Als een groot mediabedrijf vreest veel geld te verliezen door Donald Trump te dwarsbomen, zal het al snel plooien voor de eisen van de president zélfs als hij juridisch geen poot heeft om op te staan. Dat zegt oud-VS-correspondent Björn Soenens nu YouTube het groeiende lijstje techgiganten en netwerken aanvult die grof geld ophoesten om een rechtszaak te vermijden. "Hoe verder ze inbinden, hoe groter de druk op de persvrijheid wordt."
"Financiële overwegingen geven meestal de doorslag": waarom zoveel techgiganten en mediabedrijven plooien voor Donald Trump
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
Sinds het begin van zijn tweede ambtstermijn heeft Trump al een resem aan rechtszaken aangespannen tegen verschillende mediabedrijven. Die zijn al meermaals in een schikking geëindigd, zo ook het geschil dat hij met YouTube had omdat de techgigant hem na de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 had verbannen. Nu betaalt YouTube hem 24,5 miljoen dollar om een rechtszaak te vermijden.
Vlak na zijn inauguratie – waar heel wat techbazen zoals Mark Zuckerberg en Jeff Bezos aanwezig waren – hadden al enkele techreuzen voor de president geplooid. Meta schikte voor 25 miljoen dollar met Trump voor het bannen van zijn account na de bestorming van het Capitool. Twitter, nu X van voormalig 'first buddy' Elon Musk kwam er met 10 miljoen dollar beter vanaf.
Ook de traditionele media lijken op de knieën te gaan. Paramount, het moederbedrijf van nieuwszender CBS, betaalde begin juli 16 miljoen dollar om een rechtszaak te vermijden over een interview met Democratisch presidentskandidaat Kamala Harris in het programma '60 Minutes'. Volgens Trump werd het interview zo gemonteerd dat Harris in een gunstiger daglicht werd geplaatst.
Multimiljardair Bezos zag de bui al eerder hangen en hield nog voor de verkiezingen tegen dat zijn krant The Washington Post een artikel met redactionele steun aan Kamala Harris publiceerde.
Nieuwszender ABC schikte ook al in verschillende zaken voor tientallen miljoenen met de president én haalde 2 weken geleden nog de populaire presentator Jimmy Kimmel van het scherm na uitspraken over de moord op de radicaal-rechtse influencer Charlie Kirk. Na aanhoudend protest en heel wat gebruikers die hun abonnement opzegden, mocht Kimmel vorige week terugkeren naar het scherm.
Geld boven principes
"Voor die bedrijven geven financiële overwegingen meestal de doorslag", zegt voormalig VS-correspondent en Amerikakenner Björn Soenens. "Als een bedrijf denkt meer geld te verliezen door Trump te dwarsbomen, dan zal het een schikking zoeken. Maar als gebruikers dan plots massaal hun abonnement gaan opzeggen, zoals dat bij Jimmy Kimmel gebeurde, dan komen ze snel op hun stappen terug."
"Paramount wou met de deal vooral vermijden dat de Amerikaanse overheid de fusie met Skydance zou dwarsbomen", verduidelijkt Soenens. Het is dus niet zozeer de juridische kracht van Trumps rechtszaken die bedrijven doet plooien, maar wel de angst voor politieke of financiële gevolgen.
"In de meeste rechtszaken heeft Trump geen poot om op te staan, maar de angst voor de woede van de president maakt dat bedrijven liever betalen", aldus Soenens. Dat is volgens hem ook een hellend vlak: "Hoe verder bedrijven inbinden, hoe groter de druk wordt op de persvrijheid."
Golf van Amerika
Trump oefent niet alleen via de rechtbank druk uit op de pers. Persagentschap AP verloor tijdelijk zijn Witte Huis-accreditatie toen het weigerde de Golf van Mexico de "Golf van Amerika" te noemen, zoals de president dat wilde. Ook tijdens zijn eerste ambtstermijn werden soms specifieke journalisten geweerd uit het Witte Huis.
Voor Trump zelf is het allemaal onderdeel van wat hij al jaren zijn "oorlog tegen de media" noemt. Op zijn eigen platform Truth Social omschrijft hij elke schikking als een "gigantische overwinning". Volgens hem bewijzen ze dat "censuur van big tech zware gevolgen heeft". In toespraken en interviews herhaalt hij bovendien dat grote televisiezenders zoals CNN en MSNBC "corrupt" zijn en de "politieke armen van de Democratische Partij".
"De persvrijheid is nog niet dood"
Het geld uit de schikkingen vloeit deels naar prestigieuze projecten, zoals de bouw van zijn presidentiële bibliotheek en de aanleg van een nieuwe balzaal in het Witte Huis. Trump lijkt ook nog niet klaar met zijn strijd tegen de media.
Tegen The Wall Street Journal spande de president in juli nog een rechtszaak aan nadat de krant een artikel had gepubliceerd over een schunnig verjaardagskaartje dat Trump naar de intussen overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein stuurde in 2003.
Dat wil niet zeggen dat Trump ook altijd iets zal binnenhalen. Zijn smaadzaak tegen The New York Times werd vorige week verworpen door de rechter. "Op vele vlakken waar hij zijn macht kan gebruiken, wint hij", zegt Soenens. "Maar hij wint natuurlijk niet in de zin dat er geen kritische stemmen meer zijn. Heel wat media zeggen nog steeds gewoon wat ze willen. De persvrijheid is nog niet dood."
