IN KAART - Hier liggen de nieuwe fietspaden en gevaarlijke fietspunten in de provincie Antwerpen

De Vlaamse overheid wil deze legislatuur elk jaar zo'n 300 miljoen euro investeren in betere fietsinfrastructuur. Ook de afgelopen jaren ging een gelijkaardig budget naar het fietsbeleid. Vriend en vijand erkennen dat die investeringen lonen. Het wordt steeds veiliger om te fietsen in Vlaanderen. 

Ook in de provincie Antwerpen merken fietsers verbetering. "Op de kaart hieronder staan de echte zichtbare projecten waar fietsers merken dat de fietspaden of omgeving aangepakt zijn", zegt Katrien Kiekens van Wegen en Verkeer. 

In de lijst van AWV staan onder meer de nieuwe fietspaden in Malle, Puurs-Sint-Amands en langs de N10 tussen Lier en Aarschot via Heist-op-den-Berg. Daar duurde het jaren voor de werken konden starten door onteigeningen.

In Antwerpen stad zijn er vooral kruispunten aangepakt en veiliger gemaakt.

"Daarnaast hebben we op veel plekken ook kleine aanpassingen gedaan die toch een groot verschil maken voor de fietsveiligheid en het comfort. Die staan niet op de kaart", zegt Kiekens. "Denk aan betere wegmarkeringen, verlichting of de aanpassing van verkeerslichten."

Bovendien is er ook een aanzienlijke groei en verbetering van de fietsinfrastructuur via de provinciale fietsostrades. Tot slot zitten er in de werken voor de Oosterweelverbinding ook tientallen kilometers aan betere fietsverbindingen in de ruime Antwerpse regio.

Ondanks de investeringen blijven er ook probleempunten. In 2024 stierven er over heel Vlaanderen 77 fietsers, 822 raakten zwaargewond en 8.474 lichtgewond.

Op vraag van VRT NWS maakte het Agentschap Wegen en Verkeer een lijst van zwarte punten in Vlaanderen specifiek voor fietsers. Daarin staan locaties waar lichte, zware en dodelijke ongevallen met (brom)fietsers gebeurden.

Op die lijst is de provincie Antwerpen oververtegenwoordigd met 93 van de 164 gevaarlijke fietspunten. Die liggen heel verspreid van Balen over Kalmthout tot in Bornem. Al valt het op dat de stad Antwerpen de kroon spant met 54 zwarte punten op haar grondgebied. Goed voor 1 op de 3 zwarte punten in heel Vlaanderen.

Vlaanderen benadrukt dat het een dynamische lijst is die jaarlijks verandert. De huidige lijst is gebaseerd op ongevallen in 2020, 2021 en 2022. Sommige van de punten zijn intussen aangepast en zullen bij de volgende update uit de lijst verdwijnen. "Wanneer een kruispunt of locatie op de zwarte lijst belandt, is het altijd onze ambitie om deze gevaarlijke locaties aan te pakken en veiliger te maken", zegt Nick Arys, woordvoerder van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken.

In sommige gevallen kan een punt relatief snel veiliger gemaakt worden door verkeerslichten conflictvrij te maken. In andere dossiers duurt het vaak veel langer omdat er geen budget is, of omdat er vergunningen nodig zijn voor de heraanleg. Dat kan leiden tot lange procedures.

Zo klaagde de fietsersbond in Turnhout deze week nog dat er al jaren onveilige situaties zijn aan het kruispunt op de stadsring ter hoogte van koffiebranderij Miko. AWV reageerde dat het binnen de 2 jaar aan de heraanleg zal beginnen. Voor veiligere fietsinfrastructuur aan een ander zwart punt, de op- en afritten van de E34 in Turnhout, had AWV dan weer geen budget. 

Uiteraard is het belangrijk te benadrukken dat er meer gevaarlijke punten voor fietsers bestaan dan degene op de lijst hierboven. AWV werkt met een complex puntensysteem per ongeval om te bepalen welke plekken op de dynamische zwarte lijst komen.  

Dat neemt niet weg dat er in de provincie nog veel andere onveilige plaatsen en situaties zijn voor fietsers. Die worden vaak ondergerapporteerd omdat er (nog) geen ongeval is gebeurd.

Zo hekelt de Fietsersbond dat het zeer moeilijk blijft om gewestwegen veilig over te steken. Ook de aanwezigheid van zwaar vrachtverkeer dicht bij niet-afgescheiden fietspaden is een heikel punt.

VRT NWS dook de hele week in de cijfers om te weten hoe het gesteld is met fietsen in Vlaanderen. Het hele rapport voor de provincie Antwerpen ontdek je hier.