gazastrook. Meer dan de helft van hen waren buitenlanders, of Israëli’s met een dubbele nationaliteit.  

Ondertussen zijn 156 gijzelaars vrijgelaten na onderhandelingen of gered door het Israëlische leger. Hamas heeft ook de lichamen van 8 gijzelaars vrijgegeven, 51 andere lichamen zijn door het Israëlische leger gevonden in Gaza en terug naar Israël gebracht.

Op dit moment zitten er nog 48 gijzelaars vast in Gaza, volgens Israël is nog een twintigtal van hen in leven.

De terroristische aanslagen van Hamas op Israël waren ook de start van een nieuwe verwoestende Gaza-oorlog. Daarbij zijn al meer dan 67.000 Palestijnen, van wie de meerderheid vrouwen en kinderen, gedood. Israël wordt er ook van beschuldigd oorlogsmisdaden en genocide te plegen tijdens die oorlog.

Tijdens de 2 jaar oorlog is het sentiment tegenover Israël dan ook helemaal gekeerd, zegt Naama. "We voelen dat heel erg. We zijn ook legitimiteit verloren, maar mensen zien het vaak als een heel zwart-wit situatie. Ze zien het als de goede tegen de slechte, de zwakke versus de sterke, en dan is het makkelijker om medeleven te voelen met de zwakkere (de Palestijnen versus het sterkere Israël, red.)."

"Ik begrijp dat, maar als je dan de video ziet van Evyatar, die doelbewust wordt uitgehongerd, die kreeg niet genoeg aandacht. Daar werd ik gek van." Hamas ontkent zelf dat het gijzelaars uithongert, en zegt dat er gewoon niet genoeg eten is in Gaza, door de blokkade van Israël.

Naama zegt dat er tegelijk ook wel aandacht is voor Gaza onder de families van de gijzelaars. "Het is natuurlijk heel triest om jonge kinderen en vrouwen te zien afzien. We zijn niet blind voor wat er gebeurt in Gaza. Maar wanneer iemand van je eigen familie in zo'n verschrikkelijke situatie zit, dat gevoel is bijna niet te beschrijven. Dus natuurlijk ligt onze focus het meest daarop."

Evyatar David moest toekijken hoe twee andere gijzelaars die maandenlang samen met hem vastzaten, bevrijd werden. Een van hen was Tal Shoham.

Hij wordt op 7 oktober gevangengenomen in een Israëlisch dorp dicht bij de grens met Gaza.  

Terroristen van Hamas dringen het huis binnen waar hij met zijn gezin op familiebezoek was. Tal wordt meegenomen naar Gaza in de koffer van een auto. Na een maand in gevangenschap verneemt hij dat ook zijn vrouw en twee kinderen van 8 en 3 ontvoerd zijn.  

Zij worden vrijgelaten in november 2023, tijdens een eerste staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël. Tal komt zelf vrij na 505 dagen in gevangenschap, in februari van dit jaar.

"We werden behandeld als dieren", zegt hij. "Zelfs dieren worden niet in zo’n onmenselijke omstandigheden gehouden."

Tal beschrijft hoe hij naast fysieke ontbering ook emotioneel werd gemarteld door Hamas. "Soms kwamen ze binnen en zeiden dat een van ons moet doodgeschoten worden, en dat we zelf mochten kiezen wie."

Tal vreest voor het leven van de gijzelaars die nu nog in handen van Hamas zijn. Volgens het Israëlische leger is Evyatar David nog altijd in leven.  

"We weten dat hij zich gesterkt voelde, omdat hij niet alleen was", zegt zijn nicht Naama. "We weten dat hij probeerde te mediteren, dat hij en zijn vriend Guy denkbeeldige gitaar speelden om zijn gedachten te verzetten. Maar we weten ook dat hij het mentaal zwaar heeft, en dat hij niet altijd optimistisch is."

Toch is er de laatste dagen meer reden tot optimisme dan er de laatste twee jaar is geweest. Want op de tweede verjaardag van 7 oktober, komt er mogelijk een einde aan de oorlog in zicht. 

Onder druk van de Amerikaanse president Donald Trump is Israël akkoord gegaan met een vredesplan voor Gaza. Dat stelt dat er een staakt-het-vuren moet komen, dat alle Israëlische gijzelaars vrijgelaten moeten worden, en dat het Israëlische leger zich moet terugtrekken uit de Gazastrook.

Hamas is met delen van dat voorstel akkoord gegaan. Voor het eerst in maanden wordt er nu onderhandeld tussen Israël en Hamas, weliswaar via tussenpersonen uit Qatar, Turkije, Egypte en de VS.

De familie van Evyatar durft ook voorzichtig te hopen dat er een einde kan komen aan hun nachtmerrie. "Deze deal zou een einde moeten maken aan de oorlog. Met deze deal moeten we alle gijzelaars terugkrijgen. We zijn hoopvol dat dat ook zal gebeuren. Maar tegelijk proberen we niet te hard te hopen, zodat we niet te hard teleurgesteld worden, mocht het toch verkeerd lopen", zegt Naama.

Tal Shoham kijkt zelf veel pessimistischer naar de toekomst. Hij denkt niet dat er een duurzame vrede kan komen.

Volgens hem kunnen Palestijnen en Israëli’s niet vreedzaam samenleven, zeker niet in de nabije toekomst: "Nadat ik gezien heb hoe diep de haat is waarmee ze opgroeien en ook hun kinderen mee opvoeden, is het duidelijk dat dat in onze generatie niet meer mogelijk zal zijn."