Hoeveel risico loop je om een bepaalde ziekte te krijgen? Dat voorspelt een nieuw AI-systeem dat wetenschappers hebben ontwikkeld. De tool doet dat op basis van je medische gegevens én levensstijl, en kan het voor meer dan 1.000 ziektes, soms zelfs jaren op voorhand. "Heel indrukwekkend, maar de vraag is vooral: wat doe je met die kennis?", zegt bio-informaticus Yves Moreau.
Nieuwe AI-tool voorspelt meer dan 1.000 ziektes: "Heel indrukwekkend, maar wat doe je met die kennis?"
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Hoe groot is de kans dat je ziek wordt? Een nieuw AI-systeem met de naam Delphi-2M kan dat risico van maar liefst 1.258 ziekten inschatten. Of dat is toch wat de onderzoekers beweren in hun studie, die gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift Nature .
Delphi-2M werkt op dezelfde manier als generatieve taalmodellen, zoals ChatGPT, maar in plaats van woorden statistisch te voorspellen, maakt deze AI-tool een inschatting op basis van je medische geschiedenis en risicofactoren in levensstijl, zoals roken en alcoholgebruik.
"Het begrijpen van een reeks medische diagnoses is een beetje als grammatica leren in een tekst", zegt professor Moritz Gerstung, AI-expert aan het Duitse kankeronderzoekscentrum en mede-auteur van de studie.
400.000 Britten
Het systeem is getraind met de geanonimiseerde medische gegevens van 400.000 Britten, uit de 'UK Biobank' en werd getest op data van 1,9 miljoen mensen uit het Deense Nationale Patiëntenregister, dat de gegevens bevat van alle Deense ziekenhuizen van de voorbije 40 jaar.
"Delphi-2M heeft geleerd om patronen te herkennen in gezondheidsgegevens, in eerdere diagnoses en in welke combinaties en volgorde ze voorkomen", zegt professor Gerstung. "Daardoor zijn zeer zinvolle en relevante voorspellingen mogelijk."
Volgens de onderzoekers geeft Delphi-2M voor de meeste ziekten een risico-inschatting die even nauwkeurig is als wat bestaande modellen doen voor 1 enkele ziekte. "Je hebt dus geen tientallen verschillende modellen meer nodig om een volledig beeld te krijgen", zegt professor Gerstung.
Delphi-2M haalde een gemiddelde score van 0.76, waarbij 1.0 overeenkomt met een perfecte voorspelling en 0.5 met puur toeval. Het systeem werkt het best voor aandoeningen die een voorspelbaar ziekteverloop kennen, zoals sommige kankers, hartaanvallen en diabetes type 2.
10 tot 20 jaar op voorhand
In sommige gevallen, afhankelijk van hoeveel medische gegevens beschikbaar waren, konden ziektes zelfs 10 tot 20 jaar op voorhand worden voorspeld, zeggen de onderzoekers.
Op die manier zouden mensen die een groot risico lopen op een bepaalde aandoening of ziekte, al jaren op voorhand kunnen proberen om het risico naar beneden te krijgen met medicatie en/of hun aanpassingen van hun levensstijl.
Wat ga je doen als je hoort dat je meer risico loopt op een aandoening?
Yves Moreau, bio-informaticus (KU Leuven) en AI-expert
Toch is dat waar bio-informaticus Yves Moreau (KU Leuven) nog veel vragen bij heeft. "Wat ben je als mens met die informatie? Wat ga je doen als je hoort dat je meer risico loopt op een bepaalde aandoening? Vanaf welk risico ga je stappen ondernemen? Als je al iets kan doen om het risico te verlagen."
"Eigenlijk weten mensen nu ook al wat ze wel en niet moeten doen om hun risico op veel aandoeningen te verlagen: genoeg bewegen, gezond eten, niet roken... En toch passen we ons gedrag vaak niet aan."
"Los daarvan, is dit AI-systeem toch wel echt indrukwekkend. Het werkt op een veel grotere schaal dan wat we tot nu toe kenden. Het lijkt ook bijna even goed te werken bij Britten als Denen, terwijl er toch belangrijke verschillen zijn tussen die 2 bevolkingsgroepen."
De onderzoekers zeggen zelf ook dat ze Delphi-2M nog verder willen testen met meer medische gegevens en data uit andere landen, en benadrukken dat het systeem nog niet klaar is voor gebruik.
