Master basisonderwijs start zonder uitzicht op correcte verloning, maar dat schrikt deze studenten (nog) niet af

In 2023 was er al sprake van, maar nu is het zover: studenten kunnen starten in de masteropleiding basisonderwijs (lager- en kleuteronderwijs). Een belangrijke pijler voor toenmalig minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA), die hoopte dat het basisonderwijs zo extra expertise zou krijgen.

Dat klonk voor heel wat studenten vorig jaar al aantrekkelijk. Hoewel er nog geen duidelijkheid was of de opleiding in 2025 effectief zou starten, waagden tientallen studenten toch al de sprong door te starten in het schakelprogramma. Bo (35) uit Lebbeke en Jessica (37) zijn 2 van die studenten die hun moeite nu niet zien verloren gaan.

"Ik droomde er altijd al van om een master te behalen", vertelt Bo. Zij stond 11 jaar lang in het eerste leerjaar, maar is afgelopen jaar aan de UGent gestart met een nieuw avontuur als werkstudent. "Ik heb geen moment getwijfeld toen ik zag dat er eindelijk een universitaire opleiding bestond over mijn passie."

Ook bij de 37-jarige Jessica, die net van de schoolbanken komt na de bacheloropleiding kleuteronderwijs, kriebelde het om zich verder te verdiepen in de opleiding aan de UHasselt. "En als ik zie wat ik in afgelopen schakeljaar al geleerd heb, was het dat allemaal waard." 

Voor Maxime (35) uit Kalmthout liep het traject iets anders. Hij startte ooit als leerkracht, maar is ondertussen professionaliseringsmedewerker bij het expertisecentrum onderwijs en leren van Thomas More. Naast die job volgt hij al 4 jaar de universitaire studie opleidings- en onderwijswetenschappen aan UAntwerpen. 

Toch is het ook voor hem de master basisonderwijs, waar hij nu naar overschakelt, interessant. "Bij ons expertisecentrum zit ik dicht bij de bron als het gaat over effectieve didactiek. Ik ben benieuwd of we in deze opleiding bijkomend de meest relevante richtlijnen krijgen over verdiepende principes voor vakken als taal en wiskunde."

Niet evident, starten met een nieuwe opleiding waar bovendien nog veel onduidelijkheid over bestaat. Zo heeft Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) nooit verduidelijkt hoe de job uiteindelijk concreet moet worden ingevuld. 

Voor Jessica en Bo begint dat na een jaar schakelen wel vorm te krijgen. "Terwijl de bacheloropleiding meer focust op de klaspraktijk, proberen wij een brugfiguur te zijn tussen die praktijk enerzijds en onderzoek en beleid anderzijds", legt Jessica uit. 

Onderwijs met een academische bril bekijken, betekent volgens Bo en Jessica dat wetenschappelijk onderzoek wordt ingezet om de praktijk, zowel in de klas als op schoolniveau, te versterken.”"Tijdens onze opleiding krijgen wij tools aangeboden hoe we dat wetenschappelijk onderzoek kunnen interpreteren." 

"Het is eigenlijk een opstap naar een ruimere kijk op onderwijs", vult Bo aan. "Bovendien leren we ook hoe we zelf onderzoek kunnen uitvoeren op kleine schaal. Zo kunnen we binnen een klas of een lerarengroep zelf dingen aankaarten en veranderen."

Voor Bo en Jessica is het vooral belangrijk dat nieuwe ontwikkelingen en onderzoeken niet op papier blijven staan, maar ook omgezet worden in de klas. Voor de klas staan is voor hen dan nog steeds essentieel. "Lesgeven, in combinatie met het aanbieden van tools aan andere leerkrachten, zou perfect zijn."

"Door de principes achter de didactiek te leren, ben je volgens mij nog beter in staat om les te geven", vult ook Maxime aan, die zelf nog 1 dag per week lesgeeft in het tweede leerjaar. "Als ik die informatie ook kan overbrengen aan andere scholen, is het plaatje compleet." 

Over de invulling van de job hebben de 3 studenten een duidelijk beeld. Hoe zit dat met de verloning? Eerst werd gezegd dat leerkrachten met een masterdiploma ook vergoed zouden worden voor die extra expertise, maar dat is nog niet in orde en Demir blijft er vaag over.

Volgens Demir zou er pas vanaf 2028 sprake zijn van een budget voor de master basisonderwijs. " We moeten de verloning van de masters in het basisonderwijs bekijken, waarbij ik het belangrijk vind dat ook andere competenties worden gewaardeerd", zei ze daarover. Er blijft dus veel onduidelijk over het loon.  

"Geld mag niet de drijfveer zijn", zegt Jessica resoluut. Ook Bo is het daar mee eens, maar vreest wel dat het gebrek aan extra verloning een negatief effect kan hebben. "Ik ben er zeker van dat enkele studenten met hun masterdiploma in andere sectoren op zoek gaan naar een correcter loon. Dan gaat al die extra expertise gewoon verloren." 

Ook Jessica denkt dat een vorm van compensatie nodig is. "2 jaar lang je tijd, werk en energie in een opleiding steken: daar mag ook iets tegenover staan." Bo durft voor zichzelf zeggen dat ze zou twijfelen op termijn. "Ik vind lesgeven heel leuk, maar we moeten eerlijk zijn. Als er zich een andere job aandient waarbij ik betere verloning krijg, kan ik niet garanderen dat ik in het onderwijs blijf."

Voor Maxime ligt dat anders. Hij werkt niet in het onderwijs dus bestaat de kans dat hij wel volgens zijn diploma wordt verloond. "Ik zou het logisch vinden als dat voor leerkrachten ook zo is. Als ik zelf voltijds leerkracht was, weet ik niet of het me zou weerhouden om de opleiding te volgen."

Hoewel er veel onduidelijk blijft over de verloning, voelen Bo en Jessica zich gemotiveerd om alles uit de studie te halen. "Ik ben bovendien zo blij dat ik eerst ervaring heb opgebouwd in de klas en nu die praktijk kan meenemen in mijn studies", zegt Bo. 

Die ervaring mist Jessica, aangezien ze net van de schoolbanken komt. Toch heeft ze het gevoel dat dat geen nadeel is. "Het gemeenschappelijke doel is om leerlingen in de klas zo ver mogelijk te krijgen", zegt ze. 

Hoewel ze alle 3 na een schakeljaar al vol lof spreken over de opleiding, willen ze toch benadrukken dat niet elke leerkracht die nodig heeft. "De mix van bachelors en masters zorgt er net voor dat ze elkaar gaan versterken", zegt Bo. "De opleiding is geen absolute voorwaarde om een heel goede leerkracht te kunnen zijn", vult Maxime aan. 

"Bovendien zijn universitaire diploma's niet beter dan een bacheloropleiding", benadrukt Jessica. "De wisselwerking kan ervoor zorgen dat de sterkte van een leerkracht op bachelorniveau nog meer tot uiting komt door onze kennis over ontwikkelingen en onderzoeken te integreren in de dagelijkse praktijk."

"Zowel de bacheloropleiding als de master basisonderwijs hebben elk hun sterktes, het is de bril waardoor gekeken wordt die het verschil kan betekenen zodat iedereen met zijn eigen talent het beste in de kinderen naar boven kan halen."