Het vliegverkeer op de luchthavens van Oslo (Noorwegen) en Kopenhagen (Denemarken) werd vannacht enkele uren stilgelegd nadat er drones waren gesignaleerd. De politie onderzoekt waar die vandaan kwamen en of de incidenten met elkaar gelinkt zijn. Of Rusland er iets mee te maken heeft? Dat wordt onderzocht, na eerdere schendingen van het Poolse en Estse luchtruim afgelopen week.
"De ergste aanval op onze infrastructuur tot nu toe": vliegverkeer in Kopenhagen en Oslo urenlang onderbroken na verstoring door (Russische?) drones
In het kort:
Gisterenavond en afgelopen nacht werd het luchtruim boven de luchthavens van Oslo en Kopenhagen gesloten, omdat er drones in de buurt vlogen.
De Noren namen 1 drone in beslag, de drones boven Denemarken zijn spoorloos.
Beide luchthavens zijn opnieuw open, mogelijk is er nog hinder.
De Noorse en Deense politie werken nauw samen voor het onderzoek.
Er wordt gekeken in de richting van Rusland, maar de politie houdt "alle pistes open".
Deens premier Mette Frederiksen spreekt van "de ergste aanval op Deense infrastructuur ooit".
Vannacht werd de luchthaven Oslo Gardermoen gesloten, nadat er 2 drones werden gespot. Het vliegverkeer werd onmiddellijk omgeleid. Ook op de luchthaven van Kastrup in Kopenhagen werd het vliegverkeer gisteravond stilgelegd, na meldingen van 2 of 3 ongeïdentificeerde drones.
De Deense en Noorse autoriteiten hebben de drones niet neergehaald. Ze kwamen uit verschillende richtingen en zijn ook vanzelf weer verdwenen, al is het niet duidelijk van waar de drones kwamen waar ze naartoe zijn gevlogen. De Noorse commerciële zender TV2 zegt wel dat er één drone in beslag is genomen.
De Deense en Noorse politie werken samen met de inlichtingendiensten om te onderzoeken wat er gebeurd is en kijken of er een verband is tussen beide incidenten. Het vliegverkeer is op beide luchthavens inmiddels hervat, maar annulaties en vertragingen blijven mogelijk.
Volgens hoofdinspecteur Jens Jespersen van de Deense politie was er "geen specifiek gevaar". "De drones kunnen van ver zijn gekomen, vele kilometers ver", zegt Jespers. "Het aantal en de grootte van de drones en de vluchtpatronen doen ons vermoeden dat het om professionals gaat die willen pronken met wat ze kunnen, maar het is nog niet duidelijk wie hier precies achter zit."
Autoriteiten onderzoeken incidenten met drones in Oslo en Kopenhagen
Russische drones?
Als het over drones gaat, wordt meteen naar Rusland gekeken. Eind vorige week maakte Estland bekend dat 3 Russische gevechtsvliegtuigen het luchtruim hadden geschonden. Twee weken geleden schoot Polen ook een aantal Russische drones neer die het Poolse luchtruim waren binnengevlogen.
Denemarken is momenteel voorzitter van de Raad van de Europese Unie en zal volgende week een informele vergadering organiseren van staats-en regeringsleiders rond Europese defensie en steun aan Oekraïne.
Oekraïens president Volodymyr Zelensky wijst op X meteen naar Rusland, maar de Deense politie is voorzichtiger en wil "alle pistes onderzoeken".
De Deense premier Mette Frederiksen noemt de situatie "de ergste aanval op de Deense infrastructuur ooit". Zij legt wel een link met Rusland: "Het is duidelijk dat dit past in een patroon van andere droneaanvallen, luchtruimschendingen en hackaanvallen op Europese luchthavens", zegt ze tegen de Deense pers.
"Ik kan niet uitsluiten dat het Rusland is. Ik kan alleen maar zeggen dat dit in mijn ogen een ernstige aanval is", zegt de premier. "Ze willen zien hoever ze kunnen gaan en ons op de proef stellen", aldus Frederiksen.
Rusland ontkent alle betrokkenheid. "We horen alweer ongefundeerde beschuldigingen", zegt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov tijdens zijn dagelijks persconferentie.
De Europese Commissie en de NAVO zijn ook voorzichtig om Rusland te beschuldigen. "Het is op dit moment nog te vroeg om naar Rusland te wijzen", zei Rutte tijdens een persconferentie naar aanleiding van eerdere schendingen van het Europese luchtruim door Rusland.
Professor David Criekemans: "We zien een patroon"
Hoewel het nog niet zeker is of het ook effectief om Russische drones gaat, ziet professor internationale politiek David Criekemans wel "dat er zich geleidelijk aan een patroon aan het ontvouwen is". "Rusland is waarschijnlijk een aantal dingen aan het uittesten, om te kijken hoe Europa daarop reageert".
Volgens Criekemans gaat Rusland wel een stapje verder in het geval dat ze ook achter deze aanval zitten, maar hij ziet ook een verklaring. "Denemarken organiseert een belangrijke EU-vergadering en is ook een voorstander van steun aan Oekraïne. Dat zou kunnen verklaren waarom Kopenhangen nu mee in het vizier ligt", legt Criekemans uit.
De vraag is ook of en hoe Europa hierop kan reageren. "Er is in ieder geval meer nood aan Europese investeringen en anti-dronecapaciteiten, zeker aan de buitengordel van Europa", zegt Criekemans. "Nu kunnen de drones vaak zelfs niet geïdentificeerd worden."
"Er zouden ook gesprekken zijn om misschien anti-dronecapaciteiten te bouwen in West-Oekraïne, maar dat kan dan weer een fellere reactie van Rusland uitlokken", verduidelijkt hij.
"Europa kan dit beter niet normaliseren, want dan zal Rusland dit blijven doen. Er is nood aan een doctrine en strategie om hiermee om te gaan", stelt Criekemans.
