Vannacht zijn in de Amerikaanse stad Boston de 35ste Ig Nobelprijzen uitgereikt. Dat is een bekroning voor onderzoek "dat eerst doet lachen, en dan nadenken", aldus de organisatoren. Dit jaar vielen onder andere de Japanse wetenschappers in de prijzen die zich afvroegen of koeien minder gestoken worden als je ze met zebrastrepen beschildert. Ook onderzoek naar de favoriete pizza van hagedissen in Togo werd bekroond.
Koeien met zebrastrepen en de lievelingspizza van hagedissen: Ig Nobelprijzen uitgereikt voor grappig (maar prikkelend) onderzoek
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
En om maar meteen met de deur in de, euh, stal te vallen: jawel, koeien in zebrastreepjes hebben minder last van steekvliegen. De onderzoekers publiceerden de resultaten van hun experiment al in 2019 in het wetenschappelijk tijdschrift PLOS.
Ze troffen maar liefst de helft minder steken van dazen en horzels aan op de beschilderde koeien dan op niet-gestreepte koeien: 60 tegenover 110 op 30 minuten tijd. Dat komt waarschijnlijk doordat steekvliegen op het zicht landen op hun slachtoffers. Strepen werken dan als een soort GPS-jammer, en sturen hun positiebepaling in de war.
Heb je zelf ook koeien in de wei staan, en sta je nu op het punt om naar de winkel te rennen, haal dan best wel zwarte én witte verf in huis. Het effect is minder uitgesproken als je enkel zwarte strepen schildert. Al kan dat ook liggen aan het feit dat de beschilderde koeien in het onderzoek zelf ook zwart waren.
Pizza's voor hagedissen en drinken voor de vrede
De Ig Nobel-ceremonie, die dit jaar in het teken stond van de spijsvertering, werd onder andere opgeluisterd met een opera met zingende maag-darm-leverartsen. Toponderzoekers kregen 24 seconden lang de kans om hun werk uit te leggen - tijd die een van hen gebruikte om een ijsje op te likken.
En net zoals elk jaar werden er papieren vliegtuigjes naar het podium gegooid.
Het Japanse koeienonderzoek was niet het enige dat in de prijzen viel. In het totaal werden 10 onderzoeksteams bekroond.
Dat was onder andere het geval voor de wetenschappers die de lievelingspizza van de kolonistenagame (een soort hagedis) onderzochten. Vier kazen, als je het je afvroeg. Ook het team dat wilde weten wat er gebeurt "wanneer je narcisten - of eender wie - vertelt dat ze intelligent zijn" kreeg een prijs mee naar huis.
De vredesprijs, behoorlijk relevant dit jaar, ging dan weer naar Nederlands-Brits-Duits onderzoek dat aantoonde dat je soms beter bent in vreemde talen als je wat alcohol gedronken hebt .
De winnaars kunnen nog niet meteen gaan rentenieren aan een tropisch strand. Dit jaar kregen ze een certificaat en een vochtig doekje.
Lachwekkend of groots?
Hoewel het er allemaal erg geinig aan toe gaat, zijn de Ig Nobelprijzen wel degelijk serious business.
De organisatie die de prijzen uitreikt, het magazine Annals of Improbable Research, wil de menselijke nieuwsgierigheid eren die aan de basis ligt van alle wetenschappelijke onderzoek. Dat gebeurt doorgaans in de week voor de uitreiking van de beroemde Nobelprijs.
"Elke grootse ontdekking lijkt op het eerste zicht getikt en lachwekkend", vertelt organisator Marc Abrahams aan het persagentschap AP. "Dat geldt ook voor elke waardeloze ontdekking. De Ig Nobel-prijzen vieren AL die ontdekkingen, want wie kan zo op het eerste zicht het onderscheid maken?"
Nobelprijswinnaars werken zelf trouwens graag mee aan de uitreiking van de Ig Nobelprijs. Dit jaar las bijvoorbeeld onder andere armoede-onderzoekster Esther Duflo een bedankingsspeech af in de plaats van een van de winnaars.
Zo ook hopen de Japanse koeienonderzoekers dat hun ietwat hilarische onderzoek misschien toch een doorbraak kan betekenen. In hun paper schrijven ze dat de streepjesmethode "een alternatieve manier kan zijn om vee te beschermen tegen steekvliegen zonder pesticiden te gebruiken. Dat kan een oplossing zijn voor het probleem van pesticidenresistentie in het milieu."
Het zou dus niet alleen de koeien vooruit helpen, maar ook het milieu en onze eigen gezondheid. Al is het wel nogal een arbeidsintensieve techniek, erkennen ze zelf.
