"Gedetineerden komen hier niet beter uit": bezoekers, personeel en directie klagen over overbevolking Hasseltse gevangenis

De Belgische gevangenisdirecteurs slaan vandaag een noodkreet over de overbevolking in gevangenissen tijdens een gezamenlijke stakingsactie. Van 12.30 uur tot 14.30 uur hebben het gevangenispersoneel en de directeurs het werk neergelegd en verzamelden ze zich bij de poorten. Dat ook de directeurs mee buiten komen, is uitzonderlijk.

In Belgische gevangenissen zitten in totaal 13.156 mensen vast, met meer dan 350 gevangenen die op de grond moeten slapen. Ook de gevangenis van Hasselt kampt met een groot aantal gedetineerden, namelijk 640 in plaats van de maximaal voorziene 450. 20 van hen slapen op de grond.

"Mijn partner zit in de gevangenis na incidenten door een ernstige verslaving. Tijdens mijn dagelijkse bezoeken hoor ik over schrijnende situaties", getuigt een bezoeker. "Er is drugsgebruik binnen de muren en door het personeelstekort kan er niets aan gedaan worden."

"Mensen met een verslaving moeten inderdaad gestraft worden voor de dingen die ze hebben gedaan onder invloed. Maar ze hebben ook begeleiding nodig die ze hier niet krijgen."

"Frustratie heerst bij de gedetineerden en het personeel", zegt een andere bezoeker. "Voor het personeel is de situatie onhoudbaar. Ze moeten noodgedwongen de begeleide wandelingen stopzetten en gedetineerden voelen zich alsof ze beesten zijn."

"Na hun straf worden ze bovendien op straat gezet zonder enige begeleiding. Zoek het maar uit, als je helemaal de weg kwijt bent."

Die frustraties leiden tot gewelddadige incidenten, zegt directeur Anca Wauters. "Beeld je eens in, dat je zo kort op elkaar leeft. Dat leidt tot frustraties. Bovendien is er geen enkele mogelijkheid om gedetineerden te verplaatsen naar een andere cel als ze niet bij elkaar passen. Het is heel moeilijk om agressie zo onder controle te houden." 

Het gevangenispersoneel is dan ook dagelijks slachtoffer van geweld, zegt de directeur. Deze week nog raakte 4 cipiers gewond toen ze een gedetineerde wilden overplaatsen naar een strafcel na een vechtpartij.

Zo getuigt ook hoofd bewaking Pascale Claes: "Het is bijna onmogelijk om ons werk nog uit te voeren. We kunnen niet meer aan de basisbehoeften voorzien. Onze keuken is te klein om zoveel mensen fatsoenlijk eten te geven en gedetineerden slapen op de vloer."

"Mensen met bijvoorbeeld ernstige verslavingsproblematiek, kunnen niet geholpen worden. Iemand die hier opgesloten wordt, komt er niet beter uit. Dat doet ons als personeel ook pijn, want we hebben het gevoel dat we tekortschieten. De situatie in de gevangenis is een tikkende tijdbom."

Volgens de directeur zorgt de hoge bezetting er bovendien voor dat gedetineerden minder goed begeleid worden en zo groter risico lopen opnieuw in de cel te belanden. Het gevangenispersoneel heeft de handen vol.

Ze vraagt dat er wordt nagedacht over oplossingen. "Het is normaal dat mensen vergelding willen. Voor slachtoffers is het belangrijk dat daders die zware feiten hebben gepleegd, gestraft worden. Maar als we ook willen dat mensen niet hervallen, zijn we slecht bezig. We sluiten veel te veel mensen op, waardoor ons personeel niet meer kan doen wat het moet doen om de recidive te beperken."

De actie komt er na een emotionele brief van de gevangenisdirecteurs gisteren. Ze waarschuwen dat het zo niet meer verder kan en kondigen verregaande acties aan. Zoals: 2 gevangenen vrijlaten telkens 1 nieuwe binnenkomt. In de brief uitten ze ook hun onvrede over de noodwet die begin augustus werd aangekondigd en volgens hen weinig oplossingen heeft geboden.

Het stakend personeel hing vandaag aan alle gevangenissen ook posters op met de slogan "Overbevolking is onveilig, vandaag voor ons, morgen voor u".