De voormalige Britse premier Tony Blair is volgens internationale media in gesprek over een rol als leider van een overgangsautoriteit in Gaza. Het plan, dat naar verluidt steun krijgt van de Verenigde Staten, zou na de oorlog een tijdelijk internationaal bestuur installeren tot de macht kan worden overgedragen aan de Palestijnen.
Tony Blair naar Gaza? Voormalig premier Verenigd Koninkrijk in beeld als leider tijdelijke overgangsautoriteit na oorlog
Ann Willems
Gepubliceerd:
Volgens de BBC nam Blair de afgelopen maanden deel aan overleg op hoog niveau met de VS en andere betrokkenen over de toekomst van Gaza. In augustus zou hij aanwezig zijn geweest op een bijeenkomst in het Witte Huis met de Amerikaanse president Donald Trump. Daar werden volgens de Amerikaanse Midden-Oostengezant Steve Witkoff “uitgebreide plannen” besproken, al bleven details schaars.
Nu heeft het Britse magazine The Economist bekendgemaakt dat de oprichting van de Gaza International Transitional Authority (GITA) op tafel ligt, die voor 5 jaar de hoogste politieke en juridische autoriteit in Gaza zou worden. Het model zou aansluiten bij eerdere VN-missies in Oost-Timor en Kosovo.
De autoriteit zou aanvankelijk vanuit Egypte opereren, dicht bij de grens met Gaza, en pas later ter plaatse actief worden met steun van een multinationale vredesmacht.
Blairs kantoor benadrukt dat hij geen enkel plan zal steunen dat de gedwongen verplaatsing van de bevolking van Gaza inhoudt.
"Tony Blair heeft ervaring als speciaal gezant voor de VN voor het Midden-Oosten", legt Bert De Vroey uit in Terzake
Blairs beladen erfenis
De naam van Blair blijft internationaal beladen. Als premier leidde hij het VK in 2003 mee in de oorlog tegen Irak, wat leidde tot een 8 jaar durende oorlog waarbij honderdduizenden Irakezen omkwamen en een machtsvacuüm ontstond waarin Islamitische Staat kon opkomen. Een beslissing die achteraf fel werd bekritiseerd. Een officieel onderzoek concludeerde onder meer dat hij handelde op basis van gebrekkige inlichtingen, zonder zekerheid over de aanwezigheid van massavernietigingswapens.
Na zijn vertrek in 2007 werd Blair Midden-Oostengezant voor het zogenoemde Kwartet (VS, EU, Rusland en VN). Hij richtte zich daarbij vooral op economische ontwikkeling en de voorbereiding van een tweestatenoplossing voor Palestina en Israël. Later zette hij het Tony Blair Institute op poten, een organisatie die wereldwijd regeringen en bedrijven adviseert over politiek beleid.
Ondanks de kritiek, wijzen diplomaten op zijn ervaring in de regio. Zijn mogelijke rol in een overgangsautoriteit zou voor internationale steun kunnen zorgen.
Verschillende voorstellen op tafel
Sinds het begin van de oorlog in Gaza circuleren talrijke ideeën over de toekomst van het gebied.
In februari opperde de Amerikaanse president Donald Trump nog plannen waarbij de VS langdurig zeggenschap zou krijgen in Gaza, maar dat idee lijkt te zijn ingetrokken. In maart werd een Arabisch voorstel gelanceerd om de wederopbouw onder leiding van onafhankelijke experts en internationale vredestroepen te organiseren, maar dat wezen Israël en de VS af.
In juli kwam er een Frans-Saudisch initiatief op tafel voor een overgangscomité onder de paraplu van de Palestijnse Autoriteit. Dat kreeg intussen steun in de Algemene Vergadering van de VN, maar noch de VS, noch Israël woonde die bijeenkomst bij.
Hoeveel kans de Gaza International Transitional Authority maakt met Blair aan het hoofd, is nog afwachten.
