Een fietsmanager, testfietsen en een herstelpunt: zo wil Brussels Airport meer mensen op de fiets krijgen

"Op de luchthavensite - niet alleen Brussels Airport, maar ook andere bedrijven op de site -  werken meer dan 30.000 mensen, en 5 procent daarvan komt met de fiets naar het werk", zegt Elke Bossaert, Strategic Accessibility Manager bij Brussels Airport Company, het bedrijf dat de luchthaven beheert. "Maar uit bevragingen bij het personeel blijkt dat er nog veel fietspotentieel is."

Bij Brussels Airport Company zelf werken zo’n 1.200 mensen en volgens Bossaert geeft een vijfde van hen aan dat ze overwegen om (gedeeltelijk) over te stappen naar de fiets voor woon-werkverkeer. "Brussels Airport is eenvoudig en vlot bereikbaar met de trein of de bus, maar in de vroege ochtend en ‘s nachts is het aanbod aan openbaar vervoer op de luchthaven minder groot", klinkt het. "De fiets kan dan een handig alternatief zijn om op een duurzame manier op onregelmatige uren de luchthaven te bereiken."

En dus nam Brussels Airport Company enkele concrete initiatieven om meer personeel - ook van de andere bedrijven op de luchthavensite - op de fiets te krijgen. 4 jaar geleden stelde Brussels Airport, samen met de provincie Vlaams-Brabant een fietsmanager, Steve Fagard, aan om het fietsgebruik op, van en naar de luchthavensite nog meer te stimuleren. 

Maar nog voor de komst van de fietsmanager konden werknemers via het cafetariaplan al een fiets leasen, maar ze kunnen ook eerst een drietal weken een elektrische fiets of een speedpedelec uittesten om te zien of het 'fietspendelen' iets voor hen is. 

"Ik ben daar meteen op gesprongen", vertelt Anja De Craene, die in Leuven woont en bij de HR-afdeling op Brussels Airport werkt. Ze kan regelmatig thuis werken, maar als ze naar het werk moet, komt ze zo goed als altijd met de fiets. "Vroeger woonde ik in Huldenberg en kwam ik soms met mijn eigen mountainbike, maar toen stond ik nat in 't zweet toen ik op het werk aankwam. Dat was wel een obstakel."

Toen de mogelijkheid kwam om een fiets uit te testen, twijfelde ze niet: "Ik heb een speedpedelec uitgeprobeerd, maar dat ging voor mij te snel. Maar door het te kunnen uittesten, wist ik dat het niets voor mij was", vertelt ze. "Ik heb toen toch voor de 'gewone' elektrische fiets gekozen, maar ook die maakt voor mij al een enorm verschil: ik zet de ondersteuning op 'turbo' waardoor het genieten is en de 21 kilometer van mijn huis in Leuven naar het werk, als 'me-time' aanvoelt. En op die manier kan ik het nuttige aan het aangename koppelen."

Een leasefiets maakt dus al een wereld van verschil, net als de fietsvergoeding per kilometer, maar ook de voorzieningen op het werk zorgen ervoor dat ze zich als 'fietspendelaar' welkom voelt. "Vroeger waren er 1 of 2 douches die niet van die aard waren dat je er graag ging onder staan, en waren de lockers een eind verderop in de gang", vertelt ze. 

"Maar sinds enkele jaren zitten we in een nieuw gebouw, met meerdere, heerlijke douches, waar het netjes gepoetst is, en waar je vanuit de fietsenstalling binnendoor kan doorsteken naar de kleedkamers. "Dan hoef je niet langs andere collega's te passeren", zegt Anja. "Want niet iedereen vindt het fijn dat collega's je helemaal bezweet en in je fietspakje zien aankomen." 

In de kleedkamers zijn ook drooglockers voorzien, die natte kledij in een mum van tijd weer droog en warm maken. "Het zijn misschien niet allemaal indrukwekkende maatregelen", zegt Anja, "maar het zijn veel kleine maatregelen die voor een fietspendelaar wel een groot verschil maken". 

Maar wat baten douches en testfietsen, als de infrastructuur niet voldoet? Dat begreep ook Brussels Airport Company, die investeerde in fietspaden op de eigen site, maar ook in de fietssnelwegen van en naar de luchthaven. 4 jaar geleden werd de luchthaven aangesloten op de fietssnelweg F3, vanuit Brussel of Leuven. 2 jaar geleden, in 2023, volgde de fietsbrug boven de Haachtsesteenweg, die het centrum van Vilvoorde verbindt met de cargozone. 

"Als ik vanuit Leuven naar de luchthaven fiets via de F3, kom ik onderweg amper wagens tegen", vertelt Anja. "En als de fietssnelweg toch langs een gewone weg loopt, is dat bijna altijd een fietsstraat. Zo is het over het hele traject heel fijn fietsen."

Maar wie fietst, kan al eens pech hebben. Ook daar is aan gedacht, want op de luchthavensite is er een Bike Service Point waar collega’s en reizigers met de fiets kleine herstellingen kunnen laten uitvoeren", zegt fietsmanager Steve Fagard. "Sinds deze zomer zijn er ook Blue Bike-deelfietsen beschikbaar, waarmee werknemers zich snel en makkelijk kunnen verplaatsen op het luchthavendomein. 

Is fietsen naar de luchthaven dan alleen maar rozegeur en maneschijn? "Wie van de andere kant van Brussel komt, bijvoorbeeld van Halle, die moet Brussel doorkruisen. Dat is toch wel een drempel, en ik weet dat daarbij al ongevallen zijn gebeurd", weet Anja. 

En het blijft toch een uitdaging om meer vrouwen op de fiets te krijgen, zegt ze. "Want meestal neemt fietsen naar het werk toch meer tijd in beslag", zegt Anja. "En vrouwen voelen zich nog altijd meer verantwoordelijk voor de kinderen en de boodschappen."

Dat bewijst ook het gebruik van de kleedkamers. "Die zijn aanpasbaar in grootte, maar waar het begon met 5 douches voor de mannen en 5 voor de vrouwen, is dat al geswitcht naar 6 voor de mannen en 4 voor de vrouwen", zegt ze. 

Maar los daarvan blijft de stimulans om te fietsen ook sterk afhankelijk van mond-aan-mondreclame van collega's zelf, denkt Anja. "Om de massa mee te krijgen, is een persoonlijke aanpak nodig", denkt ze. "Een bericht op intranet volstaat meestal niet."