Neen, de Waaslandtunnel glijdt niet weg (maar inspectie blijft aangewezen)

Al sinds 1933 verbindt de Waaslandtunnel Antwerpen met Linkeroever. Daarmee is de 'konijnenpijp', zoals die genoemd wordt, de oudste tunnel voor voertuigen van ons land. Het betekent ook dat de constructie al eens aan vernieuwing toe is. Sinds vorige week maandag is de tunnel dicht voor vernieuwingswerken die 3 maanden in beslag nemen.

Maar die sluiting zet ook de geruchtenmolen in gang. Er wordt zelfs beweerd dat de Waaslandtunnel niet meer vastzit aan de Scheldebodem, maar aan het wegdrijven is. Ook verkeersexpert Hajo Beeckman kreeg al met dergelijke vragen te maken. "Door de ouderdom en omdat er al eens tegels naar beneden gevallen zijn, denken mensen dat de tunnel aan het bewegen is of onveilig zou zijn", zegt hij in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1. "Gelukkig is dat niet zo", stelt hij gerust.

"Het is zo dat de tunnel anders gebouwd is dan bijvoorbeeld de Kennedytunnel, die net onder de bodem van de Schelde ligt. De Waaslandtunnel daarentegen is letterlijk gegraven en ligt meters onder die Scheldebodem", zegt Beeckman. Dat de tunnel geboord is, verklaart meteen ook de grote lengte ervan: een boring vereist een diepere ligging – en dus ook langere hellingen.

"Voorbij de zachte bodem ligt een stevige Boomse Kleilaag. Daar hebben ze in de jaren 30 met machines en manueel in gegraven. Vervolgens werd er een gietijzeren, ronde constructie in verwerkt, die werd bespoten met beton. Tegelijk werd in de tunnel hoge luchtdruk bewaard, om te vermijden dat er water in zou sijpelen tijdens het bouwproces." De tunnel zit dus stevig in de bodem, en kan onmogelijk los op de Scheldebodem 'zweven'.

Toch blijven onmogelijke geruchten de ronde doen. Ook als je de vraag aan ChatGPT stelt, krijg je een onjuist verhaal voor ogen. "Die beweert dat de Waaslandtunnel een afgezonken tunnel is, maar dat klopt dus niet. De tunnel werd geboord." Voor bouwkundige vragen trek je dus beter niet naar AI, leert dit voorval.

Al wil dat volgens Beeckman niet zeggen dat we de Waaslandtunnel niet moeten blijven inspecteren. "In principe bouw je zo'n tunnel voor 100 jaar. Dat betekent dat de Waaslandtunnel over een paar jaar, als de Oosterweeltunnel klaar is, nog eens grondig onder handen genomen zal worden. Is de structurele integriteit nog oké? Hoe kunnen we waterinsijpeling vermijden in de komende decennia?"

De huidige werken hebben dan weer vooral met de brandveiligheid te maken. "De brandveiligheidssystemen worden vernieuwd", weet Beeckman. "Dat is belangrijk omdat Europa steeds strengere eisen stelt voor branddetectie- en blussystemen. Er rijden steeds meer elektrische auto's, en die kan je niet zomaar met water blussen."

Maar hoe zit dat dan voor de Kennedytunnel, die wel een 'afgezonken tunnel' is? "Die is volgens een totaal ander proces gebouwd", legt Beeckman uit. "Er wordt daarbij eerst een soort van sleuf gegraven in de bodem. Na versteviging worden holle, betonnen caissons of 'bakken' in verzonken die waterdicht worden gemaakt. Eens er een wegdek ligt, kan daar verkeer door rijden." Bovenop de tunnel komt nog een laag slib en zand.

De Schelde blijft natuurlijk een getijdenrivier. Zou zo'n tunnel wel 'op dreef' kunnen raken? "Kwatongen beweren van wel, als die bovenste sliblaag niet netjes blijft liggen", zegt Beeckman. "Maar de waarheid is, en dat heb ik nagevraagd bij het Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw, dat de tunnel heel stevig gebouwd werd en zwaar gemonitord wordt. Om de paar maanden worden tests uitgevoerd om te zien of de stukken nog netjes in elkaar zitten en of er geen waterinsijpeling is."

"Als je dat blijft monitoren, heb ik er alle vertrouwen in dat de tunnel niet gaat bewegen en ook veilig is", besluit hij.