De ministerraad heeft het licht op groen gezet voor de compensatieregeling voor OCMW's, die hen moet compenseren voor de gevolgen van de beperking van de werkloosheid in de tijd. Daardoor zullen de OCMW's extra mensen een leefloon moeten uitkeren en hen naar een baan begeleiden. De regeling gaat nu naar de Raad van State voor advies en daarna zal het parlement erover stemmen. Eerder had de regering al beslist dat de OCMW's 234 miljoen euro extra zouden krijgen om hun bijkomende cliënten op te vangen.
Hoeveel krijgen OCMW's extra om extra werklozen op te vangen? Ministerraad heeft details uitgewerkt
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Doordat de werkloosheid vanaf volgend jaar in de tijd wordt beperkt zullen de OCMW's er extra cliënten bij krijgen. Wie zijn uitkering verliest en niet aan een job raakt, valt dan terug op een leefloon. Volgens schattingen van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) zullen in Vlaanderen de komende twee jaar 57.400 mensen hun werkloosheidsuitkering kwijtraken.
Voor de aanvragen in de eerste helft van 2026 (van 1 januari tot en met 30 juni) door mensen die vanaf dan geen recht meer hebben op een werkloosheidsuitkering, krijgen de OCMW's de uitgekeerde leeflonen voor 100 procent terugbetaald door de federale overheid. In 2027 is dat nog 90 procent, in 2028 80 procent en in 2029 75 procent. Dit gaat over de groep mensen die al meer dan 20 jaar werkloos zijn en dus het moeilijkst terug aan de slag te krijgen zijn.
Voor de aanvragen vanaf 1 juli 2026 zullen de uitgekeerde leeflonen voor 15 procent extra worden gecompenseerd, bovenop de bestaande compensatie voor een leefloon. Nu worden de uitbetalingen van een leefloon voor 55 à 70 procent gecompenseerd, naargelang van de grootte van het OCMW.
Er komt ook een tijdelijke verhoging van de vergoeding voor personeelskosten per dossier in de eerste golf. De subsidie wordt verdubbeld van 518 naar 1.036 euro. Daarnaast worden de diplomavoorwaarden voor de maatschappelijk werkers uitgebreid, zodat OCMW's zelf zullen kunnen beslissen welke diploma's in aanmerking komen. Er wordt ook nog bekeken hoe de werklast van de maatschappelijk werkers kan worden verminderd.
Daarnaast krijgen de OCMW's nog een bijzondere toelage vanaf 2028 als ze met cliënten contracten afsluiten die leiden naar duurzame tewerkstelling. Die toelage stijgt naarmate OCMW's meer van die contracten hebben.
Bij effectieve tewerkstelling van een jaar of langer krijgen ze daarvoor ook een toelage.
"Leefloon is geen hangmat"
In juni had de regering beslist om minstens 234 miljoen euro extra aan de regeling te besteden. Nu wordt ingeschat dat de maatregel volgend jaar 300 miljoen euro zal kosten. Tegen het einde van de legislatuur zou dat oplopen tot 342,6 miljoen.
Het verlies van een werkloosheidsuitkering geeft niet automatisch recht op een leefloon
Minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA)
"De regering neemt haar verantwoordelijkheid en zal deze legislatuur de OCMW's versterken waar nodig, zowel op het vlak van middelen als personeel", zegt minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). "Maar laat ik heel duidelijk zijn: het verlies van een werkloosheidsuitkering geeft niet automatisch recht op een leefloon. De voorwaarden zijn strenger en wie kan werken, moet die stap ook effectief zetten."
"Het is bovendien ook de missie van de OCMW's om van het leefloon geen hangmat te maken, maar een springplank naar duurzame tewerkstelling", aldus Van Bossuyt.
Meer duidelijkheid
De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) is vooral blij dat de OCMW's nu meer duidelijkheid hebben. "We waarderen dat de federale overheid extra middelen voorziet", zegt Nathalie Debast. "Tegelijk is het niet meer dan normaal. De OCMW's staan immers voor een immense en ongeziene opdracht."
De VVSG vraagt dat de federale overheid de gevolgen van de maatregelen opvolgt en desnoods bijstuurt. "We vragen dat er snel gedetailleerde communicatie richting de OCMW’s gaat zodat ze zich kunnen voorbereiden", aldus Debast. "Er rest nog amper drie maanden en er moet nog veel geregeld worden."
