Papa Roach op Werchter Parklife: 25 jaar na de piek(jes) is 'nu metal' helemaal terug... maar hoe komt dat?

Rode Yankees-petten, baggy broeken, piekjeshaar, dj-scratches, raps en laaggestemde gitaren. Als je, zoals ondergetekende, opgroeide in de late jaren 90, dan viel er niet aan te ontsnappen. Nummers als 'Rollin'' (van Limp Bizkit), 'Last resort' (Papa Roach) en 'In the end' (Linkin Park) waren niet weg te slaan van muziekzenders MTV en TMF.

Maar nu metal was een kort leven beschoren. Tegen 2005 was er een overaanbod van tweede- en derderangsgroepjes ontstaan, en gingen de muziekzenders op zoek naar een nieuw geluid. De meeste bands legden zich neer bij een leven buiten de mainstream, of kapten ermee.

Fast-forward naar vorige week dinsdag. Werchter Parklife, het dagfestival dat op 28 juni wordt georganiseerd op het festivalpark van Werchter, voegde Papa Roach toe aan de affiche. Met headliner Linkin Park erbij, bestaat tweederde daarvan voorlopig uit nu-metalgroepen. (De derde is Zwangere Guy die, voor zover wij weten, niets te maken heeft met nu metal.)

Wat is er aan de hand? Niko Van Driessche, frontman van de nu-metal-tributeband Bizkit Park, en Thomas Michiels, presentator bij Stubru en bassist bij de metalband Psychonaut, laten hun licht schijnen. Al hebben ook zij "geen glazen bol", lacht Van Driessche.

Michiels, die deze zomer nog op hetzelfde podium stond als Bizkit Park en de Rage Against The Machine-tributegroep Bulls On Parade, zag het toen ook: nu metal slaat nog steeds aan. "Dat was dikke ambiance, met kolkende massa's en grote moshpits."

"Op zich verbaast het me niet dat nu metal terugkomt, maar wel dat het de overstap maakt naar een mainstream festival als Werchter Parklife. Ik krijg nu berichten in mijn Instagram-inbox van luisteraars die overwegen om hun geld uit te geven aan Parklife in plaats van Graspop Metal Meeting."

Misschien zal de organisatie van Parklife ook wel gemerkt hebben hoeveel succes Papa Roach deze zomer had op Pukkelpop, denkt Michiels. "Mensen stonden daar huilend mee te zingen, de armen in elkaar gehaakt. Zoek de filmpjes maar eens op."

Pukkelpop heeft de revival van de nu metal ook in 2022 een duwtje in de rug gegeven, zegt Van Driessche. Toen moest hij met zijn groep Bizkit Park de kleppers van Limp Bizkit vervangen. "Als zo'n triple A-festival zoiets programmeert, dan geeft dat een signaal."

Maar dat nu metal helemaal terug lijkt, daar is hij het helemaal mee eens. "Ook groepen als System Of A Down, P.O.D. en Mudvayne hebben al nieuwe tours aangekondigd."

Maar kan je wel zeggen dat iets 'terug' is als het misschien nooit helemaal weg is geweest? Als je de cijfers van de streamingdiensten bekijkt, zijn we enthousiast nu metal blijven luisteren.

'Last Resort' haalt maar liefst 1,4 miljard streams op Spotify. De kaap van het miljard streams ronden, is een eer die "slechts" weggelegd is voor 1.042 nummers . Daar zijn trouwens nog wel meer nu-metalclassics bij zoals 'Chop suey' van System Of A Down, 'Killing in the name' van Rage Against The Machine en 5 Linkin Park-nummers.

"Ik presenteer nu 5 jaar 'De zwaarste lijst' op Stubru. En ik kan je zeggen: System Of A Down en Rage Against The Machine zijn eigenlijk nooit helemaal weggeweest", merkt Michiels op. "En volgend jaar zullen ze ook weer in de top 20 staan."

Papa Roach is al die jaren ook ijverig verder blijven timmeren aan de weg. De groep heeft intussen al 11 albums gemaakt. Sinds 2001, het jaar na hun doorbraakalbum Infest, deden ze België bijna elk jaar wel eens aan, waaronder 6 keer Graspop.

Het commerciële succes van de begindagen hebben ze dan wel niet meer kunnen evenaren ("'Last resort' blijft toch echt wel hun populairste nummer", dixit Michiels), maar ze bleven dus wel een publiek vinden.

Daar zit het Amerikaanse muzieklandschap misschien wel voor iets tussen. "In de Verenigde Staten is de hele scene groter gebleven", merkt Van Driessche op. "Je hebt er ook meer radiostations die zich concentreren op rock, zoals bij ons eigenlijk alleen Willy doet."

En nu-metalgroepen blijven er stadions vullen. "Neem een groep als Gojira. Dat is in mijn ogen de allerbeste hedendaagse metalgroep", zegt Michiels. "Wel, die doen daar nog altijd het voorprogramma van Korn (grondleggers van de nu metal, red.)."

Al is het niet zo dat de nu-metalgroepen die vandaag nog op een podium staan, precies hetzelfde doen als 25 jaar geleden.

Hét voorbeeld is natuurlijk Linkin Park, de groep die volgend jaar Parklife headlinet. Na de dood van frontman Chester Bennington in 2017 vond de groep zich vorig jaar opnieuw uit. Deze zomer stond Linkin Park, met nieuwe zangeres Emily Armstrong, op het podium van Rock Werchter.

Vandaag zijn ze, met een nieuw geluid, misschien wel groter dan ze waren ten tijde van hun debuut Hybrid Theory, nochtans een album dat het genre gedefinieerd heeft.

"Die ververste identiteit maakt het misschien wel dubbel zo leuk", vindt Michiels. "Ik heb een dochtertje van 6. Wel, de single 'The emptiness machine' heeft wekenlang in haar hoofd gezeten. Zo catchy was het, zo hard keek ze op naar Emily."

"En ook Papa Roach is niet meer de brute gitaargroep van vroeger. Zanger Jacoby Shaddix (die zich in 2000 nog 'Coby Dick' liet noemen, red.) heeft ook wel zijn struggles gehad met alcohol en drugs. Maar nu vindt hij zijn heil in het geloof en lief zijn voor elkaar. Dat zie je ook in zijn posts op Instagram. Dat reflecteert op zijn publiek. De mensen worden echt meegezogen in dat verhaal."

Zo trok Shaddix op Pukkelpop de aandacht met een speech over mentale gezondheid.

En zelfs Limp Bizkit, misschien wel de meest cringy van alle nu-metalgroepen, heeft zich heruitgevonden. "10 jaar geleden nog hadden die geen al te goede live-reputatie", herinnert Van Driessche zich. "Ze speelden toen halve soundmixshows vol covers."

"Maar vandaag is het een wereld van verschil. Iets minder in your face, maar ludieker. Zanger Fred Durst neemt zichzelf niet meer zo serieus. Hij lijkt nu ook te snappen hoe plezant het eigenlijk is, en dat er niet zo'n zware cool rond hoeft te hangen."

Er is zeker een nostalgiefactor mee gemoeid. Ja, het publiek dat nu nog naar nu-metaloptredens gaat, bestaat voor een groot stuk uit dertigers en veertigers, ziet Van Driessche.

Maar het genre vindt ook een nieuw publiek. "Het leuke is: de veertigers nemen nu ook de jeugd mee", zegt Van Driessche, niet net als Michiels een dochtertje heeft die naar nu metal luistert. "Zij komt nu ook aanzetten met nummers die ik haar niet heb aangereikt, zoals 'Dead bodies everywhere' van Korn."

"Misschien heeft dat te maken met Youtube short-filmpjes, waar veel muziek in wordt gebruikt. Denk aan Kate Bush, waar zevenjarigen een jaar geleden plots naar luisterden. Misschien is dat nu de manier om muziek te lanceren: niet meer via radiostations, maar in internetvideo's."

Thomas Michiels ziet hetzelfde gebeuren. "Ik heb de indruk dat er op Tiktok veel oudere muziek wordt herontdekt. Ook 'Master of puppets' van Metallica, dankzij de televisiereeks 'Stranger things' dan."

"Daar moeten we de sociale media echt voor danken. Jonge mensen die de release van Hybrid Theory nooit hebben meegemaakt, ontdekken het nu ook."

Zou het kunnen dat, samen met dat nieuwe bloed in het publiek, ook de tijdsgeest veranderd is?

Dat zegt alvast Nele Bigare van Werchter Parklife zelf. "Er is voor alle genres veel interesse van een jong publiek. Niet enkel voor de rockacts uit de jaren nul, maar ook voor r’n’b-acts (Akon, Nelly...), pop-acts (Natasha Bedingfield, Sugababes), hip-hop (50 Cent), punk (Blink-182, The Offspring) etc."

"Allemaal doen ze het beter dan ooit. Via de streamingplatforms is alles beschikbaar. Goeie muziek wordt massaal opgepikt en beluisterd en zo creëert men weer nieuwe fans voor deze acts."

"Misschien wordt er tegenwoordig minder in hokjes gedacht", denkt ook Van Driessche. "Je kan fan zijn van rock, techno én hiphop." Dat was tijdens de bloeiperiode van de nu metal, begin jaren 2000, veel minder vanzelfsprekend. Denk maar aan de heisa die er toen ontstond wanneer er dj's of hiphop op Rock Werchter werden geprogrammeerd.

Daar kan de keuze van radiomakers, die minder strak zijn gaan programmeren, misschien ook wel voor iets tussen zitten. Het Stubru van vandaag is niet meer dat van 25 jaar geleden.

Of heeft het gewoon te maken met het feit dat, om Luc De Vos te parafraseren, alles iconisch wordt als je maar lang genoeg wacht? "Baggy pants, harde muziek met een groove... Alles komt terug, als het maar goed genoeg is", lacht Van Driessche.