De Karel de Grote Hogeschool en het Red Star Line Museum in Antwerpen stellen een herinneringskoffer voor, bedoeld voor ouderen met Marokkaanse roots die aan dementie lijden. De klassieke Vlaamse herinneringskoffers zijn volgens hen niet afgestemd op de jeugdjaren van die senioren, omdat zij nog in Marokko zijn opgegroeid. "De foto's en geuren brachten bij mijn moeder veel verhalen naar boven", zegt mantelzorgster Hamida.
District Antwerpen
Herinneringskoffer voor ouderen met dementie die Marokkaanse roots hebben: "Andere voorwerpen dan voor doorsnee witte Vlaamse senioren"
Bart Segers
Gepubliceerd:
De onderzoekers van de Karel de Grote Hogeschool gingen voor de koffers samen met ouderen, mantelzorgers en experten op zoek naar geuren, objecten en iconische foto's uit de migratiegeschiedenis. "Het gaat dan niet enkel over attributen uit hun jeugdjaren in Marokko, maar ook over voorwerpen die verwijzen naar hun eerste jaren in Vlaanderen, in de jaren 60", vertelt KdG-onderzoeker Saloua Berdai Chaouni.
Samen finetunen
Herinneringskoffers bestaan al langer in Vlaanderen. "Maar die vertrekken vooral vanuit de collectieve herinnering van de doorsnee witte Vlaamse ouderen", aldus Berdai. "We merkten dat die voorwerpen vaak niet veel oproepen bij de Marokkaanse mensen met dementie. Samen met hen hebben we kunnen finetunen wat er best nog meer in de inspiratiekoffer zou terechtkomen."
Een herinnering kan ook negatief zijn: als een geur mijn moeder niet aanstond, zei ze dat we dat kruid uit haar huis moesten weghalen
Mantelzorgster Hamida
"Op dit moment is het de grootste groep van Vlamingen met een migratie-achtergrond, en ook de mensen met Marokkaanse roots krijgen steeds meer te maken met dementie."
Geuren en foto's
Mantelzorgster Hamida testte enkele jaren geleden de oorspronkelijke inspiratiekoffer uit bij haar moeder die aan dementie leed, en intussen overleden is. "Vooral de geuren en de foto's prikkelden haar. Maar dat kon ook negatief zijn: als een geur haar niet aanstond, zei ze dat we dat uit haar huis moesten weghalen."
"We hebben thuis samen met de kinderen en kleinkinderen met de koffer gewerkt en zo kwamen er - vooral door naar de foto's te kijken - veel verhalen naar boven. Ook in het dagcentrum hebben we het systeem uitgetest maar daar moest een intercultureel bemiddelaar wel taalbijstand verlenen. De zorgverleners konden haar de voorwerpen wel aanreiken, maar onvoldoende uitleg geven."
Red Star Line Museum als plek van zorg
Bij het Red Stad Line Museum, waar migratieverhalen centraal staan, zijn ze tevreden over de samenwerking met de Karel de Grote Hogeschool. "Als erfgoedinstelling willen we ook een plek van zorg zijn, en ook in het hier en nu betekenisvolle projecten ondersteunen", zegt publiekswerker Nadia Babazia.
"We merken dat ouderen dankzij de herinneringskoffer zaken opdiepen uit hun geheugen die ze al lang vergeten waren. Ook hun familieleden worden er wijzer van want de herinneringen activeren ook nog meer de kennis van hun familiegeschiedenis."
Podcast
In de podcast 'Als vroeger daar en hier is' kan je de verhalen van mantelzorgers en experten beluisteren. "Je krijgt ook tips te horen over hoe je zelf aan de slag kan gaan om zo'n herinneringskoffer te maken", zegt KdG-onderzoeker Saloua Berdai.
Dankzij herinneringskoffers die bewust herinneringen oproepen, wordt het welzijn van ouderen met dementie verbeterd en wordt hun hersenactiviteit gestimuleerd.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
