"Goede dingen gebeuren langzaam": waarom positief nieuws niet bestaat

“Ik snak naar positief nieuws in een wereld die in brand lijkt te staan op alle vlakken”, zegt Evy Gruyaert in haar podcast 'Alles goed?'. Alleen: slecht nieuws "werkt" meestal beter. Mensen kijken sneller naar slecht nieuws dan naar goed nieuws. “Het probleem is dat positief nieuws niet bestaat”, legt psycholoog Bram Vervliet uit. “Het nieuws gaat over nieuwe, verrassende dingen."

"Verrassende, abrupte dingen die plotseling gebeuren, zijn meestal negatieve dingen. Positieve dingen gebeuren langzaam. Veel positieve zaken die gebeuren in de wereld gebeuren dag na dag een beetje. Als je over een langere tijd heen kijkt, zie je pas hoeveel vooruitgang er gemaakt is.”

Vervliet geeft een voorbeeld van positief nieuws: de daling van kindersterfte. "We boeken daar ongelofelijk veel vooruitgang in, maar er is nooit één moment of één dag waarop je luidop zegt dat er abrupt een gigantische sprong vooruit is gemaakt. Dat maakt dat positieve dingen weinig het nieuws halen. Een vliegtuigcrash of aanslag gebeurt plots en abrupt. Gisteren was het er niet, vandaag wel. Ze zijn dus nieuwswaardig. Het is nieuw.”

Er is nog een reden waarom mensen sneller op slecht nieuws klikken. “We zijn geprogrammeerd om aandacht te hebben voor mogelijke gevaren die ons omringen. In de evolutie is dat goed geweest voor ons, want ons angstsysteem helpt ons zo te overleven.”

“In onze wereld zien wij van over de hele aardbol mogelijke gevaren die binnenstromen. Het is een heel andere situatie dan nog maar tientallen jaren geleden, want er gebeurt in de wereld altijd wel ergens iets extreems.”

Volgens Vervliet heeft dit ook een positieve zijde: “Het feit dat negatief nieuws ons raakt, zegt iets over onze morele groei. We trekken ons aan dat die dingen gebeuren. Onverschillig zijn voor het leed in de wereld is erger dan je slecht voelen door dat leed. Al heeft het ook zijn grenzen. Je mag er niet over piekeren en er slecht door slapen. Zoek er een balans in.”

We geven meer aandacht aan negatieve dingen, toch is de mens een aangeboren optimist. "Het is verrassend, maar het is een wijdverbreid fenomeen. Als je aan mensen bijvoorbeeld vraagt of ze later een job gaan hebben die ze graag gaan doen of ze zichzelf ooit een huis zien kopen, overschatten mensen die kans meestal. We staan dus optimistisch in het leven.”

“Je moet ook geloven in je kansen om ze waar te kunnen maken. Een prooidier moet durven het nest te verlaten om op zoek te gaan naar voedsel, ook al is er het gevaar van roofdieren. Je moet je kans op positieve dingen overschatten. Dat kan enkel goed werken als je daarnaast een heel fijnzinnig systeem hebt om negatieve dingen op te merken, zodat je meteen in een gevaar- en angstmodus bent om jezelf snel te verdedigen. De aandacht voor het negatieve is een soort tegenhanger van een basis optimisme.”

“Onze inschatting van ongelukken, overvallen, ziektes, etc. wordt beïnvloed door al het negatieve nieuws. Mensen krijgen het gevoel dat de wereld gevaarlijker is dan hij eigenlijk is. Het kan ook piekeren veroorzaken. Bij angststoornissen en depressies kan al dat slechte nieuws de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Het is nooit de oorzaak van bijvoorbeeld een depressie, maar het kan wel het laatste tikje zijn.”