De Britse geheime dienst MI6 heeft op de dark web het platform 'SILENT COURIER' gelanceerd om op een veilige manier informanten te rekruteren. Via een speciale browser en code kunnen de spionnen zich melden. "Geheime diensten beseffen dat ze informatie nodig hebben uit de meest gevoelige plekken. Daarom doen ze deze uitzonderlijke oproep naar het grote publiek", zegt onderzoeksjournalist en spionage-expert Kristof Clerix.
Britse geheime dienst rekruteert informanten via nieuw platform op dark web: dit is 'Silent Courier'
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Goed nieuws voor wie in de voetstappen van James Bond wil treden: MI6, de geheime dienst in Groot-Brittannië, is op zoek naar informanten. In een filmpje op het officiële Instagramaccount van MI6 kondigen ze de lancering van 'SILENT COURIER' aan, een nieuw platform waar potentiële spionnen zich anoniem kunnen aanmelden.
Bekijk: in een oproep op Instagram stelt MI6 het 'SILENT COURIER'-portaal voor
De oproep verbaast onderzoeksjournalist bij Knack en spionage-expert Kristof Clerix niet. "Het zijn turbulente tijden", reageert hij in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1. "De wereld is volop in verandering en geheime diensten beseffen dat ze informatie nodig hebben uit de meest gevoelige plekken. Daarom doet MI6 deze uitzonderlijke oproep naar het grote publiek toe. Hun virtuele deur staat open."
Anonimiteit beschermen
Volgens Clerix wil de Britse geheime dienst informanten uit landen als Iran, China of Rusland aantrekken. "Het spreekt voor zich dat als bronnen uit die landen gewoon bellen naar het VK, ze meteen worden geklist door hun eigen contraspionagediensten. Daarom kondigt MI6 een kanaal aan waarmee mensen ze op een veilige manier kunnen bereiken."
"Het webportaal is enkel bereikbaar door een speciale webbrowser van het TOR-project te installeren. Daarmee krijg je toegang tot het dark web, het deel van het internet dat niet doorzoekbaar is met je gewone webbrowser."
Waarom Antwerpen geen kathedraal wilde & James Bond heeft jou nodig: luister naar de podcast van 'Het uur van de waarheid'
Op YouTube biedt de geheime dienst instructiefilmpjes in verschillende talen aan, het Spaans, Chinees, Arabisch en Hindi, met een stappenplan. Eerst download je de nieuwe browser, dan geef je een code van 60 letters in om toegang te krijgen tot een beveiligd portaal. "Zo kan je van waar ook ter wereld informatie delen met MI6."
Maar voor je dat filmpje raadpleegt, gebruik je volgens de inlichtingendienst beter een VPN-verbinding. "Dat is een soort van beveiligde verbinding. Zonder zou je al betrapt worden door de contraspionage."
"Niet iedereen zal zo'n browser kunnen downloaden en het dark web afschuimen, dus veel flauwe grappenmakers gaan ze waarschijnlijk niet krijgen", vermoedt Clerix. Opzettelijk valse informatie is een ander verhaal. "Het is een risico dat ze hebben ingecalculeerd. Tussen alle rommel die binnenkomt, zal hopelijk een Chinese, Iraanse of Russische spion zitten die op termijn voldoende zal opleveren."
007 achter een... bureau?
Spionagepraktijken gebeurden vroeger vooral face-to-face. Daarbij speelden bijvoorbeeld ambassades een sleutelrol. Ook zogenoemde 'vriendschapsverenigingen' werden vaak ingezet tijdens de Koude Oorlog om informanten te vinden.
Tegenwoordig is het internet steeds meer van belang. MI6 is lang niet de eerste geheime dienst die gebruikmaakt van het internet. "De Amerikaanse CIA heeft in 2023 via YouTube video’s gepost om potentiële Russische spionnen aan te spreken. Die filmpjes werden maar liefst 10 miljoen keer bekeken", weet Clerix.
Het werk van een spion is niet altijd met snelle bolides en kortgerokte dames
Kristof Clerix, onderzoeksjournalist bij Knack en spionage-expert
"Ook de Russen werken eigenlijk op dezelfde manier als MI6. Francisca Bostyn, het hoofd van Staatsveiligheid, waarschuwde begin dit jaar nog dat Russen via Telegram mensen probeerden te rekruteren. Ook in België was dat het geval." Op Telegram werden in groepen berichten geplaatst waarin concrete opdrachten werden gegeven. "Ga stickers plakken in het straatbeeld tegen Oekraïne, bijvoorbeeld, en dan verdien je 20 euro." Dat netwerk werd door de checkredactie van VRT NWS blootgelegd.
Maar het web wordt niet alleen gebruikt om te rekruteren. Een Russisch spionnenkoppel in Duitsland communiceerde bijvoorbeeld via YouTube met Rusland. Ze plaatsten commentaren onder voetbalfilmpjes van Cristiano Ronaldo onder de naam 'Alpenkuh1'. "Die commentaren verdwijnen gewoon tussen de duizenden andere berichten, maar het was eigenlijk codetaal om geheime boodschappen uit te wisselen."
Een carrière als spion klinkt dus misschien spannend, maar in de huidige realiteit is het steeds vaker iemand die achter een computer zit. "Maar tijdens de Koude Oorlog was dat ook al zo", zegt Clerix. "Het werk van een spion is niet altijd met snelle bolides en kortgerokte dames. Vaak is het gewoon kantoorwerk."
