Stijn Vercruysse, Afrika-expert voor VRT NWS, mag niet naar Rwanda reizen om daar te berichten over het wereldkampioenschap wielrennen. Vercruysse is aan de incheckbalie tegengehouden. "De Rwandese regering heeft de luchtvaartmaatschappij verboden om mij op het vliegtuig te laten. We wilden kritische, genuanceerde reportages maken, maar dat zal niet lukken, wat misschien ook wat zegt over het autoritaire regime in Rwanda."
VRT-journalist Stijn Vercruysse mag Rwanda niet binnen voor verslaggeving over omstreden WK-wielrennen: "Wellicht door kritische berichtgeving"
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
In de marge van het WK wielrennen zou VRT NWS-journalist Stijn Vercruysse naar Rwanda reizen om er reportages te maken voor verschillende media van VRT NWS. Via de UCI, de internationale wielerbond, heeft Vercruysse een accreditatie gekregen van het Rwandese ministerie van Sport met de goedkeuring om naar Rwanda te vertrekken.
Gisterenochtend stond het vertrek gepland van verschillende wielrenners zoals Remco Evenepoel, maar ook onze collega's van Sporza, VRT NWS-journalist Katrien Vanderschoot en ook Vercruysse, samen met zijn cameraploeg.
"Ikzelf als journalist mag niet vertrekken", vertelde Vercruysse bij de incheckbalie. "De Rwandese regering heeft de luchtvaartmaatschappij verboden om mij op het vliegtuig te laten." Naar een officiële reden is het gissen, maar "wellicht zal het gaan over mijn kritische berichtgeving over Rwanda in het verleden".
Buitenlandse Zaken: "Contact opgenomen met Rwandese autoriteiten"
Vanuit VRT NWS wordt er via de UCI en het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd om een officiële reden voor het inreisverbod. Voorlopig krijgen we dit antwoord van het ministerie: "Minister (Maxime, red.) Prévot heeft onmiddellijk contact opgenomen met de Rwandese autoriteiten, maar op dit moment beschikken we nog niet over bijkomende uitleg."
"Aangezien Rwanda gastland is van dit internationaal sportevenement en ook de Belgische wielerploeg ontvangt, brengt dat bijzondere verantwoordelijkheden met zich mee. We wachten echter op verdere verduidelijking alvorens ons inhoudelijk uit te spreken."
"We waren ook nu van plan om kritisch te berichten over het gastland dat uiteindelijk een heel autoritair regime heeft", aldus Vercruysse. "We zouden de waarheid vertellen via genuanceerde reportages in de marge van het WK. Dat zal nu dus niet kunnen en dat zegt misschien iets over het autoritaire karakter van het regime in Rwanda."
Stijn Vercruysse geeft tekst en uitleg vanuit de luchthaven van Zaventem
Het is niet de eerste keer dat een journalist van VRT wordt geweerd uit Rwanda. Oud-collega Peter Verlinden mag al jaren het land niet meer binnen. "Vermoedelijk sta ik nu ook op de zwarte lijst", zegt Vercruysse.
Vercruysse heeft al jaren ervaring als journalist en is al meermaals naar Afrika gereisd om er reportages te maken. Onlangs is hij nog naar Oost-Congo getrokken om er verslag uit te brengen van de M23-rebellen die er oprukten. Die rebellen worden gesteund door Rwanda.
Het Afrikaanse land staat erom bekend dat het een streng, autoritair regime heeft met aan het hoofd president Paul Kagame. Al decennia lang houdt het regime de pers stevig in handen, van enige vrijheid voor lokale journalisten is haast geen sprake. Verschillende journalisten worden opgepakt of moeten voor hun eigen veiligheid het land verlaten.
Rwanda scoort ook bijzonder slecht op de 'World Press Freedom Index', een maatstaf voor de persvrijheid in de wereld. Het land staat op de 146e plaats, 2 plaatsen lager dan vorig jaar.
Hoofdredactie VRT NWS: "We blijven kritisch berichten"
"We betreuren dat het Rwandese regime onze journalist de toegang tot het land ontzegt", meldt Stijn Verhaaren, hoofdredacteur VRT NWS buitenland. "We hebben meer uitleg gevraagd aan de Rwandese overheid en zijn hierover in overleg met de Internationale Wielerunie UCI en Buitenlandse Zaken."
"Ondanks dit voorval blijven we met VRT NWS de komende weken, naast de verslaggeving over het WK Wielrennen, ook kritisch berichten over het organiserende land. We doen dat niet alleen met een nieuwsploeg ter plaatse, maar ook met duidende gesprekken met experten in onze studio’s."
Voor Sporza is het WK Wielrennen een van de sportieve hoogtepunten van het jaar en is dat de reden waarom ze er ter plaatse verslag van uitbrengen. "We zijn ons ervan bewust dat dit geen WK is als een ander", benadrukt Thomas Swannet, hoofdredacteur Sporza. "Het is het eerste WK op Afrikaanse bodem en het vindt plaats in een land met een omstreden regime. Daarom werken we nauw samen met VRT NWS om alle facetten van dit WK in Rwanda te belichten."
"Aanfluiting van de persvrijheid"
De Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) veroordeelt de intrekking van Vercruysses accreditatie en noemt het "een aanfluiting van de persvrijheid". De vereniging roept de Rwandese autoriteiten op om onmiddellijk een verklaring te geven voor het inreisverbod.
"Zonder uitleg kan dit enkel geïnterpreteerd worden als een vorm van intimidatie en een signaal tegen onafhankelijke journalistiek", schrijft Charlotte Michils, algemeen secretaris van de VVJ. "Sportverslaggeving staat niet los van kritische duiding over de context waarin die plaatsvindt."
Stijn Vercruysse: WK-wielrennen zou feest moeten zijn, maar dit land kan dictatuur genoemd worden"
