Een verwantschap met onderdrukte volkeren, historische en economische banden en een premier die tactisch moet zijn: Spanje heeft verschillende redenen om Gaza explicieter te steunen dan andere Europese landen. Historicus en Spanjekenner Vincent Scheltiens Ortigosa (Universiteit Antwerpen) zet de belangrijkste op een rij.
Eerst waren er de grote protesten in de Vuelta en begin deze week was er het nieuws dat Spanje zich als eerste van 'The Big Five' (de 5 grote sponsors) terugtrekt uit het Eurovisiesongfestival zo lang het bloedbad in Gaza voortduurt. Het mag duidelijk zijn: de Spanjaarden zijn enorm begaan met wat er in Gaza gebeurt. En dat zit deels in hun bloed, legt Vincent Scheltiens uit in 'Zijn er nog vragen' op Radio 1.
"Spanje is een land met verschillende nationaliteiten. Een deel van de Basken en Catalanen ijvert voor zelfbeschikking. Het mag dus niet verrassen dat zij zich identificeren met andere onderdrukte volkeren, zoals de Palestijnen", steekt Scheltiens van wal.
De protesten tijdens de Ronde van Spanje kwamen onder meer vanuit die hoek. "Die nationale bewegingen zijn zeer levendig en diep vertakt. Ze kunnen op korte tijd heel veel mensen op de been brengen." Maar niet alles komt van onderuit. Ook van bovenaf klinkt de proteststem van Spanje hevig.
Linkse regering
"Spanje heeft een linkse regering en is daarmee een uitzondering geworden in de Europese Unie", zegt hij voort. "Premier Pedro Sanchez leidt een minderheidsregering. Zijn coalitiepartner is kleiner en linkser dan hijzelf, en erg begaan met de genocide in Gaza."
"En ook zijn gedoogsteunpartners zijn vooral nationalistische partijen uit het Baskenland en Catalonië. Sanchez ervaart dus druk langs verschillende kanten om zich uit te spreken en zijn regering rechtop te houden."
"Maar we mogen ook niet vergeten: hijzelf heeft in 2024 ook al wel de Palestijnse staat erkend. En ook tijdens de Vuelta vroeg Sanchez zelf om Israel Premier Tech uit het peloton te halen."
Beluister - Vincent Scheltiens Ortigosa in 'Zijn er nog vragen?'
Naast emotionele en politieke motieven, ziet Scheltiens nog een 3e reden voor de Spaanse solidariteit met Gaza: Spanje heeft van oudsher banden met Noord-Afrika. Met Ceuta en Melilla heeft het nog 2 enclaves in Marokko, en er zijn ook diplomatieke en economische banden met de Maghreb-landen, waar de kwestie ook erg leeft.
"Spanje staat op dat vlak dichter bij die conflicthaard dan andere EU-lidstaten en dat maakt dat de gevoeligheid om zich uit te spreken over de kwestie een stuk groter is dan elders."
Spanje volgt gewoon het internationaal recht
Vincent Scheltiens Ortigosa
Toch vindt Scheltiens het verkeerd om naar Spanje te verwijzen als een land met een pro-Palestijnse regering.
"Uiteindelijk vraagt Spanje gewoon een eerbiediging van de internationale verdragen. De VN heeft Israël al talloze keren veroordeeld voor hun bezettingspolitiek op de Westelijke Jordaanoever. Een land dat gewoon wil dat het internationaal recht gevolgd wordt, is daarom nog niet pro-Palestijns."
"We zien helaas een verschuiving bij heel veel lidstaten. Vroeger waren internationale mensenrechten sowieso het ijkpunt, nu zie je dat uitspraken van de VN en het Internationaal Strafhof niet meer door alle landen gehoord en nageleefd worden", besluit Scheltiens.
