Is er zicht op een vredesakkoord in Gaza, nu Hamas het 20 puntenplan van Donald Trump gedeeltelijk lijkt te steunen? Hamas wil namelijk over heel wat zaken nog onderhandelen en de vraag is hoeveel marge daarvoor is. Bij de Verenigde Staten en de Arabische landen lijkt die er op het eerste gezicht te zijn, maar de bal ligt nu vooral in het Israëlische kamp.
Is vrede in Gaza dichterbij nu Hamas vredesplan van Trump deels steunt? "Vraag is hoeveel onderhandelingsmarge er nog is bij Israël"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Hamas gaat ermee akkoord om alle resterende gijzelaars - dood of levend - vrij te laten. "Een heel belangrijke ja" is dat, zegt Inge Vrancken, Midden-Oostenexperte bij VRT NWS. Hamas is het er ook mee eens om het bestuur van de Gazastrook over te dragen aan een Palestijns orgaan van onafhankelijke technocraten.
"Maar ik hoor toch ook heel veel maars, dus het antwoord van Hamas is toch eerder een 'maar' dan een 'ja' denk ik", zegt Vrancken in De Ochtend.
De reactie van Hamas is niet echt onverwacht. Vrancken: "Er zijn zoveel, toch wel belangrijke punten in het plan van Donald Trump die al zo vaag waren en daar wil Hamas nu over onderhandelen."
"Toen Trump dit plan presenteerde, was meteen duidelijk dat er nog heel veel details ontbraken en er heel veel onduidelijkheden waren. Ook bemiddelaar Qatar gaf dat toen meteen aan: mocht Hamas akkoord gaan, dan moet er wel nog flink onderhandeld worden over die details", zegt ook correspondente Nasrah Habiballah in De Ochtend. "En Hamas wil natuurlijk ook precies weten waar het dan ja tegen zegt en wil ook garanties dat Israël zich aan die afspraken gaat houden."
Wat tovert Netanyahu uit zijn hoed?
De vraag is hoeveel onderhandelingsmarge er nog is over dit plan. Trump noemde het plan vorige week te nemen of te laten. Maar het viel Vrancken op dat de Amerikaanse president gisteravond snel reageerde op het antwoord van Hamas en ook vrij positief reageerde. "Dus dat geeft wel de indruk dat er bij de Verenigde Staten onderhandelingsmarge is. Vermoedelijk ook wel bij de Arabische landen die betrokken zijn."
Trump: "We zijn dicht bij vrede"
Maar is dat ook zo bij de Israëlische regering? "Dat betwijfel ik eerlijk gezegd." De Israëlische premier Benjamin Netanyahu moet dit plan namelijk nog verkocht krijgen aan zijn uiterst rechtse regering en dat wordt allicht een aartsmoeilijke taak. Want eigenlijk wil Netanyahu dit plan ook zelf niet, ook al schaarde hij er zich vorige week in het Witte Huis achter. "Ik denk dat hij dit plan enkel aanvaard heeft, omdat hij echt niet anders kon. Trump was heel duidelijk dat hij wil dat die oorlog stopt."
Inge Vrancken: "Betwijfel of er veel onderhandelingsmarge is bij Israël"
Ook in Israël kijkt men heel erg uit naar wat er de komende dagen binnen de regering gaat gebeuren, weet Vrancken. "Een aantal analisten in de Israëlische kranten zeiden al voor het antwoord van Hamas: wat gaat Netanyahu allemaal uit zijn hoed toveren om dit plan toch nog te laten ontsporen, want hij wil dit niet. Hij krijgt het niet verkocht aan die uiterst rechtse vleugel."
De uiterst rechtse ministers in de regering maken er al langer geen geheim van dat ze Gaza het liefst opnieuw zouden willen annexeren en er opnieuw Israëlische nederzettingen zouden willen bouwen. "En Donald Trump zegt nu sinds vorige week: allemaal geen sprake van. Dat is ook een ommekeer. En dat zou dus nog een immens struikelblok kunnen zijn voor dit plan."
Gijzelaars als pasmunt
Een van de punten waarop Hamas geen volmondig "ja" heeft gezegd, is de vrijlating van alle gijzelaars. Hamas gaat ermee akkoord, maar stelt dat het niet realistisch is om al die mensen binnen de 72 uur vrij te laten. "Dat is al een eerste heel belangrijk struikelblok. Zal het aanvaard worden dat het langer duurt om alle gijzelaars vrij te krijgen, als het plan al doorgaat?"
Hamas wil ook garanties van Israël dat als het alle gijzelaars vrijlaat, het Israëlische leger niet opnieuw begint met het bombarderen van de Gazastrook en die alsnog helemaal zou overnemen. De gijzelaars zijn voor Hamas namelijk een belangrijke pasmunt. Zodra ze allemaal vrij zijn, valt die pasmunt weg.
"Daar moeten dan toch vanuit de Arabische landen en misschien ook uit Washington garanties zijn gekomen dat Israël dat niet zal doen", meent Vrancken, "want anders zou Hamas hier nooit mee akkoord kunnen gaan, lijkt me."
Nieuwe gesprekken?
Het is nu dus afwachten wat er binnen de Israëlische regering gaat gebeuren en daarnaast of er nieuwe onderhandelingen zullen plaatsvinden, om de onduidelijkheden in het 20 puntenplan van Trump uit te klaren.
"Bemiddelaar Qatar heeft aangegeven dat zij zich met Egypte, een van de andere bemiddelaars, klaarmaken om verder te gaan met die onderhandelingen", zegt Habiballah. "Op welke termijn en waar die gesprekken moeten plaatsvinden, is nog onduidelijk. Maar we weten wel dat Trump dit zo snel mogelijk wil afhandelen, dus ik verwacht wel dat die gesprekken op korte termijn weer gaan hervatten."
Maar ook dan "blijft het spannend of ze er gaan uitkomen", zegt Habiballah. "Want er zijn nog veel details die besproken moeten worden en daar kan het alsnog op stuklopen."
Egypte zou daarnaast ook van plan zijn om een conferentie te organiseren waarbij de verschillende Palestijnse partijen samenkomen om over het bestuur en de toekomst van de Gazastrook te beslissen. Want ook daarover wil Hamas nog onderhandelen. Het wil dat de Palestijnen zelf zeggenschap hebben, in plaats van een bestuur dat onder internationaal toezicht staat.
Trump zou in dat geval zijn 'Vredesraad' weer moeten inslikken. Afwachten of hij daarmee akkoord zal gaan.
Nasrah Habiballah: "Nog veel details die besproken moeten worden"
