Uit welke richting komt het politieke geweld? Die vraag werpt zich op na een turbulente week. In Luik werd een hommage aan het liberale boegbeeld Jean Gol verstoord door pro-Palestijnse betogers, in Nederland ontaardde een rechtse betoging tegen een te laks asielbeleid in een veldslag met de politie. Voor de voorzitter van de MR, Georges-Louis Bouchez, heeft (uiterst) links een "monopolie" op het geweld; anderen wijzen in de richting van (uiterst) rechts -soms zelfs in de richting van Bouchez zelf- als de aanstichter van het politieke geweld.
Uit welke hoek komt het politieke geweld: links of rechts?
In het kort:
Politiek geweld laait op in België en Nederland, met incidenten tijdens een hommage aan Jean Gol in Luik en rellen bij een rechtse betoging in Den Haag.
Politici zijn verdeeld over de oorzaak: Georges-Louis Bouchez (MR) wijst naar extreemlinks, terwijl Paul Magnette (PS) en anderen extreemrechts verantwoordelijk achten.
Conner Rousseau (Vooruit) benadrukt dat geweld van beide kanten komt: "Of het extreemrechts is, zoals in Nederland, of extreemlinks zoals in Luik: les extrèmes se touchent."
1. Komt het geweld van de linkerzijde?
Georges-Louis Bouchez, voorzitter van de Franstalige liberale partij MR, is alvast overtuigd dat het geweld van de linkerzijde komt. Na het verstoren van de hommage van het liberale boegbeeld, Jean Gol, in de gebouwen van de Luikse Universiteit, zegt Bouchez: "Dit bewijst nog maar eens dat het monopolie van het geweld tegenwoordig aan de linkerzijde zit".
In Luik wordt 's ochtends ontdekt hoe het graf van Jean Gol onteerd is door graffiti, een actie die veroordeeld wordt door de koning en de premier. 's Avonds verzamelen 400 actievoerders bij de gebouwen waar de MR een hommage voor Gol houdt. Liberalen die de hommage willen bijwonen worden beschimpt, en krijgen projectielen -onder meer rot fruit- naar het hoofd geslingerd. De betogers zwaaien met Palestijnse vlaggen , op een spandoek staat 'MR, complice du génocide'.
Na de incidenten in Luik, meldt OCAD, het orgaan dat de dreiging analyseert in ons land, dat het de pro-Palestijnse protesten grimmiger ziet worden. OCAD ziet dreigingen uit alle ideologische hoeken, maar wijst het grootste deel van de individuen op de terreurlijst toe aan jihadistische ideologie (88 procent), een kleiner deel aan rechts-extremisme (9 procent), en een nog kleiner deel aan links-extremisme (2 procent).
De Luikse liberaal Daniël Bacquelaine spreekt in La Libre Belgique van een "banalisering van het geweld". "Natuurlijk vond iedereen de schending van het graf van Jean Gol afschuwelijk en onaanvaardbaar, maar wat betreft het geweld tijdens de demonstraties heb ik niet veel reacties gezien van de democratische krachten van links."
In een minutenlange video op zijn sociale media reageert voorzitter Georges-Louis Bouchez. Zijn partij dient klacht in tegen de gewelddadige manifestanten. "We gaan met de regering en in het parlement werken aan het opheffen van de 'Antifa'-beweging".
'Antifa' (de antifascistische beweging) is volgens Bouchez op dit moment "zonder twijfel de grootste bedreiging voor onze democratie". In Nederland keurde het parlement vrijdag een motie goed die de regering oproept om Antifa te klasseren als een terroristische organisatie.
In De Zevende Dag veroordeelt Vooruitvoorzitter Conner Rousseau het geweld. "Er is vrijheid van betogen, maar wat er in Luik is gebeurd, is onaanvaardbaar. Net als de grafschennis. Van een graf blijf je af."
Maar Antifa verbieden, is volgens Rousseau schieten met een bazooka op een mug. Hij vindt dat het gerecht -zonder extra wetgeving- zijn werk moet doen en de daders moet bestraffen. Want een vereniging verbieden, lijkt niet meteen de opdracht van de politiek, al is er in ons land zo'n maatregel in de maak.
2. Komt het geweld van de rechterkant?
Voor PS-voorzitter Paul Magnette, aan de andere kant, is het duidelijk dat de oorzaak van het geweld bij de rechterzijde ligt. Dat zegt hij op de Brusselse zender BX1. Magnette vindt dat extreemrechts "zich binnen de MR heeft genesteld".
Bij de Franstalige liberale partij is volgens Magnette "de agressiviteit duidelijk zichtbaar", bijvoorbeeld in "boodschappen die voortdurend door een deel van de mensen (bij de MR) worden uitgedragen, boodschappen die polariseren, verdelen en min of meer direct inspelen op racistische gevoelens".
In de Nederlandse stad Den Haag is een betoging voor een strenger immigratiebeleid en tegen asielcentra uitgemond in rellen. De betoging was georganiseerd door 'Els Rechts', een nieuw gezicht in rechts Nederland.
In de binnenstad wordt het partijkantoor van de links-liberale partij D66 overhoop gehaald. Volgens partijleider Rob Jetten past het geweld "in een bredere trend". "Het geweld komt van extremen, van demonstranten die geweld gebruiken, maar een politiek waar steeds vaker harde en extreme taal wordt gebruikt voedt natuurlijk wel het gevoel in de samenleving dat je dit kan maken, dus daarom moeten we ook opstaan op de momenten dat politici extreme dingen doen die niet door de beugel kunnen."
Het is Vooruit-voorzitter Conner Rousseau die de vraag of het geweld van links of van rechts komt, probeert te beslechten. "Of het extreemrechts is, zoals in Nederland, of extreemlinks zoals in Luik: les extrèmes se touchent", vindt Rousseau. Hij wil alle vormen van geweld aanpakken: "Laat ons daar aan alle kanten van het politieke spectrum zeer consequent in zijn."
"Een andere mening mag nooit leiden tot geweld"
Hij krijgt bijval van de burgemeester van Antwerpen, Els Van Doesburg (N-VA). In Het Laatste Nieuws betwist ze de stelling van partijgenote Assita Kanko dat de intolerantie altijd van links komt. "Ik ben het niet met haar eens. Er is intolerantie aan de twee kanten. Ik kan u verzekeren dat de bagger op mijn sociale media niet allemaal van linkse jongens komt."
Pittig detail: dit weekend raakt ook nog bekend dat Vlaams Belang-boegbeeld Filip Dewinter een wapen draagt en daar ook een vergunning voor heeft. Dat Dewinter een pistool draagt, is het gevolg van de (doods)bedreigingen die hij al jaren krijgt. Het politieke geweld kan van alle kanten komen.
3. Een eindeloze discussie over een randfenomeen
De beslissing van het Gent Festival van Vlaanderen om een concert onder leiding van een Israëlische dirigent te schrappen blijft nazinderen in de Wetstraat. De burgemeester van Antwerpen, Els Van Doesburg, stelt zich vragen bij steun van de Gentse politiek voor een "culturele boycot".
"Dat een Israëlische dirigent daarover een papier moet ondertekenen, vind ik een duistere praktijk voor de zogenaamde stad van licht en liefde." Ze stoort zich aan het morele vingertje uit Gent, zegt ze in Het Nieuwsblad. "Als de meerderheid een extra gemeenteraad inlast om Palestina te erkennen... Dat is alleen zodat sommige politici zich daar dan de reïncarnatie van Kofi Annan kunnen wanen. En dan een soort 'mini Verenigde Naties'’ organiseren, zodat ze ‘s avonds met een heel warm gevoel in bed kunnen kruipen."
Mieke Schauvliege van Groen ontkent in De Zondag dat de Gentse schepen Hafsa El Bazioui van Groen druk heeft uitgeoefend op de raad van bestuur van het Festival. "Ik zou het straf vinden dat Groen zoveel macht heeft om zo’n beslissing door te duwen. Ook andere partijen zijn vertegenwoordigd in de raad van bestuur."
En Vooruitvoorzitter Conner Rousseau ontkent in De Zevende Dag dat minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) druk heeft uitgeoefend in dit dossier. "Als er iemand druk heeft uitgeoefend, dan is het de eerste minister." Rousseau vindt dat de premier het hele incident heeft opgeblazen door naar Essen te rijden om een concert van de dirigent bij te wonen. "Daardoor heeft hij het hele incident groter gemaakt."
En met dat welles-nietesspelletje blijft de Wetstraat debatteren over een piepklein incident. Toch in het licht van wat zich in het Midden-Oosten afspeelt. Maar de partijen van de regering hebben een akkoord gesloten over sancties tegen Israël, dat debat is gesloten. En dus vinden de tegenstellingen (over de houding tegenover de uitzichtloze situatie in Gaza) een uitweg in een eindeloze discussie over dit randfenomeen.
