Wordt wijk Dam de nieuwe Antwerpse studentenbuurt? Buurt niet te spreken over vergunningen voor honderden koten

Aan het begin van de zomervakantie startte het Damcomité al met een petitie tegen de plannen voor nog maar eens nieuwe studentenkoten in hun wijk. Toen al was duidelijk dat er volgens de buurt te veel koten bij zouden komen op 'den Dam'. Er werden tegen het project van de 232 koten meer dan 200 bezwaarschriften ingediend.

Toch heeft de stad de vergunning goedgekeurd, wat eerder ook al gebeurde voor de 192 studentenkoten in diezelfde Samberstraat. Tientallen buurtbewoners tekenden daartegen beroep aan bij de provincie. Die procedure loopt nog, maar het Damcomité laat alvast weten ook tegen het net goedgekeurde project beroep te zullen aantekenen.

Tijdens een wandeling door de buurt wordt snel duidelijk dat er weinig enthousiasme is over al die studentenkoten. "Ik woon hier al bijna 40 jaar en het is hier een rustige woonwijk", getuigt Mark.

"Ik begrijp dat er koten moeten zijn, maar toch niet hier? Die studenten zullen ongetwijfeld voor overlast zorgen, met veel lawaai en wildplassen. Kijk maar naar de Ossenmarkt, daar staan ze ook elke dag te feesten."

Verderop in de straat komen de zussen Rita en Godelieve net terug van de supermarkt. "Die studenten moeten natuurlijk ergens terecht kunnen", is Godelieve iets genuanceerder. "Ik vrees toch dat het weinig bijbrengt voor onze buurt", pikt Rita in. "Want in het weekend en in de vakanties zijn al die studenten naar huis, dus echt sociaal is dat niet."

Voor het Damcomité is er zeker plaats voor studentenkoten, maar niet voor zulke projecten. "De kotdichtheid stijgt hier met die megalomane projecten tot bijna 20 procent, de hoogste van Antwerpen na de Universiteitsbuurt", reageert Gerlinde van Geert van het Damcomité. "Er is hier vooral nood aan kwaliteitsvol en betaalbaar wonen."

De hoop van de bewoners is nu gevestigd op de provincie Antwerpen. "De Provinciale Omgevingsvergunningscommissie (POVC) gaf een negatief advies over het project van 107 koten in de Kalkstraat", aldus Hans Van Grieken van het Damcomité.

"We beschouwen dit als een belangrijk precedent. Na een tweede openbaar onderzoek, dat loopt tot 20 september 2025, wordt binnenkort een definitieve beslissing verwacht."

Oppositieraadslid Joke Laukens (Groen), die in de wijk woont, is niet te spreken over hoe alles verloopt. "Op een paar jaar tijd gaan we van 22 studentenkoten naar 1.170 kamers, een gigantisch aantal", aldus Laukens.

"Dat is schrikken, vooral omdat we het niet zagen aankomen. De Samberstraat is een kleine fietsstraat met alleen maar lage sociale woningen die plots wordt volgebouwd. Dat is waanzin."

Volgens Groen weigert de stad om een ruimtelijke visienota van de stadsbouwmeester over de wijk openbaar te maken. "Dit document blijkt richtinggevend te zijn geweest bij de vergunning voor de honderden studentenkoten", gaat Laukens verder. 

"Een visie waar bewoners niets over weten, wordt nu aangegrepen om 7 bouwlagen toe te laten in een straat waar normaal 3 à 4 het maximum is. Dat document werd nooit goedgekeurd door het college of de gemeenteraad, en is volgens de algemeen directeur zelfs onafgewerkt." Zowel Laukens als de andere buurtbewoners willen vooral meer ruimte voor nieuwe sociale woningen.

Patrick Janssens (Vooruit), schepen voor Stadsontwikkeling, zegt dat die visienota geen formeel beleidsdocument is. "Het gaat hier over een document van een proces van onderzoek", zegt Janssens. "Daarvan heeft de gouverneur vorige week beslist om het niet te laten inkijken."

"Wat de goedkeuring voor het project betreft: in Antwerpen hebben we een tekort van enkele duizenden studentenkoten", klinkt het bij de schepen. "Die vraag kunnen we niet negeren. Uiteraard begrijp ik dat bewoners bezorgd zijn over de schaal van bepaalde projecten, maar tegelijk moeten we erkennen dat de stad momenteel onvoldoende instrumenten heeft om die spanning op te vangen.”

Rond de stadscampus in de binnenstad geldt er een kotstop: er kan enkel een kot bijkomen als er eentje verdwijnt. "Om die kotstop uit te breiden moeten we de bouwcode aanpassen", aldus Janssens. "Dat kan al snel 2 jaar duren. Een snellere optie is een 'beleidsmatig gewenste ontwikkeling' (BGO), maar dat biedt minder rechtszekerheid." 

De stad wil samen met de universiteit en hogescholen tot een nieuw beleidsplan komen voor studentenkoten. In de buurt van de wijk Dam kwamen de afgelopen jaren 2 grote campussen van AP Hogeschool bij. De eerste aan Park Spoor Noord en vorig jaar die aan de Slachthuislaan.