Procureur uit Marseille bezoekt collega in Brussel: "Verrassend hoe gelijklopend sommige fenomenen zijn"

Hoog bezoek gisteren bij het Brussels parket. Nicolas Bessone, procureur de la republique van Marseille, kwam er uitleggen hoe hij in de Zuid-Franse metropool de strijd tegen drugsbendes voert.

Het straatgeweld waarmee onze hoofdstad het laatste jaar geconfronteerd wordt, is in Marseille al jaren aan de gang. In 2023 - het recordjaar - vielen er 49 doden bij drugsgeweld.

Zo hoog zijn de cijfers in Brussel nog niet, maar de schrik zit er goed in om bestempeld te worden als het nieuwe Marseille.

De uitnodiging voor Bessone kwam van procureur des Konings van Brussel Julien Moinil. Die maakt er sinds zijn aantreden, nu bijna een jaar geleden, zijn missie van om de drugscriminaliteit in Brussel aan te pakken. Ondertussen is hij het gezicht van die strijd geworden, met bijna permanente politiebescherming tot gevolg.

"Er zijn heel sterke gelijkenissen", zei Bessone na het overleg met Moinil in de televisiestudio van de Franstalige omroep RTBF .

Hij ziet dezelfde "ultragewelddadige" methodes en hoe de problematiek wijken volledig in zijn greep houdt. In beide steden zijn drugscriminelen ook steeds jonger. "Ik ben verrast over hoe gelijklopend sommige fenomenen zijn."

Zowel in Brussel en Marseille is het geweld vooral het gevolg van een strijd om territorium en verkooppunten. Maar dat gaat ook steeds vaker gepaard met onschuldige slachtoffers als collateral damage.

Er is ook een rechtstreekse link tussen onze hoofdstad en de 2e stad van Frankrijk, ondanks de 1.000 kilometer afstand. De laatste maanden werden in Marseille en omgeving een 50-tal Belgen opgepakt met betrekking tot georganiseerde misdaad. 20 daarvan waren Brusselaars.

"Er zijn onlangs 2 Belgen tegengehouden met Kalasjnikovs die naar Frankrijk waren gekomen om een opdracht uit te voeren", vertelde Bessone bij de RTBF. Omgekeerd heeft Moinil eerder al gesproken over de aanwezigheid van de Marseillaanse maffia in Brusselse wijken zoals Peterbos. 

Wat kan ons land leren van de Franse aanpak? "Het moet vooral een globale aanpak zijn", aldus Besonne. Politie en gerecht zijn te vaak op achtervolgen aangewezen, vindt hij.

Politieaanwezigheid op het terrein is cruciaal, maar grondiger onderzoekswerk is nodig om ook de geldstromen en witwaspraktijken aan te pakken om zo effectief de bendes pijn te doen.

Vorige maand riep Moinil de pers bijeen om (nogmaals) aan de alarmbel te trekken. Hij hield er ook opnieuw een pleidooi voor extra middelen. "Ik krijg niks, geen extra middelen. Er is geluisterd naar mij, maar behalve de 30 extra mensen bij de federale gerechtelijke politie zie ik niks."

"Ik begrijp hem", zegt Besonne. "De wil en de competenties zijn er. Ik heb hier in Brussel collega's ontmoet van een uitzonderlijk hoog niveau. Maar ze moeten de middelen geven."

Volgens Besonne heeft de Franse politiek de omvang van het probleem begrepen. De regering kan bovendien meer doen dan extra financiering. Een nieuwe Franse wet geeft politie en gerecht sinds deze zomer meer instrumenten in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit. 

Besonne kwam ook met een concrete maatregel naar Brussel, iets "dat nieuw is en dat werkt". Hij pleit ervoor om zware drugscriminelen te groeperen in zwaar beveiligde gevangenissen. Dat is de meest efficiënte manier om te vermijden dat ze in contact kunnen hebben met de buitenwereld en vanuit hun cel nog steeds hun mensen kunnen aansturen.

"Het aantal afrekeningen binnen het milieu is heel sterk gedaald". Vorig jaar vielen er in Marseille 20 doden, meer dan een halvering in vergelijking met het jaar daarvoor.

Een ontmoeting met minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) stond niet op de agenda van Besonne. Maar op het kabinet garanderen ze dat ook op het politieke en diplomatieke niveau met de Fransen wordt samengewerkt.