Een idee dat 12 jaar geleden op een zolder in Gent ontstond, krijgt intussen al interesse uit het buitenland: de fietsbibliotheek. Het uitleensysteem voor kinderfietsen is in Vlaanderen aan een enorme opmars bezig. Daarnaast is het op veel plaatsen ook uitgegroeid tot een groter sociaal project waar ook andere deelsystemen bij betrokken worden.
Hoe een idee in een Gentse zolder uitgroeide tot 150 fietsbibliotheken en buitenlandse interesse
Soetkin Desloovere
Gepubliceerd:
Het idee voor een fietsbibliotheek ontstond 12 jaar geleden in Gent. Oprichter Lieven D'hont startte in een loods in deelgemeente Ledeberg met het uitlenen van kinderfietsen.
"Ik stelde vast dat de fietsen die wij als kind hadden, nog op de zolder van mijn ouders stonden", vertelt D'hont. "Ik vond het niet logisch dat die fietsen een hele generatie moesten wachten om opnieuw gebruikt te worden. Zo zijn we op het idee van een deelsysteem gekomen."
"Met vrienden begonnen we op vrijdagavond aan wat fietsen te sleutelen, en uiteindelijk is in 2013 het eerste depot van Op Wielekes in Ledeberg geopend."
20 tot 45 euro per jaar
12 jaar later telt Vlaanderen al ruim 150 fietsbibliotheken. Op Wielekes telt intussen een 30-tal uitleenpunten, de grootste speler is Fietsbieb, een initiatief van Beweging.net. Daarnaast zijn er ook nog enkele lokale initiatieven zoals Velokadee in Leuven, tVelootje in Kortrijk en Minivelo in Roeselare.
Het systeem is overal min of meer hetzelfde: gebruikers betalen jaarlijks lidgeld - meestal varieert dat tussen de 20 en 45 euro per jaar - en eventueel nog een borgsom. Daarvoor mogen ze een kinderfiets kiezen, die ze dan opnieuw mogen inruilen voor een andere fiets als het kind gegroeid is.
1.000 vrijwilligers
De depots zijn meestal eigendom van de gemeente, maar het zijn vrijwilligers die de fietsen onderhouden en de depots enkele keren per maand openhouden om leden te ontvangen. "Bij Fietsbieb zijn zo'n 1.000 vrijwilligers actief", zegt Lieven Van Belle van Fietsbieb.
"Meestal is het moeilijk om vrijwilligers te vinden, maar dit project is duidelijk en afgebakend. Je weet dat je bijvoorbeeld 1 keer per week aan de fietsen komt sleutelen, of 1 keer per maand het onthaal doet. Dat zorgt ervoor dat er ook nog altijd vrijwilligers bij komen."
Meer dan een uitleensysteem
Intussen doen de fietsbibliotheken veel meer dan enkel het uitlenen van fietsen. Op Wielekes in Deinze organiseert bijvoorbeeld op geregelde basis fietslessen voor kleuters. En in de Fietsbieb in Ham worden jaarlijks kotfietsen verkocht voor studenten.
"Met Op Wielekes in Gent zijn we intussen ook in enkele scholen actief", zegt Lieven D'hont (Op Wielekes). "Daar stellen we fietsen ter beschikking voor schooluitstappen, maar houden de vrijwilligers samen met enkele ouders de fietsbib open, zodat er na de schooluren ook gemakkelijk fietsen geruild kunnen worden."
Vaak zijn er ook andere sociale projecten aan gekoppeld. In Mechelen ligt de Fietsbieb naast een Klusbieb, waar geklust kan worden. Beide liggen ook in een oud kraakpand, op die manier wil de stad Mechelen een invulling geven aan een gebouw waar anders krakers in zouden trekken.
Interesse uit het buitenland
Het systeem van fietsbibliotheken wordt zelfs al gekopieerd in het buitenland. "Onlangs zijn de mensen van het Nederlandse Breda en Rozendaal hier langsgekomen", zegt Peter Mees, coördinator van Fietsbieb in Antwerpen.
"Ze kwamen eens kijken hoe we alles organiseren. Hoewel Nederland een sterke fietscultuur heeft, hebben ze nog geen fietsbibliotheken zoals bij ons. Er is sterke interesse om het systeem ook daar uit te rollen. Het enige probleem is dat ze daar niet zo makkelijk vrijwilligers vinden als wij hier in Vlaanderen, en laten die nu net de drijvende kracht van de fietsbibliotheken zijn."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
