"Wij worden teruggekatapulteerd naar onze jeugd in de Kempen", zo omschrijft hoofdrolspeler Ben Segers uit 'Groenten uit Balen' de ervaring van de acteurs die allemaal opgegroeid zijn in de regio. Een nieuwe versie van de klassieker van Walter Van den Broeck gaat vanavond in première in De Warande in Turnhout in het kader van het Walter Van den Broeck-jaar. Stany Crets regisseert.
Ben Segers speelt hoofdrol in 'Groenten uit Balen': "Teruggekatapulteerd naar jeugd in de Kempen"
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
'Groenten uit Balen' krijgt een herwerkte versie in een regie van Stany Crets
Schrijver Walter Van den Broeck die in februari 2024 overleed, wordt hiermee geëerd in zijn woonplaats Turnhout
Alle acteurs zijn zelf ook afkomstig uit de Kempen
'Groenten uit Balen' is een klassieker in de Vlaamse theaterwereld. Het stuk is al ontelbare keren gespeeld, volgens zoon Karl Van den Broeck zelfs "meer dan 1.000 keer", vooral door amateurgezelschappen, maar ook door professionele acteurs.
In 2011 kwam er ook een verfilming uit, die geregisseerd werd door Frank Van Mechelen. Stany Crets, die toen de hoofrol (vader Jan Debruyker) speelde, is nu de regisseur van de nieuwste theaterversie in het kader van het Walter Van den Broeck-jaar.
Deze keer wordt Jan gespeeld door Ben Segers (afkomstig uit Arendonk), Tania Van der Sanden speelt zijn echtgenote Clara, Koen De Bouw speelt de inwonende opa. Lien Thys speelt dochter Germaine, Keoni Blockx haar vriendje Luc.
"Zo'n mooie schets van de Kempenaar"
Toen Stany Crets Ben Segers vroeg voor de hoofdrol, heeft hij geen moment getwijfeld.
"Het klopte helemaal met Koen en Tanja (de andere acteurs werden later nog aan de cast toegevoegd, red.). Het schept ook een band tijdens de repetities. Toen we het script lazen, hoorden wij onze jeugd opnieuw. Wij worden daar tijdens het spelen echt naar teruggekatapulteerd. Dit stuk is zo'n mooie schets van de Kempenaar. Iedereen kent zo’n oom of tante, Walter Van den Broeck heeft dat heel mooi in die dialogen gekregen."
Niet toevallig zijn alle acteurs dus afkomstig uit de Kempen en het Kempisch als voertaal vloeit daaruit vooruit. "Dit stuk kadert in het Walter Van den Broeck-jaar. Het zou raar zijn mochten we het in het West-Vlaams doen", lacht Segers. "Dus: ja, wij hanteren onze moedertaal."
Wie was Walter Van den Broeck?
Walter van den Broeck schrijft romans en theaterstukken. Hij breekt door in 1980 met 'Brief aan Boudewijn'.
Zelf is hij het meest trots op zijn "koningscyclus" van 4 romans: 'Het beleg van Laken', 'Gek leven na het bal', 'Het gevallen baken' en 'Het leven na beklag'. Ze worden geschreven tussen 1985 en 1992 en in 1999 gebundeld als 'Het beleg van Laken' (1.400 pagina's).
Walter van den Broeck wordt meermaals bekroond voor zijn werk, onder meer met de Staatsprijs voor Toneel (1982) en de Staatsprijs voor Proza (1993) voor de cyclus 'Het beleg van Laken'.
In 2022 draagt Walter van den Broeck zijn volledige archief over aan het Letterenhuis in Antwerpen, precies 50 jaar na de 1e opvoering van 'Groenten uit Balen' door het Brussels Kamertoneel in het Volkshuis in Balen. Volgens het Letterenhuis is het een van de meest complete auteursarchieven van zijn schrijversgeneratie.
Thema's nog steeds actueel
Ondanks het feit dat het stuk intussen al meer dan 50 jaar oud is, zijn de thema's nog steeds actueel.
"Het is zeker nog relevant, om verschillende redenen", zegt Segers. "Het gaat om een familie bij wie de financiële zekerheid op de helling komt te staan. Hoe gaat het gezin daarmee om?"
"Daarnaast zit je in een soort kangoeroewoning, met die inwonende grootvader, dat zien we vandaag ook weer meer", gaat Segers verder. "De verhoudingen binnen het gezin worden op scherp gesteld. De moeder en grootvader zeggen tegen Jan: je moet gaan werken. Welke kant kies je binnen een staking?"
"En dan is er nog de dochter die zich wil losrukken uit het gezin. Ze wil de wijde wereld in en is niet op haar mond gevallen. Dat legt de pijnpunten binnen het gezin ook wel bloot."
Het hele verhaal speelt zich, zoals het origineel, af binnen de muren van het huis van het gezin. Maar toch is deze 'Groenten uit Balen' uiteraard geen exacte kopie. "Het zou een staking eender waar kunnen zijn, we laten de historische verwijzing wel eens vallen, maar de kijker kan dit veel ruimer zien. Recent las ik nog het nieuws over die ontslagen bij Duracell. Stakingen zijn van alle tijden."
Bekijk: Walter Van den Broeck legt uit waarom hij het stuk schreef: "Dit moet voor het nageslacht vastgelegd worden"
'Groenten uit Balen' gaat vanavond in première in De Warande in Turnhout en wordt er dit weekend ook nog gespeeld. Daarna gaat het stuk op tournee door Vlaanderen.
In De Warande loopt momenteel ook al de expo 'Dag Walter, ....' waarin zijn sociaal en maatschappelijk engagement centraal staan. Zonen Karl en Stefan zijn curator van de expo en weduwe Eliane De Winter leest fragmenten voor uit de dagboeken van de schrijver.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
