Europa of Rusland? Dat is de inzet van de parlementsverkiezingen in de Europese kandidaat-lidstaat Moldavië. Die vinden deze zondag plaats. Volgens Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe is die verkiezing voor zowel Europa als Rusland bijzonder belangrijk. “De Russische beïnvloedingscampagne is ongezien.”
Aansluiten bij EU of kiezen voor Rusland? Moldavië trekt zondag naar "belangrijkste parlementsverkiezing ooit"
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Samenvatting:
Moldavië houdt zondag parlementsverkiezingen, waarbij het mogelijk lidmaatschap van de Europese Unie opnieuw centraal staat.
"De Russische beïnvloedingscampagne is ongezien," zegt Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe. Er worden mogelijk zelfs stemmen opgekocht.
De pro-Europese partij van president Maia Sandu krijgt steun van heel wat Europese leiders. Ook voor buurland Oekraïne zijn de verkiezingen belangrijk, vanwege de strategische ligging van Moldavië.
“De tweestrijd tussen een Europese of Russische invloedssfeer beheerst al meer dan 15 jaar het politieke debat in Moldavië”, zegt Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe vanuit Moldavië in De Ochtend op Radio 1. “Toch noemde de president de verkiezingen van zondag al de belangrijkste verkiezingen in de geschiedenis van het land.”
De regerende pro-Europese partij Partij van Actie en Solidariteit (PAS) van president Maia Sandu riskeert immers volgens sommige peilingen zijn huidige absolute meerderheid te verliezen in het parlement. Sandu’s partij bokst op tegen een groot pro-Russisch blok, het Patriottische Kiesblok (BEP). Als dat verkozen zou worden, zou het toekomstige Europese lidmaatschap van het land op de helling kunnen komen te staan.
BEP krijgt vandaag wel een opdoffer te verwerken nu de kiescommissie de partij Hart van Moldavië (PRIM), die deel uitmaakt van BEP, heeft uitgesloten van de verkiezingen. De kiescommissie doet dat als gevolg van mogelijke financiële onregelmatigheden. BEP krijgt nu 24 uur de tijd om haar kieslijsten aan te pakken, zonder kandidaten van PRIM.
“Moldavië kampt ook met heel wat interne problemen, zoals een slabakkende economie, hoge werkloosheid en veel armoede”, gaat Paauwe door. “En daar speelt de oppositie op in, met de steun van Rusland, dat maar al te graag de voormalige Sovjetstaat terug in zijn invloedssfeer wil brengen.”
Grote Russische desinformatiecampagne
“De beïnvloedingscampagne vanuit Rusland is ongezien. Rusland verspreidt niet alleen nepnieuws op sociale media zoals TikTok, maar het rekruteert ook mensen om allerlei desinformatie te verspreiden”, vertelt Paauwe. Deze week nog werd het wifi-netwerk van de centrale verkiezingscommissie volgens de regering verstoord door Russische hackers.
Luister naar het interview met Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe in 'De Ochtend' op Radio 1.
“Er zijn zelfs aantijgingen verschenen dat de oppositie, met behulp van Russische geld, stemmen koopt.” Zo riep ook de invloedrijke Moldavische oligarch en oud-politicus, Ilan Shor, zijn volgers vanuit Rusland op om te protesteren tijdens de verkiezingsdag, in ruil voor cash geld.
Veel Moldaviërs zijn sceptisch voor de steun aan Oekraïne, Rusland speelt daar met zijn propaganda op in. Moldavië ving, per hoofd van de bevolking, bijna het grootste aantal Oekraïense vluchtelingen ter wereld op. Dat terwijl de energie- en voedselprijzen, onder andere als gevolg van de oorlog, fors stegen. Sinds Rusland buurland Oekraïne binnenviel, steeg de armoede in Moldavië met meer dan 8 procentpunten, naar 34 procent — al heeft dat zeker niet enkel met de oorlog te maken.
"Ondertussen voeren president Sandu en haar partij veel hervormingen door met het oog op het Europees lidmaatschap. Die zouden op termijn zichzelf moeten terugbetalen, maar veel kiezers voelen daar te weinig van."
Belangrijk voor Europa
“Georgië is al zo goed als afhankelijk van Rusland geworden, Wit-Rusland is dat al langer. Europa kan het zich niet veroorloven om ook Moldavië te verliezen”, zei Oekraïens president Volodymyr Zelensky deze week nog tijdens de VN-bijeenkomst in New York.
“Europese leiders zijn niet van plan dat te doen”, vertelt Paauwe. “Vorig jaar nam de Europese Commissie nog een steunpakket van bijna 2 miljard euro aan om de Moldavische economie een duw in de rug te geven. Zo zou het land zich beter kunnen voorbereiden op de voorwaarden voor het Europees lidmaatschap.”
Moldavië is dan wel een klein land, maar door zijn ligging vlak naast Oekraïne heeft het een hoog strategisch belang, benadrukt Paauwe. "Het lot van het land is in zekere zin verbonden aan dat van Oekraïne. De onafhankelijkheid van Rusland voelt voor de leiders van beide landen aan als een gedeelde strijd."
