Van nazi-trainingsplek tot erfgoed: unieke Duitse schietstand in Lokeren opent voor het eerst de deuren

Volgens voorzitster Jacqueline Baetens van heemkring De Souvereinen is het bijna een wonder dat de schietstand er nog altijd staat.  "Het gebouw is nooit beschermd geweest en heeft al 80 jaar gevaar gelopen om afgebroken te worden. Dat we er nu bezoekers kunnen rondleiden, is bijzonder."

De schietstand werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgetrokken in baksteen, op bevel van de Duitse bezetter. Soldaten en officieren oefenden er met pistolen en geweren. Twee dijken – een van 25 meter en een van 250 meter – moesten de kogels tegenhouden. Die dijken zijn kort na de oorlog weer afgegraven.

"De Duitsers moesten daar leren schieten", legt Baetens uit. "Volgens de volksoverlevering werden soldaten die er getraind zijn naar het oostfront gestuurd. Op papier hebben we dat niet kunnen bevestigen, maar het zal wel voor een groot deel zo geweest zijn."

Uit onderzoek van het Rijksarchief blijkt dat de bouw samenviel met het kamp van Lokeren, waar tijdens de oorlog Britse krijgsgevangenen zouden zijn ondergebracht. Na 1945 werden er collaborateurs opgesloten.

Tijdens Open Monumentendag organiseert De Souvereinen rondleidingen. Binnen is een klein kamertje bewaard gebleven waar vroeger metalen schietschijven werden bediend. Daar wordt een kort filmfragment vertoond met beelden van een gelijkaardige schietstand in Polen.

"We tonen ook hoe het gebouw doorheen de jaren veranderde, van een kaal militair bouwwerk tot een constructie overwoekerd door klimop," zegt Baetens. "Dankzij dronefoto’s kun je dat heel goed zien."

Een vroegere eigenaar gebruikte het bouwwerk als opslagplaats. De huidige eigenaar is volgens Baetens erfgoedbewust. "Hij heeft bijgebouwen afgebroken en wil het bewaren. Hij droomt ervan er een nieuwe functie aan te geven, bijvoorbeeld toeristisch. Maar dat is nog toekomstmuziek."

Omdat de schietstand op privégrond staat en niet beschermd is, was hij tot nu toe moeilijk toegankelijk. Enkel kleine groepen mochten er vroeger uitzonderlijk binnen. "Nu is het voor het eerst echt open voor het grote publiek. Misschien wel een van de weinige kansen om het te zien, want het risico op afbraak blijft bestaan."

De schietmuur in Lokeren is zondag 14 september tijdens Open Monumentendag te bezoeken tussen 10 uur en 17 uur. Een activiteit van Heemkring De Souvereinen in samenwerking met Stad Lokeren.