Vrienden steeds vaker gekozen als meter of peter: maar wat als de vriendschapsband verandert?

Waar meter- en peterschap vroeger bijna automatisch naar een broer, zus of ander familielid ging, kiezen jonge ouders vandaag bewuster. Steeds vaker gaat die symbolische rol naar een goede vriend of vriendin.

"En dat heeft alles te maken met hoe we naar vriendschap en betrokkenheid kijken", zegt Marie-Anne Vanderhasselt, psycholoog en hoofdonderzoeker aan het labo Experimentele Psychiatrie van de UGent, in 'De wereld van Sofie' op Radio 1.

"Het is vandaag minder vanzelfsprekend om familie te kiezen omdat het zo hoort'", zegt Vanderhasselt. "We denken bewuster na: wie vertrouwen we? Wie is écht betrokken in ons leven? Wie willen we een rol laten spelen in de opvoeding en het levenspad van ons kind?"

Zelf is ze ook meter van het dochtertje van vrienden. "Dat is een eer, maar het brengt ook verwachtingen met zich mee. Je wil die rol goed invullen. Daarom is het belangrijk om daar vooraf open over te spreken: wat verwacht jij van mij, en wat kan ik bieden?"

Die verschuiving maakt dat het meter- en peterschap vandaag veel minder vrijblijvend is dan vroeger. "Het gaat niet meer alleen om een jaarlijkse brief of een cadeautje op de verjaardag. Vaak wordt verwacht dat een meter of peter actief betrokken is in het leven van het kind."

En precies daar kan het mislopen, want wat als de verwachtingen verschillend zijn, maar nooit uitgesproken worden? "Dan kan dat leiden tot frustraties, spanningen of zelfs het einde van een vriendschap", zegt Vanderhasselt. Als er geen contact meer is met de ouder, wat doe je dan met de rol van meter of peter?

Lynn Geerinck koos bij haar eerste zwangerschap een goede vriendin als meter voor haar zoon. "Een toffe madam, al jaren in mijn leven. We deelden op dat moment een vrolijk en vrij uitgaansleven. Maar toen mijn kind geboren werd, veranderde mijn leven. Ik werd moeder en ons contact veranderde mee."

Jarenlang ging dat goed, maar uiteindelijk liepen hun levens te ver uiteen. "Er kwam een gesprek, door haar opgestart. De boodschap was duidelijk: ze had geen nood meer aan de vriendschap. Dat voelde als een break-up. Ik fietste naar huis en was de kluts kwijt."

Het contact doofde langzaam uit. En dan rijst de vraag: wat doe je met het meterschap? "Het voelde vreemd dat er nog wel een band zou zijn met mijn kind, maar niet meer met mij. Zou ik hem dan moeten afzetten bij haar en later ophalen? Dat leek niet werkbaar."

Lynn en haar gezin gingen er eerlijk mee om, ook naar hun zoon toe, die toen ongeveer 7 jaar was. "We legden uit dat vriendschappen soms eindigen, net zoals liefdesrelaties. Dat was pijnlijk voor hem, want het meterschap hing eraan vast."

Rond symbolische momenten – zoals nieuwjaarsbrieven of cadeautjes – kwamen er vragen: "Aan wie moet ik mijn meterbrief voorlezen?" Twee jaar later ontstond er ruimte om opnieuw te kijken naar die symbolische rol. "Samen met onze zoon gingen we op zoek naar iemand die op dat moment écht een betekenisvolle rol in zijn leven speelde."

"We kozen uiteindelijk voor onze voormalige kraamverzorgster. Zij was bij zijn geboorte aanwezig, we hadden meteen een goeie klik. Ze wist van onze kwetsuur, nam even bedenktijd en belde toen terug om met mijn zoon te praten. Zo is er een nieuw meterschap ontstaan, op een warme en bewuste manier."

Zowel Vanderhasselt als Geerinck benadrukt het belang van duidelijke communicatie. De rol van meter of peter is geëvolueerd van een symbolisch naar een betrokken engagement. Wie je kiest – en waarom – is belangrijk. Maar net zo belangrijk is: praten over verwachtingen.

"Zeg niet zomaar 'ja' als je de vraag krijgt", zegt Vanderhasselt. "Vraag gerust bedenktijd. En durf ook nee te zeggen als je voelt dat je die rol niet kan opnemen. Dat is eerlijker dan nadien in de problemen komen."

Hetzelfde geldt voor ouders: "Kies bewust, praat erover en wees open over wat je verwacht. Want zo’n rol vraagt tijd, betrokkenheid en vertrouwen. En bovenal: het is een keuze in het belang van het kind", besluit ze.