Premier De Wever pleit op VN-top, in tegenstelling tot Trump, voor "wederzijds respect"

Het is de eerste keer dat premier De Wever spreekt op de Algemene Vergadering van de VN en dus stelt hij zich kort even voor. "Ik ben 54 jaar oud. Dat betekent dat ik een tiener was in de jaren 80, toen Ronald Reagan president was van dit land. Een man die ik bewonderde en nog steeds bewonder", steekt de premier van wal.

Het is een klein bruggetje om terug te denken aan die tijd. "Toen ik echt geloofde dat de westerse wereld verbonden was door gedeelde waarden en wederzijds respect. Ik geloofde ook dat onze waarden uiteindelijk de hele wereld zouden overheersen."

Dat die tijd vandaag veraf is, maakt hij duidelijk met een - zoals we hem kennen - geschiedkundig metafoor. "De Griekse historicus Thucydides beschreef in zijn Melische Dialoog hoe Athene het kleine neutrale eiland Melos dwong om partij te kiezen in de Peloponnesische Oorlog. Als Melos weigerde, zou Athene het vernietigen."

"Thucydides vatte de brute logica van macht samen in 1 zin: de sterken doen wat ze kunnen en de zwakken ondergaan wat ze moeten. Hij had misschien gelijk over de menselijke natuur, maar dat is niet de wereld waarin wij vandaag willen leven." 

De Wever benadrukt dat de Verenigde Naties "zijn geboren uit de meest destructieve oorlog in onze geschiedenis", net om die soort wereld te vermijden. "En toch staan internationale organisaties, het internationaal recht en respect voor soevereiniteit vandaag onder druk."

De premier zou graag willen terugkeren naar die jaren van gedeelde waarden en wederzijds respect. "Geopolitiek komt vaak neer op pure egopolitiek en dat betreur ik. Daarom sta ik vandaag voor u om te pleiten voor een wereld verankerd in wederzijds respect."

"Een wereld van vrije en eerlijke handel, sterke partnerschappen, respect en samenwerking. Een wereld gebaseerd op internationaal recht, een wereld die klimaatverandering aanpakt. Een wereld van vrede, welvaart en vooruitgang."

De Verenigde Naties blijven cruciaal "in het nastreven van die ambitie". Maar dan is er wel nood aan verandering en daarom steunt ons land de VN80-hervormingsagenda. "Want de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, zijn immens." De Wever haalt 2 uitdagingen aan waar de VN "vooruitgang op moet boeken".

De eerste uitdaging is het versterken van de veiligheid. "Allen die vrijheid koesteren, moeten werken aan het opbouwen van veerkrachtige en waakzame samenlevingen", vindt De Wever. Daarmee wil hij nog eens de Russische dreiging in Europa en het conflict in het Midden-Oosten onderstrepen.

"We worden geconfronteerd met nieuwe vormen van imperialisme, nieuwe militaire dreigingen en gewelddadige conflicten die hele regio's destabiliseren. Dat is niet het pad dat wij kiezen, maar we kunnen ons ook niet veroorloven naïef te zijn."

Ons land staat "volledig aan de zijde" van Oekraïne, benadrukt De Wever. "Degenen die vrede wensen, moeten bereid zijn die te verdedigen. We moeten een barrière opwerpen tegen degenen die naar ons kijken zoals de Atheners naar Melos keken."

Om die barrière op te werpen, investeerde ons land de voorbije maanden stevig in Defensie. "België neemt zijn volle verantwoordelijkheid. Samen met onze Europese partners streven we naar een grotere integratie van onze strijdkrachten en defensie-industrie. Tegelijkertijd moeten we de banden versterken met alle landen die zich inzetten voor vrede en stabiliteit."

De Wever pleit er ook voor om de veiligheid van de VN te garanderen door "de opkomst van internationale georganiseerde misdaad" aan te pakken. "Criminelen kennen geen grenzen. Criminele netwerken maken gebruik van de kloof tussen politiediensten en rechtssystemen. Ze voeden terrorisme, mensenhandel en illegale wapenhandel."

Al ziet de eerste minister wel bereidheid in Europa en Latijns-Amerika om die samenwerking te verdiepen. "En ik ben ervan overtuigd dat veel Afrikaanse en Aziatische landen met dezelfde problemen worstelen. Samen kunnen we onze samenlevingen openstellen voor handel, maar sluiten voor misdaad. De veiligheid van onze burgers moet altijd onze eerste verantwoordelijkheid blijven."    

Tot slot haalt De Wever de 2e grote uitdaging aan waarmee de VN wordt geconfronteerd. "Het waarborgen van zoveel mogelijk welvaart voor zoveel mogelijk mensen. De wereld wordt vandaag opnieuw gegrepen door protectionisme." Daarmee doelt de premier op de handelsoorlog die Amerikaans president Trump gestart is.

Om zijn standpunt hard te maken, haalt hij er opnieuw de geschiedenis bij. "Al meer dan 2 eeuwen is vrije en eerlijke handel de enige echte motor van vooruitgang. Het heeft extreme armoede gedecimeerd, de levensverwachting drastisch verhoogd en medische doorbraken mogelijk gemaakt die ooit verwoestende ziekten hebben verslagen."

Vrije en eerlijke handel is "de weg vooruit". "We moeten haar koesteren en verdedigen. We moeten handelsbarrières afbreken, onze economieën laten groeien over grenzen heen. We moeten productiviteit stimuleren, arbeidsmarkten versterken en investeren in innovatie."

"Kortom: we moeten welvaart creëren die wereldwijd gedeeld wordt. En laten we niet vergeten: welvaart brengt vrede voort. Welvaart bouwt vertrouwen op. België staat klaar om uw partner te zijn in deze onderneming. België is - en zal altijd - openblijven voor zaken."

Afsluiten doet De Wever door terug te keren naar de Griekse historicus Tucydides. "Laten we niet bezwijken voor zijn harde logica. Laten we bewijzen dat de bestemming van de mensheid niet is om te domineren of te lijden, maar om samen te werken en te gedijen. Dat moet de missie van de Verenigde Naties blijven."