CLB kan niet meer testen op gehoorschade: de tablets waarmee de test werd uitgevoerd werken niet meer

De Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) trokken de voorbije dagen aan de alarmbel. In een brief aan de ouders van kinderen in het 6e leerjaar en/of het 3e jaar secundair onderwijs waarschuwen ze dat ze momenteel de SPIN-test niet kunnen afnemen.

De SPIN-test, een acroniem voor SPeech In Noise, kan vroegtijdig gehoorschade opsporen. Omdat ze eerder complex is, wordt ze enkel bij oudere leerlingen afgenomen.

Tijdens zo'n SPIN-meting hoort de leerling een stem die 3 cijfers zegt tegen een achtergrond van ruis. De bedoeling is om die getallen correct te identificeren.

"Bij een correct antwoord wordt het verschil tussen spraak en ruis steeds kleiner. Bij een verkeerd antwoord wordt de test weer wat makkelijker. De uiteindelijke bedoeling is om het punt te vinden waar de leerlingen de helft juist en de helft verkeerd heeft. De gemeten waarde wordt dan vergeleken met het niveau voor die leeftijd", zegt dokter Alexandra Seghers, lid van de Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg die ook de standaarden voor dit type tests ontwikkelt, in De Wereld Vandaag op Radio 1.

De SPIN-test gaat al enige tijd mee. Ze werd oorspronkelijk in Nederland ontwikkeld om het gehoor van volwassenen te screenen via de telefoon. 10 jaar geleden pasten neurowetenschappers van de KU Leuven de test aan voor toepassing bij Vlaamse leerlingen. Maar intussen zijn de tablets die destijds werden aangepast om de test af te nemen niet meer bruikbaar.

"Tablets verouderen, dat weten we allemaal. Dus op een bepaald moment gaven de gebruikte tablets één voor één de geest. Doordat het om een onderzoeksproject ging, is het toestel om de meting te doen niet commercieel ontwikkeld en is er voorlopig ook geen ander type toestel beschikbaar", aldus Seghers. Een grote commerciële speler zou wel interesse vertonen om de test te ontwikkelen, maar dat helpt de CLB’s op dit moment niet vooruit.

Het voorlopig stopzetten van de test heeft rechtstreekse gevolgen voor de betrokken leerlingen. "De SPIN-test is heel geschikt om lawaaischade op te sporen. Het wegvallen ervan betekent dat individuele leerlingen nu de kans missen om gealarmeerd te worden over hun gedrag en hun gedrag dus ook niet kunnen aanpassen. Heel prille gehoorverliezen kunnen op dit moment dus gemist worden."

"Dat gaat over spraak in ruis. Een klaslokaal is ook niet muisstil, dus als het dan al begint mis te gaan dan heeft dat een impact op je functioneren in de klas, je verdere schoolloopbaan en je latere kansen op de arbeidsmarkt."

Maar ook voor de bredere bevolking heeft dit gevolgen. De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwde in 2021 al dat gehoorverlies aan het toenemen is. Door het wegvallen van de test kan een deel van de bevolking niet worden opgevolgd. Dit heeft dus niet alleen individuele, maar ook maatschappelijke kosten, zegt Seghers.

De overheid treft geen schuld in deze situatie, vindt Seghers. "Ik denk niet dat we van de overheid konden verwachten dat zij zo'n toestel gingen ontwikkelen. Maar die screening is wel wettelijk verplicht. Door het ontbreken van die toestellen is de verplichting dan wel tijdelijk opgeschort, maar dit is natuurlijk geen situatie die kan blijven duren. Ik denk dat er nu een beslissing moet worden genomen. Investeren we voort in die screening of niet? En zo ja, dan moeten we op zoek naar een duurzame, toekomstgerichte voortzetting ervan."