Dierenartsen steeds vaker in handen van grote multinationals: "Gevaar voor belangenvermenging"

Wereldwijd, vooral in de VS en Europa, is een schaalvergroting bezig van de sector van dierenartsen. Onafhankelijke dierenartsenpraktijken gaan op in grote groepen of ketens, zoals Anicura, Evidensia en Nesto. "Dat is een goede én slechte zaak", zegt Theo Borgers, voorzitter van de Orde der Dierenartsen.

De dierenartsensector is 'booming business'. Huisdieren worden steeds meer als gezinslid behandeld, en dat trekt privé-investeerders aan. "Wat goed is, is dat zij grote investeringen doen en kapitaal inbrengen in de praktijken."

Toch stelt Borgers zich ook vragen bij die logica. "We leven in een vrijemarkteconomie, maar we maken geen auto’s of tapijten. Dit gaat over levende wezens. Daar moet ethische controle op zijn.”

Ketens zoals Anicura en Evidensia vallen onder grote multinationals zoals Mars en Nestlé. Allebei zijn dat ook de grootste producenten van de meeste dierenvoedingsmerken. Denk maar aan bijvoorbeeld Whiskas, Royal Canin, Pedigree Pal, Felix en Friskies.  

"Als dierenarts mag je altijd zelf beslissen welk dieet of welke behandeling je voorstelt, maar de kans bestaat dat je misschien wel onder druk staat door wat de ketens je opleggen, zoals het verkopen van bepaalde merken van voeding. Dat kan een dierenarts in een moeilijk parket brengen."

"Het is alsof een NV zegt: je gaat dit verkopen, want wij maken het zelf," zegt Borgers. "Als het belang van het dier botst met het belang van de aandeelhouder - namelijk winstbejag en streefcijfers - dan kunnen we spreken van een reëel gevaar voor belangenvermenging."  

Joris De Swert werkt als dierenarts voor Anicura, en wordt naar voren geschoven als hun woordvoerder in Vlaanderen. Hij garandeert dat dierenartsen altijd onafhankelijk handelen. "Wij mogen zelf kiezen welke voeding wij aanraden. Wij bieden zelfs voeding aan van de concurrentie."

"Volgens de huidige wet kunnen wij enkel de praktiserende dierenarts aanspreken op zijn of haar handelen", zegt de voorzitter van de Orde der Dierenartsen. "Maar als daar een vennootschap boven staat dat druk uitoefent op die dierenarts, dan staan wij machteloos."  

De Orde wil in de toekomst toezicht krijgen op die bovenliggende structuren. "Wij zijn al 6 jaar vragende partij om de wetgeving hierover aan te passen, zodat we niet alleen de individuele arts, maar ook het systeem errond kunnen aanspreken als dat ingaat tegen de deontologie. Dat voorstel hebben wij net ingediend bij de FOD Volksgezondheid. Begin volgend jaar wordt dat voorgelegd aan het parlement." 

Onder andere door de komst van ketens stijgen ook de prijzen, klinkt het bij veel baasjes. Verschillende onderzoeken bevestigen dat ook: consultaties van meer dan 100 euro en operaties van duizenden euro’s.

"Ja, er zijn collega’s die onnodig bloed trekken of onderzoeken doen nog voor het gesprek met de klant is begonnen," zegt Borgers. "Dat dikt de factuur aan en is niet altijd nodig. We moeten dat durven benoemen: er is overconsumptie."

Joris De Swert van Anicura spreekt dat tegen. "Ik mag niet voor iedereen spreken, maar het is jammer dat er zo gedacht wordt over ons. Wij gaan altijd uit van de beste behandeling,  informeren op voorhand of iets nodig is of niet. Wij zijn ook transparant over onze prijzen en behandeling."  

De Swert verdedigt ook de hogere prijzen: "Maar wij hebben de nieuwste toestellen staan, werken met assistentes, hebben aparte operatiezalen voor verschillende soorten ingrepen. Bij ons wordt elk dier ook onderzocht zoals dat in de humane geneeskunde gebeurt."

Borgers wil tot slot nog benadrukken dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij dierenartsen ligt: "Klant en dierenarts moeten goed communiceren over de mogelijke behandeling en de tarieven. De klant moet ook leren keuzes te maken. Dat is misschien een zware boodschap, maar het is wel de realiteit."