In China zijn nepkantoren in opmars. Ruimtes waar jonge Chinezen voor 4 euro per dag terechtkunnen om te doen alsof ze werken. “De jeugdwerkloosheid in China en de schaamte errond zijn een groeiend probleem”, zegt VRT NWS-Chinakenner Veerle De Vos in de podcast Het Uur van de Waarheid.
Jonge Chinezen betalen om te mogen werken in nepkantoren: "Ze schamen zich voor werkloosheid"
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het Uur van de Waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Voor 4 tot 5 euro per dag kan je in China gaan werken in een ruimte die eruitziet als een kantoor. Er staan laptops, vergaderlokalen, snacks en drank, mensen dragen bedrijfsbadges en iedereen is naarstig aan de slag. Maar schijn bedriegt.
“Het zijn nepkantoren”, zegt Veerle De Vos, Chinakenner van VRT NWS, in Het Uur van de Waarheid. "In Peking, Shanghai en Shenzhen schieten zulke kantoren als paddenstoelen uit de grond." Maar wat zit daarachter?
Vorig academiejaar studeerden 12 miljoen Chinezen af, maar zij vinden geen werk
Veerle De Vos, Chinakenner VRT NWS
“Steeds meer jonge Chinezen zijn werkloos. Ze betalen ervoor om te doen alsof ze wel een baan hebben. Ze willen dat verborgen houden voor hun familie, er heerst schaamte", zegt De Vos.
"Al vanaf hun kinderjaren ligt er enorm veel druk op jonge Chinezen. Ze moeten urenlang perfect piano spelen, veel studeren. Dan geef je niet gemakkelijk toe dat je de hele dag in bed ligt."
Diploma maar geen job
Veerle De Vos woonde zelf in China begin jaren 90. “Werkloosheid bestond er simpelweg niet. Er was altijd werk want de communistische partij koos welke opleiding je zou volgen en daar hoorde een job bij", zegt ze.
"Daarna kwam er de economische boom en waren er werkkrachten tekort. Nu sputtert de Chinese economische motor, maar tegelijk zijn er jaar na jaar meer Chinese jongeren die gaan studeren. Vorig academiejaar waren er 12 miljoen nieuwe afgestudeerde Chinezen, maar lang niet zoveel jobs”, zegt De Vos. "Dat is een ongeziene shock in China na een bloeiperiode van 30 jaar."
Politieke promo mag niet meer op Facebook en steeds meer Chinezen werken in nepkantoren
“Bovendien zijn er Chinese universiteiten die het diploma pas uitreiken als afgestudeerden kunnen aantonen dat ze het jaar erna werk hebben. Zo zijn er jongeren die vanuit een nepkantoor een foto sturen van zichzelf om toch dat diploma binnen te halen. Je kan soms zelfs doen alsof je de baas bent van zo'n kantoor.”
Vindingrijk en lucratief
De Vos noemt de nepkantoren een typisch voorbeeld van de Chinese inventiviteit. “In Japan bestond er tijdens de recessie ook al het fenomeen van de man die zijn baan verloren was, maar toch de trein nam en een dag lang op een bank ging zitten in maatpak. Alles om maar geen gezichtsverlies te lijden thuis. Maar ik vind het typisch Chinees dat zij bedrijfjes oprichten en geld verdienen aan het fenomeen.”
Sommige jonge Chinezen werken in het nepkantoor aan een online roman
Veerle De Vos, Chinakenner VRT NWS
Niet alle arbeid in de nepkantoren is trouwens nep. “Als je het aan de Chinese jongeren zelf vraagt, zullen ze je vertellen dat ze bezig zijn met het businessplan voor hun volgende start-up of met hun online debuutroman”, zegt De Vos. Met wat goede wil kan je de nepkantoren vergelijken met koffiebars bij ons waar niet zelden dag na dag dezelfde mensen timmeren aan een voorlopig onbestaande carrière.
De Vos heeft nog 1 waarschuwing voor al wie droomt van een werkdag in het nepkantoor. “Er zijn 3 duidelijke regels: je mag er niet slapen, gamen of lawaai maken.”

