"Liever 2 wielen dan 4": Brusselse vroedvrouwen gaan door weer en wind met de fiets op huisbezoek

Een elektrische fiets, een fietstas, een helm en een fluohesje. Vergeet ook het vlaggetje niet aan de achterzijde van de fiets. Meer hebben de vroedvrouwen van Wheel of Care (spreek uit als we love care) niet nodig. Het team van zo'n 30 zorgverleners trekt er elke dag op uit om moeders op te volgen die een kind krijgen of net bevallen zijn.

De organisatie zag 8 jaar geleden het levenslicht en vanaf dag 1 koos oprichtster Flora Billiouw resoluut voor de fiets. "Dat vond ik eigenlijk vanzelfsprekend", zegt de vroedvrouw. "Waarom zou ik mijn tijd verdoen met in de file staan, als ik me zoveel sneller kan verplaatsen op 2 wielen?"

"Het is dus vooral gemakkelijker en efficiënter", zegt Flora. "Wij komen altijd op tijd. Maar daarnaast dragen we zo natuurlijk ook ons steentje bij aan een beter klimaat. Het houdt ons ook fit en we vertoeven vaak in de buitenlucht."

Flora en haar team werken in een kwetsbare buurt in Brussel, in de buurt van het Zuidstation. "Daarom vinden we die huisbezoeken zo belangrijk", zegt ze. "Zo kunnen we moeders en baby's in hun vertrouwde omgeving onderzoeken en behandelen. De drempel om naar ons te bellen is op die manier veel lager."

"We komen ook sympathiek over als we met de fietshelm nog op, bij de mensen aankloppen. Dan bieden ze ons in de winter al snel een kop koffie of een kom soep aan. De meeste mensen verwachten dan ook niet dat een vroedvrouw met de fiets komt. Alleen Nederlanders kijken er niet raar van op", lacht Flora. "Maar zo bouwen we meteen een band op met onze patiënten."

De vroedvrouwen inspireren zo ook gezinnen om zélf te fietsen. "Een aantal jaar geleden was ik de vroedvrouw van een moeder dat haar 5e kind verwachtte. Het gezin had 2 auto's om de kinderen overal naartoe te brengen."

"Nadat ik met de fiets naar hen toekwam, hebben de ouders besloten om hun auto's weg te doen. Sindsdien gaan ze overal naartoe met hun 2 bakfietsen. Heel fijn dat ik hen op die gedachte heb gebracht."

Past al het materiaal van een vroedvrouw wel in een fietstas? "We zijn gewoon heel selectief in wat we meenemen. De dag vóór een huisbezoek nemen we daarom altijd even de tijd om te bekijken wat we echt nodig zullen hebben."

"Bij ons geen grote tas met een overvloed aan materiaal, maar een regenbestendige fietstas waarin precies zit wat we nodig hebben. We komen nooit iets tekort. Een weegschaal voor een baby'tje, een bloeddrukmeter, materiaal om een wond te verzorgen: het past allemaal in de fietstas."

Met al dat materiaal zijn de vroedvrouwen heel herkenbaar als ze door Brussel fietsen. "Je ziet ons al van ver komen. Niet alleen ons materiaal valt op, maar ook onze outfit: we dragen allemaal een fluovest en een helm. Zo houden we het veilig."

Ondanks die voorzorgsmaatregelen krijgen de zorgverleners af en toe te maken met gevaarlijke verkeerssituaties. "Een paar jaar geleden ben ik aangereden door een bestelwagen", legt Flora uit. "De bestuurder pleegde dan ook nog eens vluchtmisdrijf. Ik heb toen mijn rug bezeerd en die pijn is nooit helemaal weggegaan. Ook collega's hebben al valpartijen of verkeersongevallen meegemaakt."

Toch blikt de vroedvrouw positief vooruit op de verkeersveiligheid in Brussel. "De voorbije jaren is het hier echt een pak veiliger geworden. Intussen is het gelukkig al 3 jaar geleden dat we bij een ongeval betrokken waren. Het kan dus alleen maar beter worden."

Naast de gevaarlijke verkeerssituaties is er nog een ander heikel punt: er worden regelmatig fietsen gestolen in Brussel. "Op 8 jaar tijd zijn wel 13 van onze elektrische fietsen gestolen, ondanks luide alarmen. Dat gebeurt altijd op plekken waar we onze fiets niet veilig kunnen stallen als we op huisbezoek gaan."

"Zo'n elektrische fiets kost al snel 5.000 euro, een pak geld dus. Die fietsendiefstallen zijn jammer genoeg een hardnekkig probleem in Brussel. Daarom zien niet alle verzekeraars het nog zitten om Brusselaars een fietsverzekering te geven. Gelukkig kunnen wij blijven rekenen op de onze. Dat is een zegening."

Naast de warme ontvangst, de frisse buitenlucht en de dagelijkse beweging zijn er dus ook enkele negatieve aspecten aan het werk van de fietsende vroedvrouwen. Toch is de eindconclusie van Flora duidelijk: "Het wordt hier alleen maar beter als fietser. Een paar jaar geleden stond ik vaak nog als enige tweewieler aan een rood licht te wachten. Nu staan we er met een hele troep. Dat stemt me hoopvol."