Als er ooit een onderhandelde oplossing komt voor de oorlog in Oekraïne, dan zal die mogelijk gepaard moeten gaan met het afstaan van Oekraïens grondgebied. Dat zegt Jens Stoltenberg, voormalig secretaris-generaal van de NAVO, in een interview met Terzake. Stoltenberg verwijst naar wat Finland overkwam aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Voormalig NAVO-baas Stoltenberg sluit niet uit dat Oekraïne land zal moeten afstaan
Freek Willems
Gepubliceerd:
"Ik gebruik Finland als een voorbeeld van hoe oorlogen zijn geëindigd", zegt Stoltenberg. De Sovjet-Unie viel Finland binnen in 1939. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog moest het 10 procent van zijn grondgebied en de op 1 na grootste stad afstaan.
Een soortgelijk scenario ligt mogelijk ook Oekraïne te wachten, insinueert Stoltenberg. "Maar Finland kreeg een grens en veiligheid. Dat zijn dilemma's waar Oekraïne en wij allemaal voor staan."
Moet Oekraïne het voorbeeld van Finland volgen?
Oekraïne blijven steunen
Stoltenberg is er wel van overtuigd dat het Westen Oekraïne militair moet blijven steunen. "Ik denk dat we Poetins overtuiging niet kunnen veranderen, zijn doel is om Oekraïne te controleren."
"Maar ik denk dat we Poetins berekening kunnen veranderen. Als de prijs die hij moet betalen om Oekraïne te controleren, te hoog is, dan zal hij wel moeten onderhandelen over een oplossing waar Oekraïne bij wint." En dus is militaire steun voor Oekraïne volgens Stoltenberg "de enige manier om Poetin te dwingen om een aanvaardbare uitkomst te onderhandelen".
Praten met Poetin en Trump
Stoltenberg vindt ook dat Europa, de VS en de NAVO op een bepaald moment weer met Poetin zullen moeten praten. "Rusland is onze buur, we moeten praten om een nieuwe wapenwedloop te voorkomen." Maar op dit moment is een "betekenisvolle dialoog" met Poetin niet mogelijk, geeft hij toe.
Hetzelfde geldt overigens voor de Amerikaanse president Donald Trump. "Binnen de NAVO vonden we het belangrijk om het gesprek aan te gaan", verwijst hij naar de eerste ambtstermijn van Trump (2017-2021). "En dat geldt vandaag nog steeds."
In plaats van zo weinig mogelijk proberen te provoceren in de hoop dat Trump over 4 jaar weg is, moeten Europese landen "interageren en tijd met hem spenderen, ook over onderwerpen waarover we van mening verschillen, zoals handel", vindt Stoltenberg.
En investeren in defensie is sowieso de boodschap voor de Europese landen, stelt hij. Want ofwel tonen we de VS daarmee dat het loont om in de NAVO te blijven, argumenteert de voormalige NAVO-chef. Ofwel beslist de VS om toch uit de NAVO te stappen "en dan is het nog belangrijker om in onze eigen defensie te investeren". "Dus het is het juiste antwoord, wat er ook zal gebeuren."
Oslo is fantastisch, maar ik mis België en Brussel
Jens Stoltenberg, voormalig secretaris-generaal van de NAVO
Stoltenberg, die van 2014 tot 2024 aan het hoofd van de NAVO stond, heeft een boek geschreven over die jaren: 'On my watch', dat op 9 oktober in het Nederlands verschijnt. Daarin vertelt hij ook over zijn eigen politieke passie en achtergrond (Stoltenberg was ooit als socialist heel erg fel tegen de NAVO gekant).
Tegenwoordig is hij minister van Financiën in de Noorse regering. In het interview met Terzake vertrouwt hij ons nog toe dat hij België en Brussel heel erg mist. "Ik hou van het eten en de mensen. Oslo is fantastisch, maar ik mis België."
Het volledige gesprek met Jens Stoltenberg
