Kleinere gemeenten en steden krijgen méér van Vlaanderen, grote steden moeten wat inleveren

Wat betekent het Vlaamse begrotingsakkoord voor de Vlaamse steden en gemeenten? Volgens Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits (CD&V) heeft zij hen grotendeels kunnen vrijwaren voor een al te grote besparingsgolf. "In de zware besparingsoefening waarbij 1,5 miljard euro werd gezocht, is beslist om het komende jaar extra maatregelen te nemen om e lokale besturen te versterken", aldus de minister. Ze verwijst naar de jaarlijkse indexering van het gemeentefonds met 3,5 procent, die behouden blijft. "Dat is hoger dan de inflatie."

Dankzij een geleidelijke verhoging van het fonds voor open ruimte gaan er in 2026, 2027 en 2028 extra financiële middelen naar kleinere steden en gemeenten. Het gaat hier vooral om de landelijke gebieden. 6 gemeenten die kampen met een grootstedelijke problematiek (Vilvoorde, Halle, Dilbeek, Ninove, Denderleeuw en Geraardsbergen) krijgen er structureel steun bij: 5 miljoen in 2026, 7 miljoen vanaf 2027. Crevits ontkent dat de Vlaamse regering op die manier de opmars van Vlaams Belang probeert te counteren: "Het gaat om verderzetten van een beleid dat we al aan het voeren waren."

Ook 4 kleine faciliteitengemeenten (Mesen, Spiere-Helkijn, Bever en Herstappe) krijgen 1 miljoen euro extra. "Zij kunnen niet fuseren en hebben heel kleine begrotingen", zegt minister Crevits.

De projectfinanciering voor stadsvernieuwingsprojecten van 9 miljoen euro valt weg vanaf 2026. De middelen voor de huidige en eerder aangevraagde projecten blijven behouden. Dat geld werd de voorbije jaren ingezet om buurten in steden op te fleuren. Over deze beslissing had Hilde Crevits zich al eerder deze week moeten verdedigen.  

Het grootstedenbeleid moet inleveren. Het budget dat grotere steden als Antwerpen, Mechelen, Gent, Oostende en Sint-Niklaas van het vroegere federale grootstedenbeleid kregen, gaat van 14 miljoen euro naar 5 miljoen euro. Ook de subsidie voor de grootstedelijke uitdaging van de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel zal verminderd worden met 1,5 miljoen euro. Volgens Crevits krijgen de grote steden volgend jaar nog altijd méér omdat de indexering het gemeentefonds van 4,6 miljard euro met 3,5 procent per jaar behouden blijft. "Dat zijn óók extra middelen", aldus de minister.

De grote steden komen volgens haar relatief ongeschonden uit de besparingsoperatie van de Vlaamse regering. Al is er nog een maar: "Er is inderdaad een heel kleine ingreep die we doen in 2027 - dus niet volgend jaar - op de helft van de pensioenfactuur die door Vlaanderen wordt betaald."

Conclusie van dit alles volgens minister Crevits? Ja, ook Binnenlands Bestuur bespaart, maar globaal genomen vallen de gevolgen voor de meeste lokale besturen mee.